برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی

آیا شمار مبتلایان آنفلوآنزا رکوردهای تاریخی را شکسته است؟

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۱۶ دقیقه

اگر وقت ندارید …

  • با آغاز فصل سرد در نیمکره شمالی، بار دیگر خبرهایی از افزایش ابتلا به آنفلوآنزا منتشر می‌شود.
  • روایت‌ها و ادعاهایی درباره این افزایش ابتلا مطرح شده که در ادامه به آنها می‌پردازیم.
  • افزایش آنفلوآنزا در سال‌های اخیر واقعی بوده است. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ آمریکا حدود ۵۱ میلیون مورد ابتلا، ۷۱۰ هزار بستری و ۴۵ هزار مرگ تخمین زده شد. شمار تخمینی مبتلایان بیشتر از تمام فصل‌های بررسی‌شده از سال ۲۰۱۰–۲۰۱۱ بود.
  • رکورد بستری‌ها نیز شکسته شد. نرخ تجمعی بستری‌های تأییدشده آزمایشگاهی در شبکه پایش آمریکا به ۱۲۷٫۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید؛ حدود ۲۳٫۵ درصد بیشتر از رکورد قبلی در فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸.
  • کودکان یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر بودند. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵، تعداد مرگ‌های گزارش‌شده کودکان به ۲۹۰ مورد رسید؛ بالاترین مقدار ثبت‌شده برای یک فصل غیرهمه‌گیر از آغاز پایش ملی در سال ۲۰۰۴.
  • همه شاخص‌ها رکورد نشکستند. شمار مرگ‌های تخمینی کل جمعیت آمریکا در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کمتر از فصل‌های شدید ۲۰۱۷–۲۰۱۸ و ۲۰۱۴–۲۰۱۵ بود. نرخ بستری افراد ۷۵ ساله و بالاتر نیز به رکورد ۲۰۱۷–۲۰۱۸ نرسید.
  • فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ در کل جمعیت آمریکا شدت متوسطی داشت، اما شدت آن در کودکان بالا ارزیابی شد.
  • در پاییز ۲۰۲۶، فعالیت آنفلوآنزا در آمریکا زودتر از معمول افزایش یافته، اما هنوز پایین است. در هفته منتهی به ۱۷ اکتبر، ۵٫۷ درصد آزمایش‌های بالینی مثبت بودند و ۲٫۲ درصد مراجعات سرپایی به علائم شبه‌آنفلوآنزا مربوط می‌شد؛ کمتر از آستانه پایه ملی ۲٫۹ درصد.
  • سویه‌های ویروس تغییر می‌کنند. در آغاز فصل تازه آمریکا، H1N1pdm09 در میان ویروس‌های زیرگونه‌یابی‌شده غالب بوده است. اما تغییر سویه یا افزایش موارد ابتلا لزوماً نشانه کشنده‌ترشدن ویروس نیست.
  • واکسیناسیون همچنان اهمیت دارد. واکسن نمی‌تواند مانع تمام موارد ابتلا شود، اما خطر بیماری شدید و بستری را کاهش می‌دهد. تهویه مناسب، ماسک در موقعیت‌های پرخطر و درمان زودهنگام افراد آسیب‌پذیر نیز از اقدامات مؤثرند.
  • ویروس‌های غالب در مناطق مختلف جهان یکسان نیستند و نمی‌توان با مشاهده افزایش آنفلوآنزا در یک کشور مانند آمریکا، نتیجه مشابهی برای تمام جهان گرفت.
  • اثبات رکوردشکنی تاریخی بیماری‌های تنفسی در ایران نیازمند مقایسه آمار دقیق تست‌ها، بستری‌ها و مرگ‌ومیر با دوره‌های قبل است و صرف افزایش مراجعات یا هشدار در برخی مناطق، این ادعا را تایید نمی‌کند.

با آغاز فصل سرد در نیمکره شمالی، بار دیگر خبرهایی از افزایش ابتلا به آنفلوآنزا منتشر شده است. در شبکه‌های اجتماعی نیز روایت‌هایی از شدت غیرمعمول بیماری، افزایش بستری‌ها و گردش سویه‌های تازه به چشم می‌خورد.

اما آیا آنفلوآنزا واقعاً بیش از سال‌های گذشته شده است؟ آیا ویروس جدیدی در گردش است و آیا با یک رکوردشکنی تاریخی روبه‌رو هستیم؟

پاسخ این پرسش‌ها پیچیده‌تر از یک تایید یا رد ساده است. داده‌های معتبر نشان می‌دهند که آنفلوآنزا در برخی فصل‌های اخیر، به‌ویژه در آمریکا، از نظر تعداد ابتلا و بستری به رکوردهای قابل‌توجهی رسیده است. در مقابل، شدت بیماری در همه کشورها و همه گروه‌های سنی یکسان نبوده و افزایش ابتلا لزوماً با افزایش متناسب مرگ‌ومیر همراه نشده است.

برای درک وضعیت فعلی، باید هم داده‌های تاریخی را بررسی کنیم و هم تفاوت میان افزایش گردش ویروس، شدت بیماری و تغییرات سویه‌های آنفلوآنزا را در نظر بگیریم.

آیا آنفلوآنزا واقعا بیشتر شده است؟

یکی از مشکلات بررسی خبرهای مربوط به افزایش آنفلوآنزا، تفاوت شاخص‌هایی است که برای اندازه‌گیری بیماری استفاده می‌شود.

