خبر اعزام اجباری اعضای پویش «جان‌فدا» به مناطق جنگی نادرست است

خبری در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که در آن ادعا شده افرادی که در سامانه «جانفدا» ثبت‌نام کرده‌اند، در صورت وقوع درگیری زمینی، برای حضور در مناطق جنگی و مقابله با نیروهای آمریکایی اعزام خواهند شد (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴، لینک ۵).

این خبر در برخی از صفحات به نقل از «یک مقام ارشد سپاه» و در برخی به نقل از فردی به نام «مرتضی‌زاده» منتشر شده است؛ بعضی از آن‌ها نوشته‌اند که در صورت سرپیچی از اعزام «اعدام صحرایی» انجام خواهد شد.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد تمام این ادعاها بی‌اساس است و چنین خبری در هیچ منبع قابل اعتماد و یا رسانه معتبری منتشر نشده است.

با پایان یافتن آتش‌بس در هفته‌های گذشته و حمله آمریکا به بخش‌های جنوبی کشور، طرح اعزام افرادی که پیش‌تر در سامانه «جانفدا» ثبت‌نام کرده بودند از سوی افراد و گروه‌های متفاوتی به گونه‌های مختلف مطرح شد.

در ابتدا اکانت‌هایی در شبکه‌های اجتماعی از اجبار به اعزام جان‌فداها به مناطق تحت حمله با طنز و کنایه نوشتند، کمی بعد بعضی از رسانه‌ها پیشنهادهایی درباره آموزش و آماده‌سازی آنها ارائه کردند و بعدتر افرادی که می‌گفتند خودشان جزو جان‌فداها هستند از این که چرا ساز و کاری برای رفتن آن‌ها به جنوب وجود ندارد و از ظرفیت آن‌ها استفاده نمی‌شود گلایه کرده‌اند.

اما طنز و پیشنهاد و گلایه‌ها در صفحه‌های اینستاگرام و شبکه‌های اجتماعی تبدیل به خبرهای جدی شدند و حتی افرادی به عنوان منبع خبر معرفی شدند.

جست‌وجوی ما برای پیدا کردن فردی با نام «مرتضی‌زاده» که از «چهره‌های نزدیک به حاکمیت» باشد و درباره اعزام افرادی که در سامانه جان‌فدا ثبت‌نام کرده‌اند اظهار نظری کرده باشد بی‌نتیجه ماند. اساسا حتی فردی با این نام و مشخصات که درباره موضوع‌های سیاسی دیگر هم اظهار نظر کرده باشد پیدا نشد.

پویش جان‌فدا

پویش «جان‌فدا برای ایران» از اواسط فروردین‌ماه ۱۴۰۵ از سوی «سازمان هیات و تشکل‌های دینی» راه‌اندازی شد و هدف آن «مقابله با تهدیدات دشمنان و نمایش انسجام ملی» عنوان شده است.

خبرگزاری دولتی ایرنا در گزارشی نوشته است که این پویش «بر نقش مردم به‌عنوان ستون اصلی امنیت ملی» تأکید دارد.

سایت «جان‌فدا برای ایران» نشان می‌دهد که تاکنون بیش از ۳۱ میلیون نفر در آن ثبت‌نام کرده‌اند. سخنگوی این پویش گفته است که حدود ۶۰ میلیون نفر از جمعیت ایران در سنین ۱۲ تا ۶۰ سال هستند. با این حساب و اگر این رقم درست باشد، «بیش از ۵۰ درصد واجدان شرایط» در این کارزار ثبت‌نام کرده‌اند.

ما پیش‌تر، این ادعا را در فکت‌نامه بررسی کرده و به آن نشان نادرست دادیم.

برای ثبت‌نام در پویش «جان‌فدا»، ارائه اطلاعات هویتی الزامی نیست. در وب‌سایت رسمی پویش، وارد کردن نام، نام خانوادگی و حتی محل سکونت اختیاری است و تنها با ثبت یک شماره تلفن می‌توان عضو پویش شد.

با این حال پس از ثبت‌نام در وبسایت جان‌فدا، ساز و کاری برای لغو عضویت وجود ندارد. به گزارش وب‌سایت «سامانه‌ها» در حال حاضر روشی برای انصراف از این پویش معرفی نشده است و «در شرایط فعلی هیچ سامانه یا کد دستوری برای لغو ثبت نام در دسترس نیست».

با وجود این تا زمان انتشار این گزارش هیچ مقام رسمی در ستاد کل نیروهای مسلح دولت یا نهادهای نظامی طرح و یا حتی احتمالی برای اعزام نیروهای ثبت‌نام کننده در پویش جان‌فدا به مناطق درگیر جنگ عنوان نکرده است.

با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای اعزام اجباری اعضا پویش «جان‌فدا» به مناطق جنگی و «اعدام صحرایی» آنان در صورت سرپیچی نشان «نادرست» می‌دهد.