برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی
شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی

تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...

نامه بسیج درباره افشای تعداد جان‌فداها

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۵ دقیقه

شاخ‌دار

نامه منتسب به بسیج درباره تعداد جان‌فداها، جعلی است

اگر وقت ندارید …

  • عکسی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود تصویر نامه بسیج مستضعفین است که تعداد واقعی ثبت‌نام‌کنندگان «پویش جان‌فدا» را افشا می‌کند.
  • این نامه ساختگی است و هم فرم و هم محتوای آن ایرادهای اساسی دارد.
  • اولا در سامانه جان‌فدا اطلاعات ثبت‌نام‌کنندگان به تفکیک جنسیت و سن جمع‌آوری نشده که بتوان بر اساس آن اطلاعات شرکت‌کنتندگان را به تفکیک سن و جنسیت ارائه کرد.
  • دوم، ادعا شده نامه از «سازمان بسيج مستضعفين تهران بزرگ» به «معاونت نيروى انسانی سپاه پاسداران انقلاب اسلامى» نوشته شده، اما نامه در سربرگ سپاه است، نه بسیج. در سربرگ‌های بسیج، نام این سازمان و جمله «بسیج پاره تن مردم است» نوشته می‌شود که در این سربرگ وجود ندارد.
  • همچنین در سربرگ طرح زیر آرم به یکی از لوگوهای بسیج شباهت دارد، اما این لوگو همراه نام سازمان بسيج مستضعفين استفاده می‌شود و قرار گرفتن آن با طراحی نادقیق زیر آرم سپاه، سابقه‌ای در اسناد رسمی ندارد.
  • در محل امضای نامه، عنوان «جانشین و معاون سازمان بسیج» و نام «پاسدار محمد...» دیده می‌شود. اولا این دو سمت، جدا از هم هستند و دوم اینکه نام مسئولان هیچ‌کدام از آنها (سید قاسم قریشی و حسین معروفی) «محمد» نیست.
  • در برخی از نسخه‌های این عکس، آرم و نام سپاه پاسداران در سربرگ، به‌هم ریخته و بی‌معنی است که از ویژگی‌های تصاویر ساخته هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

در شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک نامه منسوب به بسیج مستضعفین منتشر شده که مهر «خیلی محرمانه» دارد و ادعا می‌شود سند افشای تعداد واقعی ثبت‌نام‌کنندگان سایت «جان‌فدا» است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴)

بخش امضای نامه به‌طور کامل دیده نمی‌شود اما سربرگ و متن در عکس، واضح هستند. مطابق آنچه دیده می‌شود نامه از «سازمان بسيج مستضعفين تهران بزرگ» به «معاونت نيروى انسانی سپاه پاسداران انقلاب اسلامى» نوشته شده و موضوع آن «ليست ثبت نامی جان فدا» ذکر شده است.

در توضیحات منتشرشده همراه این عکس، آمده است: «عکس نامه محرمانه از تعداد حقیقی جانفداها! ۸ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر! از این تعداد ۶ میلیون نفر بالای ۵۰ سال هستن! ۲ میلیونم عضو بسیج و نیروهای نظامی هستن که ثبت نام کردن!»

نسخه‌هایی از نامه که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده‌اند با وجود شباهت‌های کلی در جزییاتی تفاوت دارند. مثلا در بعضی از نسخه‌ها آرم مربوط به سپاه در بالای سمت راست نامه به هم‌ریخته و در هم است. نسخه‌هایی هم در بخش سمت چپ پایین امضایی دارد که با غلط‌های املایی و مفهومی همراه است.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این نامه، دستکاری شده است و ایرادهای جدی در عکس به چشم می‌خورد.

۱. ایرادات سربرگ نامه

نامه از سوی سازمان بسیج مستضعفین فرستاده شده و معاونت نیروی انسانی سپاه، گیرنده نامه است. از این رو نامه باید در سربرگ مربوط به سازمان بسیج نوشته شود و نه سپاه پاسداران. آرم سازمان بسیج مستضعفین، شبیه آرم سپاه است، اما عنوان «سازمان بسیج مستضعفین» نیز در زیر آن نوشته می‌شود که در این نامه نوشته نشده. این لوگو در بالای سربرگ معدود نامه‌های معتبر منتشر شده در فضای عمومی از سوی این نهاد هم وجود دارد. (لینک۱، لینک۲)

اسکرین شات از سربرگ نامه بسیج برای مشارکت در واکسیناسیون کرونا

همچنین در سربرگ‌هایی که تاکنون به عنوان نامه‌های رسمی و تاییدشده سازمان بسیج مستضعفین منتشر شده‌اند، جمله «بسیج پاره تن مردم است» نوشته شده ولی در این سربرگ دیده نمی‌شود. (لینک۱، لینک۲)

همچنین در سمت چپ سربرگ «پیوست» وجود ندارد در حالی که مانند شماره و تاریخ بخش مهمی در سربرگ‌های اداری است و همان‌طور که در دو نمونه بالا هم دیده می‌شود در نامه‌های منتشر شده از سازمان بسیج وجود داشته‌اند.

لوگویی که در بالای صفحه گذاشته شده هم در برخی از نسخه‌ها کلمات به هم ریخته دارد و عبارت «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» و عبارت نوشته شده بر روی سلاح که باید آیه «وأَعدوا لهم ما استطعتم من قوه» است به وضوح در هم رفته و ناخواناست.

