درباره ویدیوی زیرگرفتن معترضان دی ۱۴۰۴ در اردبیل چه می‌دانیم؟

شبکه ایران اینترنشنال روز ۱۵ بهمن ویدیویی منتشر کرد که در آن یک خودروی نیمه‌زرهی در حال زیر گرفتن گروهی از مردم دیده می‌شود.

این شبکه، ویدیو را با عنوان ویدیویی از اردبیل منتشر کرده و نوشته است: «ویدیوی رسیده به ایران‌اینترنشنال از رخدادهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه نشان می‌دهد که در میدان یحیوی اردبیل، یک خودروی زرهی متعلق به نیروی سرکوب جمهوری اسلامی معترضان را عامدانه زیر گرفت که بنا بر گزارش‌ها به کشته‌شدن دست‌کم یک زن و مجروح شدن سه تن دیگر انجامید.»

پس از آن، این ویدیو بارها در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد و تعداد زیادی از مخاطبان فکت‌نامه پرسیده‌اند که آیا این ویدیو مربوط به ایران و مربوط به اعتراض‌های گذشته است؟

پاسخ کوتاه این است که بله؛ این ویدیو مربوط به اردبیل و اعتراض‌های همین روزهاست.

درباره این ویدیو چه می‌دانیم؟

جزئیاتی که در ویدیو دیده می‌شود نشان می‌دهد که محل ضبط این ویدیو، خیابان مطهری (اطراف میدان یحیوی) در شهر اردبیل است.

فرزاد صیفی‌کاران از گروه راستی‌آزمایی بی‌بی‌سی نیز در توییتر خود مشخصات این محل را نشان داده است.

از سویی دیگر خودرویی که در ویدیو دیده می‌شود، یک خودروی نیمه‌زرهی «فاتق» است که در گزارش‌ها و ویدیوهای دیگر از اعتراضات نیز دیده شده است.

ما پیشتر در بررسی ویدیوی مربوط به سرکوب در شهسوار نیز به حضور این خودرو اشاره کرده بودیم؛ خودرویی در اختیار یگان ویژه فراجا.

انتشار ویدیوی مشابه از نمایی دیگر نیز، همین یافته‌ها را تایید می‌کند؛ ویدیویی که با توضیح «اردبیل، ۱۹ دی» منتشر شده است و در آن زیر گرفتن معترضان و شهروندان دیده می‌شود.

این نخستین بار نیست که ویدیوهایی از زیر گرفتن معترضان در جریان اعتراض‌های خیابانی منتشر می‌شود.

ویدیویی مربوط به اعتراض‌های سال ۱۴۰۱ وجود دارد (۲۳ مهر ۱۴۰۱) که درست در همین خیابان مطهری اردبیل، زیر گرفتن معترضان را نشان می‌دهد.

ویدیوی قدیمی‌تری از تهران و در جریان اعتراضات ۱۳۸۸ منتشر شد که در آن نیز مشاهده می‌شود یک خودروی نیروی انتظامی، معترضان را زیر می‌گیرد.

انتشار این ویدیوها، ادعاهای جمهوری اسلامی ایران مبنی بر اینکه کشتار روزهای ۱۸ و ۱۹ به دست افرادی غیر از نیروهای امنیتی و نظامی صورت گرفته را رد می‌کند؛ تصاویر متعددی که در آنها مشخص است بسیاری از شهروندان معترض در خیابان به دست نیروهای حکومتی کشته، مجروح و سرکوب می‌شوند.

با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا که «ویدیوی زیر گرفتن مردم با یک خودروی نیمه‌زرهی، مربوط به ایران، اردبیل و اعتراضات اخیر است»، نشان «درست» می‌دهد.