تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...

نادرست

قتل هزاران گربه در قرون وسطی به دستور پاپ که منجر به گسترش طاعون در اروپا شد.

افسانه پاپ، کشتار گربه‌ها و گسترش طاعون

دوباره از کانال تلگرامی «جالب است بدانید» بگوییم. یکی از پست‌های این کانال مدعی شده است که دلیل وقوع مرگ سیاه، یا همان دوران شیوع طاعون، که منجر به مرگ جمعیت کثیری از مردم در آسیا و اروپا شد به دلیل اعلامیه‌ای بود از طرف پاپ نهم که گربه‌های سیاه را شیطانی خواند و با این اعلامیه باعث مرگ هزاران گربه شد. مرگ گربه‌ها موجب افزایش جمعیت موش‌ها شد و این افزایش به معنی شیوع سریع‌تر طاعون بود. 

این پست بیش از ۱۲۴هزار بیننده داشته است.

قدم اول: پاپ نهم در قرون وسطی زندگی می‌کرد؟ خیر. جست و جوی کوچکی در گوگل محقق (Google Scholar) ما را به دیکشنری پاپ‌ها می‌رساند که می‌گوید نهمین پاپ، هیجینوس قدیس از سال ۱۳۸ تا ۱۴۲ میلادی پاپ بوده است که با هیچ حسابی قرون وسطی نیست. قرون وسطی از قرن پنجم تا پانزدهم میلادی بوده است. 

تصویر پاپی که در پست تلگرامی استفاده شده، تک‌چهره پاپ اینوسنت دهم (۱۶۵۵-۱۵۷۴) اثر دیه‌گو ولاسکز است. 

قدم دوم: آیا پاپی در قرون وسطی زندگی می‌کرده که احتمالا پاپ مورد نظر ما باشد؟ بله. پاپ گرگوری نهم (احتمالا اشتباه «پاپ نهم» از اینجا می‌آید) در سال ۱۲۳۳میلادی در نامه‌ای به اسقف اعظم ماینتس در مورد فرقه‌ای در آلمان اخطار می‌دهد که به سحر و جادو روی آورده‌اند و گربه‌ها یکی از عناصری است که مورد پرستش آن هاست. اما در نامه اشاره‌ای به شیطانی بودن گربه‌ها نشده و اثری از دستور برای از بین بردنشان نیست. بنابراین نامه بیشتر از آن که اعلامی عمومی باشد برای معدوم کردن گربه‌ها، نامه‌ای خصوصی بوده راجع به یک فرقه و اخطاری راجع به پرستش گربه‌ها توسط آن‌ها. 

هرچند که برخی از منابع خبر از کشتن گربه ها در اروپای قرون وسطی به دلایل خرافی خبر می‌دهند، اما این که شیوع طاعون به دلیل این گربه‌کشی‌ها اتفاق افتاده باشد بعید به نظر می‌رسد. یک دلیل ساده آن می‌تواند این باشد که طاعون در مصر و آسیا نیز شیوع پیدا کرد. مصر کشوری که به گربه دوستی مشهور است و گربه‌ها در آن کشته نمی‌شدند، و آسیا قاره‌ای که هم گربه‌ها هم طاعون احتمالا از آن جا آمده‌اند.

این پست تلگرامی، نشان نادرست می‌گیرد.

نادرست

گفته یا آمار، نادرست است یا دست‌کم سندی معتبر آن را رد می‌کند. (درباره‌ نشان‌های فکت‌نامه)