درباره ویدیو با ادعای «موشک ناشناخته ایرانی» چه می‌دانیم؟

اگر وقت ندارید …

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به لحظه اصابت و انفجار یک «موشک ناشناخته ایرانی» است که تحلیلگران نظامی را «وحشت‌زده» کرده است.
در توضیح این ویدیو ادعا شده نشریه فوربز این موشک را «پدیده‌ای فراتر از هایپرسونیک و سوپرسونیک» و «غیرقابل رهگیری» توصیف کرده است.
این ادعا بی‌اساس و نادرست است. هیچ رسانه معتبر و رسمی این ویدیو را منتشر نکرده است.
در بازنشرها، به زمان یا مکان انفجار اشاره‌ای نشده و هیچ ویدیویی از ابعاد دیگر ماجرا وجود ندارد.
اگرچه فوربز مقالاتی درباره توان نظامی ایران از جمله موشک‌های فتاح دارد، اما برخلاف ادعاها، این نشریه اشاره‌ای به «غیرقابل رهگیری» بودن آنها نکرده است.
ایران موشک‌های هایپرسونیک «فتاح-۱» و «فتاح-۲» را دارد و به ادعای ایران رهگیری‌ فتاح به‌خاطر سرعت و مانورپذیری، بسیار سخت است.
هنوز در تحلیل‌های مستقل درباره واقعی بودن قابلیت «پرنده گلاید هایپرسونیک» بودن فتاح اختلاف نظر وجود دارد.
ویدیوهای پرتاب و اصابت موشک فتاح که در خبرگزاری‌های داخلی منتشر شده‌اند، با ویدیوی وایرال شده مطابقت ندارند.

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به شلیک موشک «ناشناخته ایرانی» است که تحلیلگران نظامی را به «وحشت» انداخته است. ویدیویی که از ابتدای جنگ ۴۰ روزه بارها در زمان‌های مختلف در صفحه‌های فارسی و غیرفارسی اینستاگرام منتشر شد و بازدید گسترده گرفت. (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴)

این ویدیوی کوتاه لحظه اصابت و انفجار یک موشک به محیطی شبیه فرودگاه را نشان می‌دهد و برج مراقبت نیز در آن دیده می‌شود. در توضیحات آن نوشته شده: «نشریه فوربز در مورد این موشک نوشته ما با پدیده‌ای فراتر از هایپرسونیک و سوپرسونیک مواجه‌ایم. موشکی که به هیچ وجه قابل رهگیری نیست.»

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این ویدیو و ادعا، نادرست و بی‌اساس است.

هیچ رسانه رسمی و معتبری این ویدیو را منتشر نکرده و در بازنشرهای شبکه‌های اجتماعی نیز اشاره‌ای به زمان یا مکان انفجار نشده است. هیچ ویدیویی از زاویه‌ها یا سمت دیگر ماجرا، حتی در شبکه‌های اجتماعی منتشر نشده و هیچ رد دیگری از این ماجرای ادعایی وجود ندارد.

نشانه‌های ساختگی‌بودن ویدیو

علاوه بر بی‌اساس بودن این ادعا، در ویدیو نیز نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد ممکن است ساخته هوش مصنوعی باشد. یکی از ویژگی‌های ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی این است که معمولا بلافاصله بعد از اجرای اتفاق اصلی (مثلا سفارش تولید صحنه‌ای از یک انفجار)، ویدیو قطع می‌شود؛ مساله‌ای که در این ویدیو به وضوح به چشم می‌خورد.

همچنین، با توجه به فاصله نسبتا زیاد دوربین با نقطه هدف، قاعدتا باید تاخیر معناداری بین تصویر و صوت انفجار وجود داشته باشد اما در تمام این ویدیو صدا و تصویر ناهماهنگ هستند.

موج انفجارِ ایجادشده در ویدیو به‌شدت اغراق‌شده است و مطلقا هیچ فاصله‌ای بین لحظه انفجار و رسیدن موج به چندصد متر دورتر از نقطه انفجار وجود ندارد. همچنین، با وجود انفجار بسیار شدید، هیچ لرزشی در تصویر ویدیو ایجاد نمی‌شود.

با این وجود به طور قطع نمی‌توان درباره ساختگی بودن ویدیو اظهارنظر کرد اما می‌توان گفت این ادعا که مربوط به موشک‌های ایرانی باشد، بی‌اساس و ساختگی است.

