
محمدرضا کلانتر معتمدی
دبیر فرهنگستان علوم پزشکی
بعد از ۸ماه مشخص شد واکسن فایزر حاوی همان مادهای که در واکسن ابولا بود و دختران را عقیم میکرد.

شاخدار

محمدرضا کلانتر معتمدی، دبیر فرهنگستان علوم پزشکی ایران و از پزشکان مورد اعتماد علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در یک برنامه تلویزیونی گفته است: «بعد از هشت ماه مشخص شد واکسن فایزر حاوی همان مادهای است که در واکسن ابولا بود و دختران را عقیم میکرد.»
این صحبتها روز ۱۴ تیر ماه و همزمان با مراسم تشییع جنازه خامنهای در مصلای تهران، در برنامه «میداندار» از شبکه ۳ صدا و سیما پخش شده است.
آقای کلانتر معتمدی در پاسخ به این سوال مجری برنامه که میپرسد «شما به رهبر شهید گفتید ورود واکسن فایزر را ممنوع کنند؟» میگوید:
«به من و دکتر مرندی حمله کردند که این (ممنوعیت واکسن فایزر) را ما به ایشان گفتیم، ولی خدا شاهد است که مطلقاً ما چنین حرفی را نزدیم و تا ۸ ماه بعد هم نمیدانستیم چرا حضرت آقا چنین دستوری را دادند. تا اینکه بعد از ۸ ماه مشخص شد همان مادهای که در واکسن ابولا در آفریقا به کار رفته، این ماده را در واکسن فایزر گذاشتند که دختران جوانی که این واکسن را بزنند، مانع چسبندگی جفت به جداره رحم میشود و این دختران عقیم میشوند….»
اولین بار نیست که در ایران ادعاهایی شبیه این، مطرح میشود. حتی اولین بار نیست که محمدرضا کلانتر معتمدی علیه واکسن فایزر صحبت میکند. او یکی از امضاکنندگان نامه منتسب به «۲۵۰۰ پزشک» (لینک بایگانی) است که در دی ماه ۱۳۹۹، چند روز بعد از ممنوعیت علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی از واردات واکسن کرونا یا به تعبیر خامنهای «واکسن آمریکایی» و در دفاع از او منتشر شد.
فکتنامه در همان زمان در یک گزارش درستیسنجی نشان داد این نامه علاوه بر آنکه محتوای آن بیپایه و اساس و بر اساس تئوری توطئه است، از نظر تعداد امضا هم مخدوش است و کمتر از ۱۸۰ امضا زیر آن درج شده.
در آن نامه مخدوش اشارهای به بحث نازایی یا عقیمشدن زنان نشده است، اما در سالهای گذشته بارها مخالفان واکسن این ادعا را مطرح کردهاند که بر اساس اعلام منابع معتبر، ادعایی بدون پشتوانه علمی است که بر اساس تئوریهای توطئه مطرح شدهاند. در سایت سازمان بهداشت جهانی در پاسخ به سوالات متداول درباره واکسنهای کرونا به صراحت آمده است:
«هیچ شواهدی مبنی بر تداخل واکسنهای کووید-۱۹ با باروری وجود ندارد و هیچ مدرک بیولوژیکی وجود ندارد که نشان دهد آنتیبادیهای ناشی از واکسن یا ترکیبات آن آسیبی به اندامهای تولیدمثلی وارد کنند.»

حتی در داخل ایران هم منابع رسمی بارها اعلام کردهاند که واکسنهای کرونا تأثیری در نازایی ندارند. به عنوان نمونه خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) در گزارشی به تاریخ ۱۵ اسفند ۱۴۰۰ به نقل از رئیس انجمن متخصصان زنان و زایمان مینویسد:
«واکسیناسیون کرونا نه تنها برای زنان و نوزادان آنها هیچ عارضهای ندارد بلکه برای حفظ سلامت آنان توصیه اکید میشود و ضروری است … با توجه به گزارشهای وزارت بهداشت، تزریق واکسن تاکنون هیچ عارضهای در بین زنان باردار و نوزادان آنها داشته است.»
بنابراین واضح است که ادعای مطرحشده به این مضمون که مشخص شده واکسن فایزر باعث عقیمشدن زنان میشود، هیچ پایه و اساسی در واقعیت ندارد و چیزی فراتر از تئوری توطئه نیست.
حتی اشاره او به شباهت واکسن ابولا هم بیپایه و اساس است. واکسنهای فایزر و واکسنهای تأییدشده ابولا شباهتی در ساختار، عملکرد یا محتوا ندارند.
عنوان شغلی محمدرضا کلانتر معتمدی، پزشک و جراح است. او در زمینه مدیریت در حوزه درمان و آموزش پزشکی نیز سوابق فعالی دارد، اما اغلب اظهارنظرهای او در فضای عمومی جنبه اجتماعی و سیاسی دارد. هیچ اثری از فعالیت او در زمینه تولید علم دیده نمیشود و بعید است در جریان تحولات روز پزشکی باشد.
کلانتر معتمدی عضو تیم معالج روحالله خمینی، نخستین رهبر جمهوری اسلامی بوده است. او در زمان انفجار مسجد ابوذر و ترور نافرجام علی خامنهای در سال ۱۳۶۰، پزشک معالج و جراح علی خامنهای بوده و در رسانهها گفته میشود که عضو تیم پزشکی علی خامنهای نیز بوده است.
دکتر محمدرضا کلانتر معتمدی، پزشک و جراح است. او در دهه ۱۳۴۰ در دانشگاه تهران دکترای پزشکی عمومی گرفته و پیش از انقلاب در آمریکا بورد تخصصی جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق را دریافت کرد.
طبق سوابق کاری آقای کلانتر معتمدی در سایت فرهنگستان علوم پزشکی، به ریاست انجمن جراحان عروق ایران، ریاست بخش جراحی عمومی و جراحی عروق بیمارستان شهدای تجریش و دبیری هیئتهای ممتحنه رشته تخصصی جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق اشاره شده است.
ما نتوانستیم مقالههای علمی تخصصی از او پیدا کنیم. نتیجه جستوجوی نام «کلانتر معتمدی» در Google Scholar با نگارشهای متفاوت به افراد دیگری با تخصصهای متفاوت میرسد. اما در پایگاه سیویلیکا، پنج مقاله از او به زبان فارسی نمایه شده که البته هیچکدام ارتباطی با رشته تخصصی ندارند و عمدتاً زمینه سیاسی - اجتماعی دارند. عناوین این چهار مقاله به این شرح است:
با این اوصاف، فکتنامه ادعای مطرحشده در صدا و سیما را که «بعد از ۸ ماه مشخص شد واکسن فایزر حاوی همان مادهای است که در واکسن ابولا بود و دختران را عقیم میکرد»، تئوری توطئه بیپایه و اساسی میداند که از سوی پزشکی مطرح شده که در جریان تحولات علمی روز قرار ندارد. از آنجا که این ادعا در ظاهر یک ادعای علمی بیان شده، فکتنامه به آن نشان «شاخدار» میدهد.

شاخدار
گفته یا آمار، به قدری نادرست و مضحک است که حتی مرغ پخته هم به خنده میافتد!
درباره نشانهای میرزاروش کار ما