پاشیدن رنگ صورتی بر کشتار خیابانی؛ نگاهی به «رزمایش دختران جانفدای ایران»

همزمان با روز دختر در ایران (۳۰ فروردین ۱۴۰۵) مراسمی با عنوان «رزمایش دختران جان فدای ایران» در تهران و بسیاری از شهرهای ایران برگزار شد.

تصاویری که از این کارناوال خیابانی منتشر شده نشان می‌دهد تعدادی از دختران با پوشش‌های مختلف در خیابان‌ها حضور دارند و رژه می‌روند؛ یک گردهمایی که در آن تجهیزات و اسلحه‌های نظامی «صورتی‌رنگ» توجه‌ها را به خود جلب کرد.

تصاویری از جیپ صورتی، پهپاد صورتی و موشک صورتی در این کارناوال، بازتاب زیادی در رسانه‌های داخلی ایران داشته است. این مراسم در ویدیوهای کوتاه سی‌ان‌ان هم بازتاب داشت.

حضور خیابانی طرفداران حکومت، از روزهای ابتدایی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شده است. رسانه‌های نزدیک به حکومت و صداوسیما، طرفداران نظام را تشویق می‌کنند که در تجمع‌های شبانه حضور داشته باشند و این حضور را به «قدرت‌نمایی خیابانی» تبدیل کرده‌اند.

آنها بارها در رسانه‌ها تاکید می‌کردند که خانواده‌ها، کودکان خود را نیز به این تجمع‌ها بیاورند.

این بار به طور مشخص، حضور کودکان و نوجوانان (افراد زیر ۱۸ سال) در خیابان، به نقطه مرکزی این قدرت‌نمایی خیابانی تبدیل شد.

عکس جعلی موشک صورتی

ماجرای «تجهیزات نظامی صورتی» اما ریشه در یک عکس جعلی دارد که نخستین بار در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی نزدیک به حکومت، منتشر شد. ما پیشتر در فکت‌نامه، در فکت‌چکی توضیح دادیم که حساب‌های کاربری نزدیک به حکومت، چگونه با تولید یک عکس ساخته هوش مصنوعی، کمپین رسانه‌ای «موشک صورتی» را آغاز کردند و ادامه دادند.

ابتدا ویدیویی از یک دختربچه منتشر شد که در آن از فرمانده هوافضای سپاه درخواست می‌کند «یک موشک صورتی به تل آویو» شلیک کند.

او جلوی دوربین می‌گوید: «سید مجید نقطه‌زن با موشک صورتی تل آویو رو شخم بزن».

روز بعد، عکسی در شبکه‌های اجتماعی سفارت‌خانه‌های جمهوری اسلامی منتشر شد که یک موشک صورتی‌رنگ را نشان می‌داد. روی موشک نوشته شده بود: «در پاسخ به درخواست دختر بچه انقلابی».

بررسی فکت‌نامه نشان می‌دهد این عکس با ابزارهای هوش مصنوعی گوگل ساخته شده و واقعی نیست؛ یک تصویر جعلی برای راه‌انداختن یک کمپین رسانه‌ای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها.

گوگل بر اساس فناوری SynthID اعلام می‌کند که بخش عمده یا تمام عکس با هوش مصنوعی (گوگل) تولید یا ویرایش شده است.

اکانت ایران به عبری (IRhebrew) عکس موشک صورتی را منتشر کرد و نوشت: «ماموریت انجام شد».

در روزهای بعد، ویدیوی دیگری منتشر شد که همان دختربچه را نشان می‌داد. در این ویدیو، دختربچه در حالی که عکس ساختگی موشک صورتی را در دست داشت، از فرمانده سپاه تشکر کرد.

حساب سفارت‌های جمهوری اسلامی در X جزو اصلی‌ترین حساب‌هایی بودند که این کمپین را پوشش دادند.

چند روز بعد و با فرا رسیدن روز دختر در ایران، (سالگرد تولد خواهر امام رضا که بر اساس روایات شیعه هیچگاه ازدواج نکرده است) این کمپین، تبدیل به یک کارناوال خیابانی شد.

در روزهای بعد هم تصاویر مختلفی با اشاره به موشک صورتی در رسانه‌های نزدیک به حکومت و حساب‌های کاربری آنها منتشر شد.

به نظر می‌رسد برگزاری کمپین «موشک صورتی» در شبکه‌های اجتماعی، به این باور کمک کرده که می‌توان آن را ادامه داد و برگزارکنندگان رژه دختران جانفدا آن را به حضور خیابانی با کلاشنیکف، جیپ و پهپاد گسترش داده‌اند.

نمایش صورتی از حضور نظامی

تصاویر حضور زنان حامی حکومت با خودروها و اسلحه‌های صورتی، حدودا ۱۰۰ روز پس از کشتار سیستماتیک و بی‌سابقه معترضان در خیابان‌های ایران انجام شد.

ما پیشتر در فکت‌نامه با بررسی نمونه‌هایی نشان داده بودیم که آنچه در جریان اعتراض‌های دی‌ماه ۱۴۰۴ و به خصوص دو شب ۱۸ و ۱۹ دی و همزمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی در خیابان‌ها اتفاق افتاد، نه یک برخورد انتظامی از جنس سرکوب، که عملیاتی گسترده و از پیش‌طراحی‌شده برای کشتاری بی‌سابقه بود.

تصاویر و اسناد زیادی از این کشتار منتشر شده و گزارش‌های مختلفی از هزاران کشته و زخمی در جریان این اعتراضات حکایت دارد.

به نظر می‌رسد کمپین رسانه‌ای «موشک صورتی» و در ادامه آن «رژه با تجهیزات نظامی صورتی» جدا از نقشی که در قدرت‌نمایی خیابانی دارد، تلاشی برای تغییر یک تصویر هم باشد؛ تصویر خودروها و اسلحه‌هایی که حدود ۱۰۰ روز پیش، ابزار کشتار معترضان بود.

ضمن اینکه عبارت «جانفدا» که در نام این رژه به چشم می‌خورد نیز بیش از هر زمانی پس از کشتار دی ماه ۱۴۰۴ از سوی مخالفان جمهوری اسلامی برای یادبود جان‌باختگان اعتراض‌ها به کار می‌رفت؛ واژه‌ای که آنها به جای کلمه «شهید» از آن استفاده می‌کردند تا جلوی مصادره کشته‌شدگان به نفع جمهوری اسلامی را بگیرند.

حالا به نظر می‌رسد حکومت تلاش می‌کند با برگزاری کمپین‌های مختلف از جمله «پویش جانفدا» این کلمه را نیز تصاحب کند؛ پویشی که جمهوری اسلامی ادعا می‌کند بیش از ۳۰ میلیون نفر در آن ثبت‌نام کرده‌اند و خود را «آماده فدا کردن جان خود برای وطن» می‌دانند.

با وجود اینکه همچنان آینده جنگ، آتش‌بس و دیپلماسی برای کسی روشن نیست، جمهوری اسلامی تلاش می‌کند با کمک گرفتن از ابزارهای تبلیغاتی و رسانه‌ای، میدان مبارزه علیه معترضان داخلی را با کمک گرفتن از کمپین‌هایی مثل «تسلیحات صورتی» از دست ندهد.