ویدیو با ادعای نادرست تجمع کشتی‌ها در تنگه هرمز

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند تنگه هرمز را از دریچه یک هواپیمای مسافربری نشان می‌دهد و در آن ده‌ها کشتی به خاطر بسته بودن تنگه متوقف شده‌اند. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵)

این ادعا علاوه بر شبکه‌های اجتماعی فارسی، به زبان‌های غیرفارسی نیز به طور گسترده بازنشر شده است. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳)

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این ویدیو ارتباطی به تنگه هرمز ندارد.

آیا ویدیو تجمع کشتی‌ها در تنگه هرمز را نمایش می‌دهد؟

جستجوی معکوس صحنه‌هایی از این ویدیو ما را به یک حساب کاربری در بنگلادش رساند که به نظر می‌رسد آن را برای اولین بار در یازدهم مهر ماه سال جاری منتشر کرده است. برخی کاربران آن را ساخته هوش مصنوعی خوانده،‌ برخی آن را به تنگه هرمز، نزدیکی فرودگاه استانبول، اکوادور، چین و سنگاپور نسبت داده‌اند؛ اما در میان کامنت‌ها برخی از کاربران گفته‌اند ویدیو در بنگلادش ضبط شده است.

نسخه اصلی ویدیو در حساب بنگلادشی با کیفیت بسیار بالا ضبط شده، همین موضوع ممکن است احتمال «ساختگی» بودن آن را در میان بینندگان ایجاد کند. اما احتمالا فاصله نزدیک هواپیما با سطح آب، به خاطر نزدیکی به لحظه فرود یا برخاستن هواپیما دلیل کیفیت بالای ویدیو باشد. این کاربر در حسابش ویدیوهای دیگری از آسمان دوبی در هواپیما منتشر کرده، در نتیجه ممکن است انتساب این ویدیو به تنگه هرمز نیز به همین خاطر باشد؛ با این تفاوت که در ویدیوهای دوبی به مکان آن اشاره شده اما در این ویدیو هیچ اشاره‌ای به محل آن نکرده است.

ما تلاش کردیم تصویر ساحل امارات متحده عربی را در نزدیکی فرودگاه دوبی با تصویری که در ویدیو تجمع کشتی‌ها را در نزدیکی خشکی نمایش می‌دهد تطبیق دهیم. اما تصویر موجود در ویدیو به فضای پیرامون فرودگاه شاه امانت، در چیتاگونگ بنگلادش، مطابقت دارد.

علاوه بر برآمدگی‌های خشکی در خط ساحل، رودخانه کارناپولی نیز، در تصویر قابل مشاهده است.

از سوی دیگر، تجمع کشتی‌ها در این منطقه، به شکلی که در ویدیو می‌بینیم، غیر عادی نیست و در گذشته ویدیوهایی از آن منتشر شده است (لینک۱ ،‌ لینک۲ ، لینک۳).

این ویدیو پیش‌تر با ادعای توقف کشتی‌ها در کانال پاناما نیز منتشر شده و نادرست ارزیابی شده است. همچنین دست‌کم سه گزارش راستی‌آزمایی دیگر ارتباط آن با تنگه هرمز را رد می‌کنند. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳)

بنابراین فکت‌نامه به ویدیویی که با ادعای توقف کشتی‌ها در تنگه هرمز منتشر شده، نشان «نادرست» می‌دهد.