تصویر مریم میرزاخانی بر جلد کتاب‌ ریاضی دانش‌آموزان ایتالیا

تصویری از جلد یک کتاب در صفحه‌های تلگرام و اینستاگرام منتشر شده که گفته می‌شود مربوط به روی جلد کتاب ریاضی دانش‌آموزان ایتالیایی است. در سمت چپ پایین این عکس، تصویری از «مریم میرزاخانی» نخستین زن ریاضیدان برنده مدال فیلدز دیده می‌شود. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵)

این تصویر جلد یکی‌ از کتاب‌های درسی ریاضی مجاز برای تدریس در پایه پنجم دبستان از مجموعه GEA است. این کتاب که سال ۲۰۲۵ با این طرح جلد منتشر شده، محصول همکاری دو ناشر معتبر آموزشی Fabbri Editori (از زیرمجموعه‌های Rizzoli Education) و Erickson است. تصویر روی جلد کتاب ریاضی پایه چهارم دبستان از این مجموعه هم دقیقا همین است با این تفاوت که به جای عدد پنج در دایره سمت چپ تصویر، عدد چهار نوشته شده است.

اما آنچه نیاز به توضیح دارد این است که در ایتالیا یک کتاب آموزشی واحد برای هر درس در هر پایه وجود ندارد و معلم‌ها می‌توانند از میان کتاب‌های متفاوتی که منتشر شده و به تایید رسیده است آن را که به روش تدریس‌شان نزدیک‌تر است انتخاب کنند و انتخاب آن‌ها در شورای معلمان مدرسه بررسی و برای تدریس در کلاس معلمی که آن را پیشنهاد داده نهایی می‌شود.

در نظام آموزشی ایتالیا «کتاب درسی یکسان و تک‌مرجعی» از سوی دولت برای مدارس چاپ نمی‌شود چرا که بر اساس اصل ۳۳ قانون اساسی این کشور، آزادی تدریس (Libertà di insegnamento) به عنوان حق پایه معلمان در نظر گرفته شده است.

علاوه بر این مطابق ماده چهار بند پنج از آیین‌نامه استقلال مدارس ابزارهای آموزشی بخشی از تکثرگرایی و آزادی تدریس هستند؛ به طوری که حتی دو کلاس در یک پایه و در یک مدرسه ممکن است به تشخیص معلمان خود از دو کتاب درسی کاملا متفاوت از دو ناشر مجزا استفاده کنند.

بنابراین این که بگوییم این تصویر روی کتاب درسی یک پایه در مدارس ایتالیا قرار گرفته است هر چند درست است اما به معنی فراگیر بودن آن نیست.

فکت‌نامه پیش از این ادعاهای نادرست متفاوتی را که در شبکه‌های اجتماعی درباره میرزاخانی منتشر شده بود، بررسی کرد:

وزارت آموزش آمریکا در کتاب‌های درسی یک بخش را به معرفی مریم میرزاخانی اختصاص داده است

دولت کانادا به مناسبت روز زن کارتی به نام مریم میرزاخانی چاپ کرده است

ویدئوی وصیت‌نامه‌ مریم میرزاخانی به دخترش

با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای «تصویر مریم میرزاخانی روی کتاب ریاضی دانش‌آموزان ایتالیایی» نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.