ویدیوهای غیرواقعی از آبگرفتگی در شهرهای ایران

همزمان با بارش‌های شدید در ایران و در میان انبوه ویدیوهای واقعی از آبگرفتگی معابر و خیابان‌های شهرهای مختلف، ویدیوهای ساختگی متعددی هم منتشر شده‌اند.

یکی از ویدیوها که به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده ویدیویی است که ادعا می‌شود آبگرفتگی در یکی از ایستگاه‌های متروی تهران را نشان می‌دهد (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵، لینک۶، لینک۷).

ویدیوهای دیگری هم منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به قایق سواری در خیابان‌های ساری و یا شنای دانش‌آموزان در سیلات ایلام است (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵، لینک۶، لینک۷، لینک۸).

بررسی‌های نشان می‌دهد که این ویدیوها ساختگی و نادرست هستند.

ویدیوی آبگرفتگی در مترو تهران

این ویدیو سالن یک ایستگاه مترو را نشان می‌دهد که کف آن را آب گرفته و مسافران در حال عبور هستند. همچنین متن‌هایی مانند «جالب اینجاست پله برقی داره کار میکنه ولی مسئول خیر» و «آبگرفتگی شدید مترو تهران» روی تصویر نوشته شده‌اند (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵، لینک۶، لینک۷).

ویدیو ایرادهای تصویری متعددی دارد که نشان می‌دهد ساخت ابزار هوش مصنوعی است. یکی از این نشانه‌ها تابلوی مربوط به اسم ایستگاه است. اسمی که روی تابلو نوشته شده اسمی ناخوانا و به هم ریخته است.

اما ممکن است تصور شود که ناخوانا بودن به دلیل کیفیت پایین ویدیو است. بنابراین از چند حرف اول روی تابلو که قابل تشخیص است کمک می‌گیریم تا ببینیم در میان نام ایستگاه‌های مترو اسمی با شروعی مشابه وجود دارد یا نه.

بررسی نام ایستگاه‌ها نشان می‌دهد که ایستگاهی با حروف ابتدایی قابل تشخیص در این ویدیو در تهران وجود ندارد.

از سوی دیگر نظم و روند قرار گرفتن نورهای سقفی نامتعارف و خارج از قاعده و شیوه معمول در قرار گرفتن نورها در محل‌های مشابه مانند مترو است.

یکی از دیگر از نشانه‌های ساختگی بودن این ویدیو که روی متن تصویر هم به آن اشاره شده، روشن بودن و کار کردن پله‌برقی در میان حجم زیادی از آب است. طبق دستورالعمل‌های فنی Vertical Transport در زمان آب‌گرفتگی، کارکردن تجهیزات می‌تواند باعث پاشیده شدن آب آلوده به تمام بخش‌های مکانیکی و برقی داخلی شده و خسارت‌ جدی به بار آورد. به همین دلیل در کدهای ایمنی تأکید می‌شود که سیستم در اولین نشانه سیلاب باید خاموش بماند.

علاوه بر این‌ها هیچ تصویر یا خبر دیگری از آبگرفتگی در این سطح در ایستگاه‌های متروی تهران منتشر نشده است، در حالی که در صورت وقوع چنین آبگرفتگی تصاویر از زوایای مختلف در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود.

البته خبرهایی از ریزش آب در ایستگاه متروی تئاتر شهر و یا آبگرفتگی در زیرگذرهای مسیر مترو پرند در اتوبان تهران ـ قم منتشر شده اما آبگرفتگی در ابعادی که در ویدیو نمایش داده می‌شود در هیچ گزارش و یا خبر معتبری نیامده است.

تلاش دانش‌آموزان ایلامی برای رسیدن به مدرسه

ویدیوی دیگری که در روزهای اخیر پربازدید شده ویدیویی است که تعدادی نوجوان را نشان می‌دهد که کیف‌های مدرسه خود را بالای سر گرفته و تا کمر در آب هستند. از کنار آن‌ها دو قایق موتوری عبور می‌کنند و تعداد زیادی خودرو نیز دیده می‌شود که در آب هستند. ادعا می‌شود که تصاویر مربوط به «سیل ایلام» و شنا کردن دانش‌آموزان ایلامی در سیل است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵)

این ویدیو هم ساخت ابزار هوش مصنوعی است.

ایرادهای تصویری در این ویدیو بسیار واضح است. تابلوها با حروف به هم ریخته و کلمات بدون معنا که از ویژگی‌های متداول در ساخته‌های هوش مصنوعی است در اطراف خیابان به راحتی قابل تشخیص است. همچنین دو نوجوان به یک باره در وسط آب پیدا می‌شوند در حالی که پیش از آن نبودند.

ویدیو و تصاویر واقعی بسیاری از آبگرفتگی معابر و جاری شدن سیلاب در خیابان‌ها و معابر شهر ایلام وجود دارد اما این ویدیو غیرواقعی است (لینک۱، لینک۲، لینک۳).

ویدیوی آبگرفتگی در خیابان فرهنگ ساری و سواری بر قایق

ویدیوی دیگری در صفحه‌های اجتماعی بازنشر می‌شود که ادعا شده مربوط به خیابان فرهنگ در شهر ساری است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳)

این تصویر هم ساخته ابزار هوش مصنوعی است.

افرادی که روی تیوپ‌های سیاه و قایق‌ها نشسته‌اند، چهره‌ها، ژست‌های بدنی و لباس‌های تکراری و مشابهی دارند. همچنین فرم دست‌های افراد و نحوه در دست گرفتن چوب‌ یا پاروها حالتی نامتقارن، دفرمه و ناقص دارد.

از سوی دیگر قایق‌های چوبی بزرگ و افراد با تیوپ به‌راحتی روی آب شناورند (که نیاز به عمق قابل‌توجه آب دارد) در حالی که خودروی سفید سمت راست و خودروهای پس‌زمینه در سطح آب بسیار کم‌عمق‌تری قرار دارند و لاستیک‌هایشان به اندازه‌ای در آب فرو نرفته که شناوری چنین قایق‌هایی را توجیه کند.

ویدیوهای واقعی متفاوتی از آبگرفتگی شدید در معابر شهر ساری از جمله خیابان فرهنگ منتشر شده است اما این ویدیو ساختگی است (لینک۱، لینک۲).

با این توضیحات فکت‌نامه به ویدیوهای مورد بررسی که به اتفاق‌های پس از بارش‌های مکرر اخیر در ایران اشاره دارند نشان «نادرست» می‌دهد.