برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی
کوروش علیانی

کوروش علیانی

فعال فرهنگی و نویسنده

از جنازه‌ها گلوله یوزی خارج شده و یوزی مال اسرائیل است. یوزی سلاح سازمانی یا خاص جمهوری اسلامی نیست.

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۵ دقیقه

نادرست

ادعای نادرست درباره اینکه نیروهای امنیتی ایران سلاح یوزی ندارند

اگر وقت ندارید …

  • در گفتگویی که در صفحه‌ای به نام «مجال تی‌وی» در یوتیوب منتشر شده، کوروش علیانی نویسنده و برنامه‌ساز صدا و سیما ادعا می‌کند یوزی سلاح سازمانی یا خاص جمهوری اسلامی نیست، بلکه متعلق به اسرائیل است.
  • ادعای او این است که «ما گلوله یوزی از تن کشته‌شدگان خارج کردیم» و ایران چنین سلاحی ندارد.
  • او می‌افزاید یوزی متعلق به اسرائیل است و به طور ضمنی نتیجه می‌گیرد که کشتار اخیر به دست اسرائیل انجام شده است.
  • گلوله مورد استفاده در یوزی، فشنگ ۹ میلیمتری است که در انواع دیگر سلاح از جمله اسلحه‌ای که ایران مدعی است تولید کرده، و تپانچه‌های زعاف هم کاربرد دارد.
  • از این رو چیزی به اسم گلوله مختص یوزی وجود ندارد.
  • از سوی دیگر ایران از قبل از انقلاب و بعد از آن یوزی دارد و در سال‌های اخیر در یگان‌های تکاور نیروی دریایی و یگان‌های ویژه پلیس آنها را به کار می‌گیرد.
  • شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در جریان سرکوب اعتراضات علاوه به ژ۳ از انواع سلاح از جمله یوزی استفاده کرده است.
  • گزارش‌های متعدد استفاده از چاقو، قمه و چماق در برخورد با معترضان را تایید می‌کنند.
  • علیانی در رسانه‌های داخلی با عناوینی مانند نویسنده، مجری، زبان‌شناس معرفی شده و تخصصی در اسلحه‌شناسی یا پزشکی قانونی ندارد.

یک صفحه در اینستاگرام به نام «مجال تی‌وی» گفتگویی با کوروش علیانی نویسنده و برنامه‌ساز صدا و سیما منتشر کرده است. (ویدیو کامل دقیقه ۳۰:۳۰) او در این ویدیو مجموعه‌ای از ادعاها را پیرامون سرکوب اعتراضات مطرح می‌کند و کشتار معترضان را به دشمن خارجی نسبت می‌دهد. این ویدیو در حساب‌های متعددی منتشر شده است. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵ ، لینک۶ ، لینک۷ ، لینک۸ ، لینک۹ ، لینک۱۰ ، لینک۱۱ ، لینک۱۲ ، لینک۱۳ ، لینک۱۴ ، لینک۱۵ ، لینک۱۶ ، لینک۱۷ ، لینک۱۸ ، لینک۱۹ ، لینک۲۰ ، لینک۲۱ ، لینک۲۲ ، لینک۲۳ ، لینک۲۴)

آقای علیانی که در منابع عمومی به عنوان نویسنده، جستار نویس، برنامه‌ساز تلویزیون و پژوهشگر معرفی می‌شود در این گفتگو می‌گوید «ما داریم تیر یوزی از جنازه ها در میاریم» و می‌افزاید: «یوزی جزو سلاح‌های سازمانی جمهوری اسلامی که هیچی حتی جزو سلاح های خاص هم نیست. یوزی مال اسرائیله..»

او می‌گوید:

««راجع به این که کی کشت حرف بزنیم؟ جمهوری اسلامی اگر بخواد بکشه با تیر ژ۳ می کشه. سر نمیبره، زنده زنده نمی‌سوزونه، با چاقو تو کلیه فرو نمی کنه، با قمه از چپ پا نمی‌زنه از راست پا دربیاد. با تیر یوزی نمی‌زنه. یوزی جزو سلاح های سازمانی جمهوری اسلامی که هیچی حتی جزو سلاح های خاص هم نیست. یوزی مال اسرائیله. ما داریم تیر یوزی از جنازه ها در میاریم. اگر دوست داری بدونی کی کشته باید بگم تو دشمنی داری که از کشتن تو سود می بره. فقط لذت نمی بره بلکه سود می بره. هر آدمی که اینجا بکشه، اصلا مهم نیست اون آدم به چی فکر می‌کنه و چه گرایشی داره. هر آدمی که اینجا بکشه می‌تونه تنش اینجا رو بالا ببره و خودش اون طرف آسوده بمونه. یعنی کشتن به هیچ وجه به نفع جمهوری اسلامی نیست. از سال ۷۸ تا الان این ماجراها هست.»

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد بخش بزرگی از این ادعاها نادرست هستند.

گلوله یوزی چیست؟

کوروش علیانی ادعا می‌کند در زمان بررسی اجساد جان‌باختگان «گلوله یوزی» از بدن آنها خارج کرده‌اند. ادعای خارج کردن «گلوله یوزی» از اجساد، فی‌نفسه نادرست است؛ چرا که مدل خاصی از گلوله که با عنوان «گلوله یوزی» شناخته شود، وجود ندارد. گلوله مورد استفاده در این مسلسل سبک، فشنگ ۹ میلیمتری است که در انواع سلاح‌های دیگری هم که نیروهای نظامی ایران در اختیار دارند، از جمله تندر/MP5 و تپانچه زعاف نیز به کار گرفته می‌شود.

