ویدیو ساختگی از شلیک سپاه و انفجار در یک نفتکش هندی

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به شلیک نیروی دریایی سپاه به یک کشتی هندی است. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵)

این ویدیو به شلیک نیروی دریایی سپاه به کشتی هندی و «کنترل مجدد تنگه هرمز» به دست ایران، در ۱۸ آوریل منتسب می‌شود. در تصویر یک نفت‌کش را می‌بینیم که به نظر می‌رسد به طور جدی آسیب دیده و در آتش می‌سوزد و فیلم از روی یک قایق تندرو گرفته شده که ما دست دست کم دو نفر را روی آن می‌بینیم. آب و هوا در صحنه بارانی است.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این ویدیو ارتباطی به شلیک سپاه به کشتی هندی در ۱۸ آوریل (۲۹ فروردین) ندارد.

آیا نیروی دریایی سپاه به یک کشتی هندی شلیک کرده است؟

روز ۲۹ فروردین ماه سال جاری، رسانه‌ها به نقل از سازمان تجارت دریایی بریتانیا و مقام‌های هندی گزارش دادند که دست‌کم دو کشتی با پرچم هند هنگام عبور از تنگه هرمز هدف تیراندازی قرار گرفته‌اند. بر اساس این گزارش‌ها یکی از این کشتی‌ها یک نفت‌کش بوده که در حدود ۲۰ مایلی دریای شمال شرق عمان از جانب نیروی دریایی سپاه، به آن شلیک شده است. در همان گزارش رسمی تاکید شده که نفتکش و خدمه سالم‌ هستند و گزارشی از تلفات جانی نیز گزارش نشده. در منابع و خبرگزاری‌های رسمی هیچ ویدیویی از این کشتی‌ها منتشر نشده است.

اقتصادآنلاین در خبری گفته یکی از آن‌ها یک ابر نفتکش حامل نفت عراق بوده است. برخی منابع نام این دو کشتی را «جاگ‌آرناو» و «سنمار هرالد» عنوان کرده‌اند. نفتکش سنمار هرالد کمی به آنچه در ویدیو می‌بینیم شباهت دارد.

دو خط لاتین در قسمت پیشانی دماغه، دو رنگ سبز و قرمز بدنه، چند سازه‌ روی عرشه، با آنچه در ویدیوی حاوی این ادعا دیده می‌شود، شباهت دارد و به نظر می‌رسد تصویر کشتی موجود در ویدیو از روی آن ساخته شده باشد. اگرچه تمام نشانه‌ها به طور کامل با نمونه واقعی منطبق نیستند و دقت به تفاوت‌ها نشان می‌دهد تلاش سازندگان این تصویر از روی تصویر ناو واقعی، در نهایت ناموفق بوده است.

در تصویر واقعی از نفت‌کش سنمار هرالد یک تفاوت سطح آشکار در عرشه وجود دارد، روی سازه سمت چپ عرشه پنجره‌هایی مانند آنچه در نمونه ساختگی دیده می‌شود وجود ندارد. دو دکل در قسمت میانی و انتهای کشتی نیز شباهتی به آنچه در نمونه جعلی هست، ندارند:

همچنین در گزارش‌های رسانه‌های هندی اگرچه به حمله به این نفتکش اشاره شده اما ویدیویی مشابه آنچه در این ادعا می‌بینیم دیده نمی‌شود.

از سوی دیگر نفتکش هندی در حالی در آتش دیده می‌شود که آسمان ابری و هوا بارانی است. این در حالی است که داده‌های هواشناسی برای نزدیک‌ترین نقاط ساحلی به محل مورد ادعای حادثه، یعنی حدود ۲۰ مایلی دریای شمال شرق عمان نشان می‌دهد که هوا در این منطقه عمدتا صاف بوده و گزارشی از بارندگی در روز ۱۸ آوریل/ ۲۹ فروردین وجود ندارد.

همچنین در ابتدای ویدیو یک نشان روی بازوی راست یکی از افراد روی قایقی که به ظاهر، فیلم‌برداری از روی آن انجام می‌شود، می‌بینیم.

فرم پرچم ایران بالای نشان سپاه پاسداران عادی نیست و به تصاویری شباهت دارد که با هوش مصنوعی ساخته‌ شده‌اند. از سوی دیگر نشانی که روی بازوی نیروهای دریایی سپاه وجود دارد با این نشان متفاوت هستند.

کیفیت غیرعادی تصویر، در کنار سایر ناسازگاری‌ها با واقعیت آن چه در صحنه رخ داده، تردیدهای جدی درباره‌ی اصالت و انتساب درست آن ایجاد می‌کند و ویدیو به احتمال زیاد محصول هوش مصنوعی است.

پیش‌تر رویدادهای مشابهی در تنگه هرمز رخ داده بود که یکی از مواردی که فیلم‌های آن منتشر شد مربوط به سانحه سال ۲۰۱۹ برای دو نفت‌کش است که آمریکا و ایران ادعا کردند هر دو در فرایند کمک به آنها نقش داشته‌اند.

از این رو فکت‌نامه به این ادعا که حمله سپاه به یک نفت‌کش هندی منجر به آتش‌سوزی و آسیب جدی به آن شده و این در یک ویدیو نمایش داده می‌شود. نشان «نادرست» می‌دهد.