حمله‌‌های جمهوری اسلامی ایران به فرودگاه‌ها

از آنجا که ویدیوی منتشرشده به نظر یک فرودگاه را نشان می‌دهد که هدف حمله قرار گرفته، حمله‌های ایران به فرودگاه‌ها در زمان جنگ ۴۰ روزه را بررسی می‌کنیم.

روز ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ (۱ مارس ۲۰۲۶)، در ادامه حملات منطقه‌ای ایران، گزارش‌ها از آسیب‌دیدگی فرودگاه بین‌المللی دبی (DXB) و اختلال در فعالیت آن حکایت داشتند.

رویترز گزارش کرد که در پی این حملات، چهار نفر زخمی شدند و به بخشی از زیرساخت فرودگاه خسارت وارد شد. در گزارش‌های بعدی نیز از وقوع آتش‌سوزی در نزدیکی فرودگاه بر اثر حمله پهپادی و توقف موقت پروازها خبر داد.

پیش از آن یعنی هفتم اسفند ۱۴۰۴ (۲۶ فوریه ۲۰۲۶) نیز ابوظبی هدف حملات هوایی ایران قرار گرفت. رویترز گزارش داد که در پی رهگیری یک پهپاد، بقایای آن در نزدیکی برخی تأسیسات در ابوظبی سقوط کرد و به ساختمان‌ها خسارت وارد شد.

در این گزارش‌ها به اختلال در محدوده فرودگاه زاید اشاره شده، اما منابع معتبر نوع دقیق تسلیحات به‌کاررفته را مشخص نکرده‌اند و اشاره‌ای به «موشک ناشناخته» نشده است. همین‌طور تصاویری که از این حملات وجود دارد هیچ شباهتی به آنچه در ویدیوی مورد اشاره نشان داده می‌شود، ندارد.

فوربز درباره موشک «غیرقابل رهگیری ایران» نوشته است؟

بر خلاف ادعاهای مرتبط با این ویدیو، نشریه اقتصادی فوربز در مقالات خود به موشک‌های «غیرقابل رهگیری ایران» اشاره‌ای نکرده است.

با اینکه چندین مقاله در این نشریه درباره توان نظامی ایران و موشک‌های فتاح وجود دارد، اما چنین ادعایی درست نیست. (لینک ۱، لینک ۲)

در این مقالات گفته شده که «ایران یکی از بزرگ‌ترین و متنوع‌ترین زرادخانه‌های موشکی خاورمیانه را توسعه داده» و همزمان مطرح شده که اعلام ساخت یک موشک هایپرسونیک لزوما به معنی دستیابی به قابلیت عملیاتیِ اثبات‌شده نیست و برای چنین ادعایی به شواهد مستقل نیاز است.

موشک‌های هایپرسونیک و سوپرسونیک ایران

ایران دارای دو موشک اصلی در دسته فناوری هایپرسونیک به نام‌های «فتاح-۱» و «فتاح-۲» است. همچنین موشک‌های سوپرسونیک در لایه‌های مختلف بالستیک و کروز دارد. البته ایران در رونمایی رسمی، فتاح را به‌عنوان موشک هایپرسونیک معرفی کرد و ادعا کرد به‌خاطر سرعت و مانورپذیری، رهگیری‌اش بسیار سخت است؛ اما در تحلیل‌های مستقل هنوز اختلاف جدی وجود دارد که آیا واقعا یک «هایپرسونیک گلاید ویهیکل» واقعی است یا بیشتر یک موشک بالستیک با مانور نهایی (MaRV).

از سوی دیگر برخی رسانه‌ها ادعا کرده‌اند که تهران زرادخانه‌ای مخفی از تسلیحات بومی توسعه‌یافته دارد که تا کنون در هیچ جنگی از آن‌ها استفاده نکرده است. حتی در صورت صحت این ادعا، به دلیل عدم استفاده تا امروز، نمی‌تواند موشکی باشد که در ویدیوی مورد ادعا دیده می‌شود.

همچنین در خبرگزاری‌های داخلی ویدیوهایی از لحظه پرتاب و اصابت موشک فتاح وجود دارد که هیچ‌کدام با ویدیوی مورد اشاره، منطبق نیستند.

با این توضیحات فکت‌نامه به ویدیویی با توضیح «وحشت تحلیلگران نظامی از موشک ناشناخته ایرانی»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.