همچنین طرحی در پایین آرم دیده می‌شود که به یکی از لوگوهای سازمان بسیج مستضعفین شباهت دارد. این لوگو به همراه نام سازمان استفاده می‌شود و گذاشتن آرم که حتی در جزییات -مانند ضخامت و دو لبه بودن انتهای آن- دقت ندارد در زیر آرم سپاه بی‌معنا است و سابقه‌ای ندارد.

۲. امضای نامه

در انتهای نامه سِمت امضاکننده نامه قابل خواندن است؛ «جانشین و معاون سازمان بسیج» و پایین آن کلمات «پاسدار محمد…» قابل تشخیص است که مشخص می‌کند نام کوچک فرد امضاکننده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این دو سمت در سازمان بسیج مستضعفین متفاوت از هم هستند. جانشین سازمان بسیج مستضعفین «سید قاسم قریشی» است و نام معاون هماهنگ‌کننده سازمان «حسین معروفی» است که هیچ‌کدام برخلاف نوشته واضح در محل امضا در نام خود «محمد» ندارند. . نام معاون سرمایه انسانی سازمان بسیج هم که در نامه به عنوان مرجع فرستنده معرفی شده «عین‌الله حاتمی» است.

اما از آنجا که در بخش فرستنده نوشته شده «سازمان بسيج مستضعفين تهران بزرگ» ممکن است ادعا این باشد که فرستنده سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ یا سپاه سیدالشهداء استان تهران است.

سپاه محمد رسول‌الله تهران بزرگ، بزرگ‌ترین یگان سپاه استانی کشور است و وظیفه فرماندهی عملیات، هماهنگی نیروهای زمینی سپاه و مدیریت تمامی پایگاه‌های مقاومت بسیج در محدوده «شهر تهران» را بر عهده دارد. سپاه سیدالشهدا استان تهران هم به صورت مجزا مسئولیت هدایت و مدیریت پایگاه‌های بسیج و نیروهای سپاه را در شهرستان‌های توابع استان تهران عهده‌دار است.

با این حال جست‌وجوها نشان می‌دهد در میان این افراد و سمت‌ها هم فردی با نام کوچک «محمد» وجود ندارد.

در یگان محمد رسول‌الله جانشین فرمانده محمود توکلی و معاون هماهنگ‌کننده علیرضا سالارکیا است. جانشین فرمانده و معاون هماهنگ‌کننده یگان سیدالشهدا هم به ترتیب مجید امیرعبداللهیان و علی اصغر شهیری هستند. معاون نیروی انسانی سیدالشهدا استان تهران هم هادی ایلکا نام دارد.

۳. داده‌هایی که وجود ندارند

در نامه منتشر شده ادعا شده که تعداد شرکت‌کنندگان به ترتیب جنسیت و سن محاسبه شده است، در حالی که در سامانه ثبت نام اصلا ورودی این اطلاعات گنجانده نشده است.

ورودی اطلاعات ثبت‌نام‌کنندگان محدود به پنج داده «نام و نام خانوادگی»، ،‌«شماره تلفن» ، «استان»، «کد امنیتی» و «نظرات و پیام‌ها» است که تنها دو مورد آن یعنی شماره تلفن یا ایمیل و کد امنیتی برای ثبت نام الزامی است.

برای خارج از کشور نیز تنها تفاوت درج آدرس ایمیل به جای تلفن و کشور به جای استان است.

بنابراین به فرض وجود دیتابیسی از اطلاعات ثبت‌نام‌کنندگان پویش جان‌فدا، اطلاعاتی مانند سن یا جنسیت وجود ندارد، مگر اینکه برخی افراد به طور دلخواه و موردی این موارد را در بخش کامنت‌ها ذکر کرده باشند که این طور نیست.

فکت‌نامه پیش‌تر در یک گزارش درستی‌سنجی با استناد به ابهام‌های فنی و منطقی، صحت آمارهای ادعایی درباره ثبت‌نام چند ده میلیون نفر در سامانه «جان‌فدا» را رد کرده و به آن نشان نادرست داده بود.

بیش از ۳۰ میلیون نفر در سامانه «جان‌فدا» ثبت‌نام کرده‌اند./ نادرست

۴. «پیرو مکاتبات صورت گرفته»

یکی دیگر از ایراداتی که در این نامه دیده می‌شود، استفاده از عبارت «پیرو مکاتبات صورت گرفته» بدون اشاره به موضوع و شماره نامه‌های قبلی است. در نامه‌های اداری به خصوص نامه‌های با درجه اهمیت بالا مثل این نامه که مهر «خیلی محرمانه» دارد، روال به این شکل است که اگر به جلسه یا مکاتبه دیگری ارجاع داده شده، تاریخ یا شماره نامه ذکر شود؛ در حالی که در این نامه اثری از شماره ارجاع مربوط به «مکاتبات» قبلی نیست.

مجموع این ایرادها تایید می‌کنند که تصویری که به عنوان «نامه خیلی محرمانه بسیج» دست به دست شده، احتمالا با ابزار هوش مصنوعی ساخته یا دستکاری شده است.

با این توضیحات، فکت‌نامه به نامه منسوب به بسیج که ادعا می‌شود سند افشای تعداد واقعی ثبت‌نام‌کنندگان «جان‌فدا» است، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

شاخ‌دار

گفته یا آمار، به قدری نادرست و مضحک است که حتی مرغ پخته هم به خنده می‌افتد!

درباره نشان‌های میرزاروش کار ما
پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه

آخرین گزارش‌ها