تصویر منتسب به درگیری مسلحانه در مشهد، ساختگی است

عکسی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که ادعا شده مربوط به درگیری مسلحانه‌ای است که شب گذشته در مشهد اتفاق افتاد. (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴، لینک ۵)

در پس زمینه عکس، گنبد و گلدسته‌های حرم امام هشتم شیعیان دیده می‌شود و فضایی شلوغ و پر التهاب را نشان می‌دهد که در آن افرادی با جلیقه‌های ضدگلوله پشت یک خودرو پناه گرفته‌اند. در طرف دیگری گروهی از مردم در حال امدادرسانی به فردی مجروح هستند که روی زمین افتاده و آثار خون در اطراف او دیده می‌شود.

در توضیح این تصویر ادعا شده است: «تصویر ایست بازرسی مشهد. تعداد به هلاکت رسیده‌ها ۴ نفر گزارش شده تا کنون که گمان می‌رود تعداد کشته ها بیشتر باشد.»

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این تصویر نادرست و ساخته ابزار هوش مصنوعی است.

ایرادهای تصویری متعددی در عکس وجود دارد که ساخت هوش مصنوعی بودن آن را تایید می‌کند. یکی از مشخص‌ترین ایرادها، دیکته اشتباه کلمه «NISSAN» است که به شکل «NISSSAN» نوشته شده است؛ آن هم در پشت خودرویی که به پیکان وانت شباهت دارد، نه نیسان وانت.

علاوه بر این شماره پلاک خودروی حاضر در تصویر، ناخوانا و در هم رفته است که آن هم از ویژگی‌های رایج تصاویر ساخته هوش مصنوعی است.

همچنین علامت راهنمایی و رانندگی که در خیابان دیده می‌شود معنایی ندارد و علامتی غیرواقعی است.

علاوه بر این‌ها نشانه‌های بسیار دیگری مانند فرم ناتمام اسلحه‌ها، شکل غیرعادی و در هم فرو رفته دست فردی که در حال کمک‌رسانی به فرد آسیب‌دیده است و ابعاد و فرم غیرعادی بدن فردی که در خیابان می‌دود در تصویر قابل تشخیص است.

ماجرای حمله مسلحانه در مشهد چه بود؟

۱۸ تیرماه ۱۴۰۵ و همزمان با برگزاری مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مشهد، خبری مبنی بر حمله مسلحانه در این شهر منتشر شد.

در ساعات اولیه در برخی خبرها ادعا شد که «دو فرد ناشناس با لباس نظامی و با استفاده از اسلحه کمری، شماری از بسیجیان را مورد هدف قرار دادند که طی این اقدام تروریستی، یکی از بسیجیان در صحنه و دیگری در بیمارستان به شهادت رسید» (لینک ۱، لینک ۲).

ساعاتی بعد رسانه‌هایی مثل همشهری به نقل از معاون امنیتی و انتظامی استاندار خراسان رضوی نوشتند که تیراندازی در منطقه سرافرازان مشهد (فاصله ۱۵ کیلومتری از حرم) رخ داده و ادعا شد که «این حادثه منشأ شخصی داشته و هیچ ارتباطی با اقدامات تروریستی یا رخدادهای امنیتی ندارد» و دو کشته بر جای گذاشته است. (لینک ۱، لینک ۲)

فکت‌نامه نمی‌تواند هیچ‌یک از این روایت‌ها را به شکل مستقل تایید یا رد کند، اما این تصویرِ خاص که به عنوان عکس از لحظه حادثه منتشر شده، ساختگی و غیرواقعی است و از این رو نشان «نادرست» می‌گیرد.