شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ویدیوهای سرکوب و تیراندازی به معترضان در دیماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران
درست
بررسی ویدیوهای سرکوب و تیراندازی به معترضان دیماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران
اگر وقت ندارید …
- مجموعه ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که گفته میشود مربوط به تیراندازی نیروهای امنیتی و سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران است.
- این ادعا درست است و این ویدیوها صحنه واقعی تیراندازی به معترضان در این اعتراضات را نشان میدهند.
- به نظر میرسد این ویدیوها از یک دوربین تلفن همراه در جیب روی سینه یکی از ماموران حاضر در صحنه ضبط شده باشد.
- چهار ویدیوی اول صحنههایی از تیراندازی با اسلحه وینچستر به معترضان در بلوار شکوفه در منطقه عبدلآباد تهران است.
- در این چهار ویدیو نیروهای پلیس پیشگیری، یگان امداد، سپاه پاسداران و لباس شخصی حضور دارند و از شرق به غرب این بلوار حدفاصل خیابان رحمان تا خیابان ایمان حرکت میکنند.
- دستکم چهار نشانه مشخص از اماکن موجود در صحنه، محل چهار ویدیوی اول را تایید میکنند.
- ویدیوهای پنجم تا هفتم صحنههایی از سرکوب در منطقه خانیآباد نو، محدوده سهراه شریعتی، خیابان مهران و خیابان واشقانی را نشان میدهند.
- نوع سلاح و لباس نظامی نیروها، با گزارشهای معتبر درباره سرکوب اعتراضات دیماه منطبق است.
- اگرچه آمار دقیقی از جانباختگان این اعتراضات وجود ندارد، اما دستکم سه تن از شهروندان در محدوده خانیآباد و عبدالآباد طی ۱۸ و ۱۹ دیماه کشته شدهاند.
مجموعه ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که گفته میشود صحنه تیراندازی به معترضان و سرکوب اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دیماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران را نشان میدهد. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵، لینک۶)
در این ویدیوها صحنههایی از تیراندازی به سمت معترضان، شلیک گاز اشکآور و گفتگوهایی میان نیروهای پلیس و افراد مسلح با لباس بسیج را میبینیم.
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که این ویدیوها واقعی هستند و انتساب آنها به سرکوبهای گسترده دیماه، درست است.
آیا ویدیوها واقعی هستند؟
این ویدیوها در هفت بخش منتشر شده است. به نظر میرسد برای اولینبار یک کانال تلگرامی به نام «هدف آزادی» آنها را منتشر کرده و بازنشرهای آنها در اینستاگرام و سایر شبکهای اجتماعی با لوگوی این کانال بوده است. جستجوی معکوس تصاویر اسکرینشات از هر هفت ویدیو نشان میدهد که این ویدیوها قدیمی نیستند و پیش از این منتشر نشدهاند. همچنین در بررسی صحنههای مختلف آن، اثر یا نشانهای از ساختگی بودن یا دخالت هوش مصنوعی دیده نمیشود.
به نظر میرسد این تصاویر با دوربین تلفن همراه یکی از ماموران پلیس یا بسیج در جیب روی سینه ضبط شده باشد. یکی از ماموران در ویدیوی سوم تلفن همراهش را دقیقا در موقعیتی قرار داده است که میتواند ویدیوی مشابهی ضبط کند.
نشانههای موجود در تصویر، مکانی را که در توضیحات این ویدیوها آمده، تایید میکند که عبارتند از منطقه ۱۹ تهران در محدوده خانیآباد و عبدلآباد.
چهار ویدیوی اول هر کدام بخشی از یک ویدیوی هشت دقیقهای در محدوده بلوار شکوفه عبدلآباد هستند و سه ویدیوی دیگر دو صحنه را در حوالی سه راه شریعتی در خانیآباد نو نمایش میدهند.
چهار ویدیوی اول
در آغاز ویدیوی اول، تابلوی یک مغازه با عنوان «لوازم خیاطی البرز» دیده میشود و در نزدیکی آن یک داروخانه در سمت چپ واقع شده است.
اطلاعات ثبت شده از لوازم خیاطی البرز با آنچه در ویدیوی شماره یک میبینیم منطبق است. داروخانه دکتر زمانی (نقشه گوگل) نیز در نبش خیابان رحمان، موقعیت نیروهای پلیس را در خیابان شکوفه واقع در منطقه عبدلآباد تایید میکند.
با توجه به این دو نشانه اولیه، نیروهای پلیس و شبهنظامی در ضلع شمالی بلوار شکوفه از سمت غرب به شرق در حال حرکت هستند.
پس از خیابان زنهاری و نرسیده به سلطانپور، تابلوی فروشگاهی به نام «آپدیت» در ضلع شمالی بلوار شکوفه، در ویدیوی دوم مشخص است.
اطلاعاتی با نام این فروشگاه در سامانه بیلبورد در بلوار شکوفه عبدلآباد ثبت شده است.
در ویدیوی سوم که به نظر میرسد در ادامه دو ویدیوی اول ضبط شده، تابلوی خیابان زنهاری و تابلوی فروشگاهی به نام لوازم خیاطی شیرمحمدی قابل مشاهده است.
