ادعای نادرست درباره رشد پنج درصدی اقتصاد ایران در دولت رئیسی

داود منظور، رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت ابراهیم رئیسی در مراسمی که به مناسبت بزرگداشت روز دانشجو در دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی برگزار شد، گفت: « اتفاق عجیبی افتاد، در سه سال متوالی، ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲، رشد اقتصادی هر سه سال، نزدیک پنج درصد و بالای پنج درصد شد.»

این اظهارات معاون ابراهیم رئیسی، را دیگر کانال‌های تلگرامی و صفحات خبری در شبکه‌های اجتماعی، بازنشر کردند.

فکت‌نامه، پیش از این در خرداد ۱۴۰۳ اظهارنظر مشابهی از داود منظور را در گزارشی راستی آزمایی کرده و به آن نشان «نیمه‌درست» داده بود.

در آن زمان، آمارهای رشد اقتصادی سال آخر فعالیت دولت سیزدهم، نهایی نشده بودند و حالا با تکرار ادعای پیشین می‌توان با اطمینان بیشتری به داده‌های بازبینی‌شده، صحت ادعای مطرح شده را سنجید.

بر اساس ماده ۱۰ قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و مصوبه شورای‌عالی آمار، مرکز آمار، تنها مرجع رسمی و نهایی تهیه، اعلام و انتشار شاخص های اقتصادی است.

دولت سیزدهم از مرداد ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۳ بر سر کار بود، بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران نرخ رشد اقتصادی ایران به قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰، در هیچ سالی بالاتر از پنج درصد نبوده است.

میانگین ساده نرخ رشد اقتصادی ایران در این دوره بر پایه داده‌های مرکز آمار ایران معادل ۳.۷۵ درصد است.

آمارهای بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد، نرخ رشد اقتصادی ایران به قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰، تنها در سال ۱۴۰۲ معادل ۵ درصد اعلام شده است و در دیگر سال‌های این دوره نرخ رشد اقتصادی بر اساس برآورد بانک مرکزی، پایین‌تر از پنج درصد ارزیابی شده است.

میانگین ساده نرخ رشد اقتصادی ایران در سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ بر اساس آمارهای بانک مرکزی، حدود ۴.۲ درصد است.

از آنجایی که آغاز فعالیت دولت سیزدهم از مرداد ۱۴۰۰ و پایان آن در مرداد ۱۴۰۳ اتفاق افتاده، تغییرات نرخ رشد اقتصادی را بر اساس داده‌های بانک مرکزی و مرکز آمار ایران به صورت فصل به فصل در نمودار انجام داده‌ایم.

مطابق داده‌های مرکز آمار، در این ۱۳ فصل فقط در یک فصل (پاییز ۱۴۰۲)، نرخ رشد اقتصادی بالاتر از پنج درصد ثبت شده و در ۱۲ فصل دیگر، نرخ رشد اقتصادی پایین‌تر از پنج درصد بوده است.

متوسط ساده نرخ رشد اقتصادی در این ۱۳ فصل عمر کاری دولت سیزدهم بر پایه آمارهای مرکز آمار، نزدیک به ۳.۵ درصد است.

اما بر اساس داده‌های بانک مرکزی، تعداد فصل‌هایی از دوره فعالیت دولت سیزدهم که نرخ رشد اقتصادی بالاتر از ۵ درصد نوسان کرده به هفت فصل می رسد، میانگین ساده نرخ رشد اقتصادی در این فصل‌ها با احتساب اعداد و ارقام اعلام شده از سوی بانک مرکزی به حدود ۴.۲ درصد می رسد.

نرخ رشد اقتصادی ایران در طی‌ سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران که مطابق قانون مرجع رسمی اعلام این آمار است در هیچ سالی بالاتر از ۵ درصد نبوده، میانگین ساده نرخ رشد اقتصادی در این‌ سالها نیز ۳.۷۵ درصد است.

بانک مرکزی ایران نیز تنها در سال ۱۴۰۲ نرخ رشد اقتصادی را ۵ درصد ارزیابی کرده که باز مطابق گفته‌های معاون رئیس دولت سیزدهم بالاتر از پنج درصد نبوده، میانگین ساده نرخ رشد اقتصادی در بازه زمانی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ مطابق این آمار نیز ۴.۲ درصد برآورد می‌شود که کمتر از پنج درصد است.

با این حساب، این اظهارنظر داود منظور، رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت سیزدهم که گفته، نرخ رشد اقتصادی در سه سال متوالی در دولت سیزدهم، نزدیک و بالای پنج درصد بود، نادرست ارزیابی می‌شود.

داود منظور، رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت ابراهیم رئیسی، می‌گوید: «در سه سال دولت رئیسی، رشد اقتصادی نزدیک ۵ درصد و بالای ۵ درصد بود.»
این طور نیست. مطابق داده‌های به‌روز شده مرکز آمار، در ۱۳ فصل فعالیت دولت رئیسی، میانگین عددی نرخ رشد اقتصادی ۳/۵ درصد است و فقط در یک فصل (پاییز ۱۴۰۲) نرخ رشد بالاتر از پنج درصد بوده است.
طبق داده‌های بانک مرکزی، در همین دوره مشابه تعداد فصل‌هایی که نرخ رشد اقتصادی بالاتر از ۵ درصد نوسان کرده به هفت فصل می‌رسد‌، اما میانگین حسابی نرخ رشد اقتصادی در این دوره ۴.۲ درصد است.
با این حساب فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.