شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ویدیوهای منسوب به ویرانیهای زلزله میانمار
نادرست
جمعه، ۸ فروردین ۱۴۰۴ زمینلرزه قدرتمندی به بزرگی ۷.۷ ریشتر جنوب شرق آسیا را لرزاند. کشور میانمار در مرکز این زلزله قرار داشت و در تایلند احساس شده و باعث فروپاشی یک ساختمان بلند در حال ساخت در بانکوک شد. بر اساس آمارهای موجود تعداد قربانیان زلزله میانمار تا به امروز به ۳۰۵۸ نفر رسید است و ویرانیهای عظیمی در این کشور بر جای گذاشت.
تصاویر متعددی از لحظه وقوع زلزله و ویرانیهای پس از آن در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر شده است، با وجود این در کنار فیلم ها و عکسهای واقعی این فاجعه، تصاویر متعددی هم وجود دارد که نادرست و ساخته هوش مصنوعی است.
در اینستاگرام و X موارد متعددی از این ویدیو منتشر شده است (لینک۱، لینک۲، لینک). برخی از خبرگزاریهای داخلی مانند خبرگزاری تسنیم هم این تصاویر را منتشر کردهاند.
این ویدیوها جوری ساخته شدهاند که گویی تصاویری هوایی با کیفیتی بالا را از ویرانیهای شهر به تصویر میکشند.
۱. در ویدیوی اول که خبرگزاری تسنیم هم آن را منتشر کرده تصویری از نمای بالا دیده میشود و که خانههای ویران شده و رفت و آمد مردم قابل مشاهده است و در انتهای تصویر نیز دو معبد به چشم میخورد.
این تصویر ساخته هوش مصنوعی است. با دقت در ویدیویی که تسنیم منتشر کرده میتوان واترمارک WAN ، هوش مصنوعی تولیدکننده ویدیو را در گوشه سمت چپ آن دید که نشان میدهد این ویدیو ساخت AI است.
از سوی دیگر با دقت در ویدیو و افرادی که در حال حرکت در خیابانها هستند میتوان به راحتی دریافت که حرکات آنان غیرطبیعی است و شبیه به راه رفتن طبیعی انسانها نیست.
این ویدئو در سطحی وسیع در شبکههای اجتماعی مختلف در دنیا منتشر شده و BBC Variety، بخش درستیسنجی بیبیسی جهانی هم آن را فکتچک کرده و به آن نشان نادرست داده است.
۲. در ویدئوی دوم خیابانی با ساختمانهای بلند در دو سوی آن دیده میشود، خیابان از میان شکافته شده و در اطراف شکاف، مردم و خرابههای به چشم میخورند.
دقت در عناصر تصویر این ویدیو هم نشان میدهد که ویدیو به احتمال زیاد ساخته هوش مصنوعی است. در این ویدیو با وجود حرکت آنچه دوربین فرض میشود، انسانها به طرز غیرطبیعیای بیحرکت و ثابت هستند.
خبرگزاری فرانسه که این ویدیو را فکتچک کرده میگوید که گزارشگر این خبرگزاری از میانمار تاکید کرده که چنین شکاف عظیمی در هیچ منطقهای از این کشور گزارش نشده است.
در بعضی از نسخههای این ویدیو نام اکانت تیکتاکی the.360.report دیده میشود. این ویدیو در این اکانت وجود ندارد و احتمالا حذف شده.