برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی

ابهام‌ها درباره دستخط و نامه منتسب به مجتبی خامنه‌ای درباره بمب اتم

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۴ دقیقه

اگر وقت ندارید …

  • تصویری از یک متن ظاهرا دست‌نویس منتشر و گفته شده بخشی از نامه ادعایی ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ مجتبی خامنه‌ای به شورای عالی امنیت ملی است. مضمون این متن، عدم مخالفت با نظر رهبر پیشین درباره تولید بمب اتم است.
  • به نظر می‌رسد این تصویر نخستین بار در «رسانه ثلث» (نزدیک به محمود احمدی‌نژاد) دیده شد.
  • ما نمی‌دانیم مجتبی خامنه‌ای چنین نامه‌ای به شعام داده یا نه، اصل وجود این نامه از سوی منابع رسمی تایید یا تکذیب نشده، اما دست‌نوشته منتسب به آن با دو دست‌نوشته رسمی پیشین منتسب به مجتبی خامنه‌ای (که با هم همخوانی دارند) تفاوت آشکاری دارد.
  • به‌دلیل وضعیت مبهم مجتبی خامنه‌ای مشخص نیست دو دست‌خط رسمی پیشین هم واقعاً متعلق به او باشند، اما آن دو دست‌نوشته به هم شباهت دارند و در منابع رسمی منتشر شدند.
  • نخستین بار حدود پنج ماه پیش، محمود نبویان، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی، در برنامه‌ای زنده در صدا و سیما به این نامه اشاره کرد که در ادامه صداوسیما اظهارات او را مخدوش و تخلف قانونی خواند و مدیرکل شبکه خبر استعفا داد؛ چهار ماه بعد نیز وبسایت «هموطن» بدون منبع مدعی شد این نامه پرونده هسته‌ای را غیرقابل مذاکره دانسته است.
  • این تصویر هم‌زمان با بحث‌های تغییر دکترین هسته‌ای منتشر شده، اما دبیر شورای عالی امنیت ملی هرگونه تغییر در این دکترین را رد کرده و در پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مجتبی خامنه‌ای نیز هیچ موضع‌گیری یا فتوایی در این باره وجود ندارد.

تصویری از جمله‌ای کوتاه از نامه‌ای که ادعا می‌شود متعلق به مجتبی خامنه‌ای پس از انتصابش به عنوان رهبر است، در صفحات اجتماعی منتشر شده است (لینک ۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴).

صفحه‌ی‌ تلگرام «رسانه ثلث» نزدیک به محمود احمدی‌نژاد روز ۳۰ مهر ماه ۱۴۰۵ تصویری منتشر و ادعا کرد که مربوط به بخشی از نامه مجتبی خامنه‌ای به شعام [شورای عالی امنیت ملی] در روز ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ است و در آن نوشته شده است «نسبت به تولید بمب اتم، سخنی دارم که با نظر رهبر شهید مخالفتی ندارد».

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد دستخطی که در این نوشته کوتاه دیده می‌شود با دیگر نامه‌های دست‌نویس که در رسانه‌های داخلی از مجتبی خامنه‌ای منتشر شده به شکل واضحی تفاوت دارد.

نامه‌های منسوب به مجتبی خامنه‌ای که با دست‌خط خودش پس از انتصاب او به رهبری منتشر شده یکی مربوط به ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ و خطاب به فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و دیگری ۱۹ مهر ۱۴۰۵ و خطاب به کودکی که تولد او را تبریک گفته است.

این دو دست‌خط به شکل روشنی به هم شباهت دارند اما با دست خط منتشر شده در «رسانه ثلث» متفاوت هستند.

دست‌خط‌هایی که بعد از اعلام رهبری رسما به مجتبی خامنه‌ای منتسب شدند

دست‌خط با ادعای نامه ۱۵ فرودین به شعام

فاصله‌‌‌گذاری بین کلمات، شکل نوشتن حروف «ه» و «خ»، میزان کشیدگی حروف «میم» و «الف» و تحریری‌نویسی در دو نامه اول مشابه و در نامه سوم متفاوت است.

علاوه بر این‌ها در ابتدای متن بریده شده منتشر شده «اختصاص یابد» با اشتباه فاحشی «اختصاص باید» نوشته شده است.

همچین هیچ منبع معتبر یا رسانه رسمی این نامه و یا دست‌خط انتسابی به آن را منتشر و یا تایید نکرده است.

آیا مجتبی خامنه‌ای در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ نامه‌ای به شعام نوشته است؟

محمود نبویان، نماینده مجلس و نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی، در برنامه زنده شبکه خبر در ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ از مکاتبات منتسب به مجتبی خامنه‌ای با تیم مذاکره‌کننده صحبت کرد. او مشخصا از نامه‌ای یاد کرد که رهبر کنونی در ۱۵ فروردین، در پاسخ به گزارشی درباره طرح پیشنهادی مذاکره نوشته و در آن ۱۱ شرط برای مذاکره تعیین شده است. این اولین بار بود که به وجود چنین نامه‌ای اشاره می‌شد.