همچنین تابلوی فروشگاه شهر گوشت اسدزاده در نبش خیابان ایمان در بلوار شکوفه به وضوح دیده میشود.
در ویدیوی چهارم نیروهای پلیس و بسیج مسیر خود را در بلوار شکوفه ادامه میدهند و از کنار یک پارکینگ کوچک که در نقشه مشخص است، عبور میکنند.
در مجموع، جهت و محدوده جهت حرکت نیروها در ویدیوهای اول تا چهارم از غرب به شرق بلوار شکوفه واقع در منطقه ۱۹ است و از خیابان رحمان تا خیابان سلطانپور ادامه دارد.
توضیح نقشه: جهت و محدوده جهت حرکت نیروها در بلوار شکوفه؛ ویدیوهای اول تا چهارم
ویدیوهای پنجم تا هفتم
در ویدیوی پنجم شاهد فضای دیگری در محدوده خانیآباد نو، سه راه شریعتی هستیم که در آن تابلوی نانشیرینی نارسیس قابل مشاهده است.
همچنین گروه وکلای میزان در طبقه فوقانی بانک سپه در این محدوده، در سهراه شریعتی خانیآباد دیده میشود.
در ابتدای ویدیوی ششم که به نظر میرسد ادامه ویدیوی پنجم باشد، در خیابان واشقانی فراهانی، مجتمع فنی حیدری قابل مشاهده است؛ جایی که ماموران به سمت جنوب غربی در امتداد خیابان واشقانی تیراندازی میکنند.
در ادامه ویدیوی ششم خیابان متفاوتی را میبینیم که در آن نیروهای لباس شخصی به ماسکهای ضدگاز مجهز هستند. با توجه به تابلوی فروشگاهی به اسم «مهران» و یک قصابی به نام «بازارچه گوشت دشت مغان»، احتمالا شاهد صحنههایی از تیراندازی و شلیک گاز اشکآور در خیابان مهران در ضلع شمالی سه راه شریعتی در خانیآباد نو هستیم.
در ویدیوی آخر، تابلوی خیابان چهل و دوم دیده میشود.
بر این اساس تصاویر، محدوده ضبط این ویدیوها در مناطق زیر است:
توضیح نقشه: پراکندگی و مکان نیروها در ویدیوهای پنجم تا هفتم در محدوده خانیآباد نو، سهراه شریعتی
برخلاف چهار ویدیوی اول، در ویدیوهای پنجم تا هفتم صحنههای ضبط شده مسیر حرکت را نشان نمیدهد و مربوط به حضور پراکنده نیروها در سهراه شریعتی خانیآباد، ابتدای خیابان واشقانی، شمال به جنوب و جنوب به شمال خیابان مهران و خیابان چهل و دوم است.
علاوه بر تطبیق نواحی موجود در نقشه، سلاح مورد استفاده در این ویدیو با گزارشهایی که پیشتر درباره سرکوب خونین اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ منتشر شده بود، مطابقت دارد. در ویدیو، علاوه بر فیلمبردار، افراد دیگری نیز در صحنه به شاتگان/وینچستر مسلح هستند.
بیشتر بخوانید:
کدام نیروهای مسلح در صحنه حضور دارند؟
در صحنههای مختلفی از هر هفت ویدیو، شاهد حضور نیروهایی هستیم که در جریان سرکوب اعتراضات ۱۴۰۴ نقش داشتهاند؛ نیروهای انتظامی با نشان «پلیس پیشگیری»، نیروهای بسیج و سپاه پاسداران با لباسهای یکدست و نیروهای لباس شخصی:
توضیح تصویر: لباس خاکی بسیج در یکی از ویدیوها
توضیح تصویر: نیروی لباس شخصی در یکی از ویدیوها
توضیح تصویر: مامور نیروی انتظامی - احتمالا یگان امداد
توضیح تصویر: پلیس پیشگیری
توضیح تصویر: نیروی سپاه پاسداران با درجه نظامی
گزارشهای سازمانهایی از جمله عفو بینالملل و سازمان حقوق بشر ایران، حضور این نیروها را در سرکوب اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ تایید میکند. به طور خاص سند شورای اتحادیه اروپا در رابطه با محمد معظمی گودرزی، رئیس پلیس پیشگیری، شاهدی بر حضور این نهاد در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۴ است.
همچنین گزارشهایی از کشته شدن معترضان در این مناطق منتشر شده است؛ از جمله روبینا امینیان، مهدی جعفری و فرزانه توکلی در محدوده خانیآباد کشته شدند.
از این رو با توجه به مجموعه اطلاعاتی که از این ویدیوها به دست میآید و از سوی دیگر به دلیل انطباق این اطلاعات با گزارشهای پیشین و همچنین این نکته که هیچ شاهد و سابقهای از قدیمی یا ساختگی بودن این ویدیوها وجود ندارد، فکتنامه به ادعای ارتباط این مجموعه ویدیوها به اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ نشان «درست» میدهد.
درست
گفته یا آمار واقعیت دارد، فکتهای قابل دسترس، درستی آن را تایید میکنند و نکته مهمی از قلم نیفتاده است.
درباره نشانهای میرزاروش کار ما