آیا نیروهای نظامی در ایران از «یوزی» استفاده نمی‌کنند؟

او در این گفتگو می‌گوید «یوزی» نه تنها سلاح سازمانی بلکه سلاح «خاص» نیروهای نظامی در ایران هم نیست. این در حالی است که در گزارش‌ها، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی این سلاح را نیز در اختیار دارد و از آن استفاده می‌کند.

این سلاح که خاستگاه اصلی آن اسرائیل است در زمان حکومت پهلوی از این کشور خریداری شد و پس از آن در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی بود.

مشرق‌نیوز و ایسنا نیز در گزارش‌هایی به استفاده از یوزی در سال‌های اخیر در یگان‌های تکاور نیروی دریایی استفاده کرده‌اند. خبرگزاری دانشجو نیز از استفاده از این سلاح در نوپو خبر داده.

یکی دیگر از دلایلی که می‌توان به آن استناد کرد، اشاره‌هایی است که در اسناد پرونده مک فارلین (معروف به ایران کنترا) دیده می‌شود.

به عنوان مثال، جاناتان مارشال، پیتر دال اسکات و جین هانتر در کتابی به نام «ارتباط ایران کنترا؛ عملیات‌های پنهانی در دوره ریگان» (صفحه ۲۳۰) به نقل از یک هفته‌نامه ایتالیایی به نام پانوراما اشاره می‌کنند که در دهه ۶۰ اسرائیل، به طور غیررسمی ۴۵ هزار قبضه یوزی را در یک محموله تسلیحات و تجهیزات نظامی به ایران فروخته است.

پرونده ایران کنترا، پس از افشاگری‌های مهدی هاشمی و گزارشی که در یک مجله لبنانی منتشر شد، نشان داد ایران در جریان جنگ هشت ساله با عراق، تسلیحاتی از اسرائیل دریافت کرده است.

همچنین گزارش‌های دیگری وجود دارد که تایید می‌کند نیروهای یگان ویژه جمهوری اسلامی از یوزی استفاده می‌کنند.

کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در نقض حقوق بشر نیز در گزارشی استفاده از کلاشنیکف و یوزی را در جریان سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ به دست نیروهای نظامی و شبه نظامی حکومت مستند کرده است.

بنابراین ادعایی که بازتاب زیادی در شبکه‌های اجتماعی داشته مبنی بر اینکه نیروهای نظامی و امنیتی در ایران یوزی ندارند یا از آن استفاده نمی‌کنند، نادرست است.

آیا جمهوری اسلامی در سرکوب اعتراضات فقط از «ژ۳» استفاده می‌کند؟

علیانی در این گفتگو می‌گوید سلاح سازمانی ایران «ژ۳» است. در صورتی که از اسفند ۱۴۰۳، ارتش ایران تفنگ «مصاف» را جایگزین «ژ۳» کرده است. اما این اسلحه هم تنها سلاح مورد استفاده در ایران نیست.

مرکز داده‌های باز ایران، در گزارشی پیرامون سرکوب اعتراضات در سال ۱۴۰۱ به استفاده از سلاح‌هایی همچون کلاشنیکف، تک‌تیرانداز دراگانوف، تپانچه و سلاح کمری، انواع تفنگ ساچمه‌زن شاتگان، تفنگ‌های پینت‌بال، پرتابگرگاز اشک‌آور کرده و تخمین زده است که در مدت ۷۰ روز، به طور میانگین هر روز ۶ شهروند از جمله یک کودک را در جریان اعتراضات کشته‌اند.

همچنین بی‌بی‌سی جهانی نیز به تازگی گزارشی منتشر کرده که صرف استفاده از «ژ۳» برای کشتن معترضان را زیر سوال می‌برد. براساس این گزارش انواع مسلسل‌ها، تیربارهای سنگین دوشکا، و سلاح‌های سرد برای کشتار معترضان به کار گرفته شده‌اند.

آیا جمهوری اسلامی در سرکوب اعتراضات از چاقو و قمه استفاده نمی‌کند؟

انواع سرنيزه قابل نصب بر روی اسلحه‌های جنگی و انواع کاردهای سنگری جزو سلاح های سرد مورد استفاده در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است.

در گزارش اخیر بی‌بی‌سی که در آن به «کشتار» هزاران معترض اشاره شده، صراحتا به کاربرد ابزارهایی مانند چماق، چاقو و قمه اشاره شده است. کوروش علیانی می‌گوید جمهوری اسلامی از ۱۳۷۸ به کشتار متهم می‌شود. از همان زمان تا امروز در اعتراضات دانشجویی تیر ۱۳۷۸، آبان ۱۳۹۸ و ۱۴۰۴، «قمه» و چماق از ابزارهای سرکوب بوده‌اند.

کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد پیش‌تر جمهوری اسلامی را «جنایت‌کار علیه بشریت» خوانده است. گزارش‌های متعدد دیگری از نهادهای مختلف حقوق بشری و بین‌المللی وجود دارد که استفاده از ضرب و شتم تا سرحد مرگ، از شیوه‌های جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات بوده است.

بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که جمهوری اسلامی اگر بخواهد کسی را بکشد با ژ۳ می‌کشد، از یوزی استفاده نمی‌کند و معترضان را با قمه و چاقو نمی‌کشد نشان «نادرست» می‌دهد.

نادرست

گفته یا آمار، نادرست است یا دست‌کم سندی معتبر آن را رد می‌کند.

درباره نشان‌های میرزاروش کار ما
پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه

آخرین گزارش‌ها