نبویان خارج بودن موضوع هسته‌ای از دستور مذاکره، دریافت غرامت، آزادسازی اموال مسدود شده و رفع تحریم‌ها، اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز و آغاز دریافت عوارض از کشتی‌های عبوری و اختصاص درآمد آن به مردم و آسیب‌دیدگان را به عنوان موضوع‌های مطرح شده در نامه عنوان کرد.

پس از برنامه، معاونت سیاسی صداوسیما در اطلاعیه‌ای اعلام کرد نبویان به اسناد دارای طبقه‌بندی اشاره‌ای ناقص و مخدوش کرده است و این اقدام تخلف قانونی است. در این اطلاعیه آمده بود که مدیرکل شبکه‌ خبر هم استعفا داده است.

حال تصویر مورد بررسی چهار ماه پس از این اتفاق، بعدازظهر ۳۰ مهر ۱۴۰۵ در صفحه تلگرام و اکانت ایکس «رسانه ثلث» منتشر شد.

روز بعد یعنی یکم آبان ماه، وبسایت «هموطن۲۴» متنی را با عنوان «نظر خامنه‌ای دوم در مورد تولید بمب اتم و لزوم کنترل باب‌المندب قبل از مذاکره» منتشر کرد که در آن به نامه «۱۵ فروردین» اشاره و جمله «نسبت به تولید بمب اتم سخنی دارم که با نظر رهبر شهید مخالفتی ندارد» در آن عنوان شد.

این وبسایت بدون ذکر منبعی مشخص این متن را به‌ عنوان بخشی از مکاتبات شعام و رهبر جدید منتشر کرد.

نظر رسمی مجتبی خامنه‌ای درباره ساخت بمب اتم چیست؟

بررسی‌ پایگاه اطلاع‌رسانی رسمی دفتر رهبری که مرجع رسمی انتشار اظهارنظرها، گفته‌ها و پیام‌‌های مجتبی خامنه‌ای است هیچ خبر یا فتوایی درباره نظر صریح و مستقیم او در موافقت یا مخالفت با ساخت بمب اتم منتشر نکرده است.

حتی جمله‌ای که در «رسانه ثلث» به دستنویس مجتبی خامنه‌ای نسبت داده شده هم هیچ موضع مشخصی درباره موافقت یا مخالفت او با تولید بمب اتم بیان نمی‌کند و آنچه مطرح می‌شود تنها از برداشت‌های شخصی حکایت می‌کند.

در نوشته آمده است که او سخنی دارد که با نظر رهبر پیشین مخالفت ندارد؛ اما آن سخن چیست، چه استدلالی دارد و چه نتیجه‌ای می‌گیرد حتی در این عبارت هم روشن نشده است.

آیا دکترین هسته‌ای ایران تغییر کرده است؟

همزمان با انتشار مطلب «نظر خامنه‌ای دوم در مورد تولید بمب اتم و لزوم کنترل باب‌المندب قبل از مذاکره» و مطرح شدن «مطالبه ساخت بمب اتم» در تجمعات شبانه حکومتی، بحث تغییر دکترین هسته‌ای در روزهای اخیر در رسانه‌ها بالا گرفته است.

روزنامه خراسان ۹ آبان در یادداشتی با عنوان «وقت تغییر دکترین هسته‌ای؟» این عبارت را برجسته کرد و آن را در کنار اظهارات دونالد ترامپ درباره نداشتن سلاح هسته‌ای ایران، سخنان علی‌اکبری امام جمعه موقت تهران درباره ضرورت بازنگری در دکترین هسته‌ای و اظهارات علم‌الهدی درباره بازدارندگی سلاح اتمی قرار داد.

این یادداشت در رسانه‌های دیگر به سرعت بازنشر شد و موضوع به بحثی گسترده‌تر درباره ضرورت تغییر دکترین هسته‌ای تبدیل شد (لینک۱، لینک۲، لینک۳).

همزمان در همان نهم آبان محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی، در مصاحبه با شبکه خبر درباره تغییر دکترین هسته‌ای گفت: «هنوز در دولت، در حکومت، تصمیم جدیدی گرفته نشده است.»

او گفت که در صورت وقوع جنگ مجدد ممکن است درباره ادامه دکترین قبلی بحث شود اما هنوز تصمیمی اتخاذ نشده است.

با وجود تمام این اظهارنظرها تا زمان انتشار این گزارش منابع رسمی انعکاس نظرات رهبری همچنان درباره موضع او سکوت کرده‌اند.

پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه

آخرین گزارش‌ها