سازمان‌های بهداشتی برای پایش آنفلوآنزا معمولاً چند مجموعه داده را بررسی می‌کنند: درصد نمونه‌های مثبت در آزمایشگاه، شمار مراجعات با علائم شبه‌آنفلوآنزا، میزان بستری‌های مرتبط با بیماری و تعداد مرگ‌ومیرها.

این شاخص‌ها یک چیز را اندازه نمی‌گیرند. برای مثال، افزایش مراجعه بیماران با تب و سرفه الزاماً به معنی افزایش موارد قطعی آنفلوآنزا نیست؛ زیرا ویروس‌های دیگری از جمله SARS-CoV-2، ویروس سنسیشیال تنفسی یا RSV و راینوویروس‌ها نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

از سوی دیگر، بسیاری از مبتلایان به آنفلوآنزا هرگز آزمایش نمی‌دهند یا به پزشک مراجعه نمی‌کنند. بنابراین تعداد موارد ثبت‌شده آزمایشگاهی با تعداد واقعی مبتلایان تفاوت دارد.

مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا، CDC، برای برآورد بار واقعی بیماری از مدل‌های آماری استفاده می‌کند که داده‌های بستری، آزمایش و سایر اطلاعات مراقبتی را در نظر می‌گیرند. به همین دلیل هنگام مقایسه فصل‌ها باید مشخص باشد که از آمار ثبت‌شده صحبت می‌کنیم یا برآورد آماری موارد واقعی بیماری.

آیا آنفلوآنزا در سال‌های اخیر رکورد تاریخی شکسته است؟

بله. یکی از روشن‌ترین نمونه‌ها فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ در آمریکاست.

بر اساس گزارش CDC منتشرشده در ۱۲ مارس ۲۰۲۶، در این فصل حدود ۵۱ میلیون نفر به آنفولانزا مبتلا شدند. بیماری باعث حدود ۲۳ میلیون مراجعه پزشکی، ۷۱۰ هزار بستری و ۴۵ هزار مرگ شد.

این اعداد برآوردهای آماری‌اند و به معنی شمارش مستقیم تمام مبتلایان نیستند.

CDC شدت این فصل را در کل جمعیت و در هر سه گروه عمده سنی، یعنی کودکان، بزرگسالان ۱۸ تا ۶۴ سال و افراد ۶۵ ساله و بالاتر، «بالا» طبقه‌بندی کرده است. این نخستین فصل با چنین ارزیابی شدت بالایی از سال ۲۰۱۷–۲۰۱۸ بود.

همچنین شمار تخمینی مبتلایان و مراجعات پزشکی از تمام فصل‌های بررسی‌شده از سال ۲۰۱۰–۲۰۱۱ بیشتر بود. این در حالی است که تعداد تخمینی بستری‌ها تقریباً با فصل شدید ۲۰۱۷–۲۰۱۸ برابری می‌کرد و تعداد مرگ‌ها از آن فصل کمتر بود.

منابع جدول: آمار نهایی فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸ CDC و گزارش به‌روزشده فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵.

بر اساس این ارقام، تعداد مبتلایان در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ حدود ۲۴ درصد بیشتر از فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸ بود، اما مرگ‌ومیر تخمینی حدود ۱۳٫۵ درصد کمتر بود.

این تفاوت اهمیت دارد. افزایش تعداد مبتلایان به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که ویروس کشنده‌تر شده است. شمار مرگ‌ها و بستری‌ها علاوه بر تعداد عفونت‌ها، تحت تأثیر سن مبتلایان، بیماری‌های زمینه‌ای، وضعیت ایمنی و واکسیناسیون، دسترسی به درمان و دیگر عوامل قرار دارد.

رکورد بستری‌های آنفلوآنزا

افزایش تعداد بستری‌ها در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ یکی از مهم‌ترین یافته‌های بررسی تاریخی آنفلوآنزاست.

در مطالعه‌ای که سپتامبر ۲۰۲۵ در گزارش هفتگی بیماری و مرگ‌ومیر CDC منتشر شد، پژوهشگران داده‌های شبکه پایش بستری آنفلوآنزا، FluSurv-NET، را بررسی کردند. این شبکه تقریباً ۹ درصد جمعیت آمریکا را پوشش می‌دهد و موارد بستری مرتبط با آنفلوآنزای تأییدشده آزمایشگاهی را ثبت می‌کند.

در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵، نرخ تجمعی بستری در این شبکه به ۱۲۷٫۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید؛ درحالی‌که بالاترین نرخ ثبت‌شده در فصل‌های پیشین دوره بررسی، ۱۰۲٫۹ مورد در فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸ بود.

این یعنی افزایش تقریباً ۲۳٫۵ درصدی نسبت به رکورد پیشین.

نرخ هفتگی بستری نیز در اوایل فوریه ۲۰۲۵ به ۱۳٫۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید که بالاترین مقدار هفتگی از فصل ۲۰۱۰–۲۰۱۱ به بعد در همین شبکه پایش بود.

البته این آمار باید با دقت تفسیر شود. نرخ بستری در FluSurv-NET و برآورد ملی شمار بستری‌های آنفلوآنزا دو شاخص متفاوت‌اند. به همین دلیل امکان دارد نرخ بستری در یک شبکه پایش رکورد بشکند، درحالی‌که برآورد تعداد بستری‌ها در سطح ملی با فصل شدید قبلی برابر باشد.

نکته قابل‌توجه دیگر این است که با وجود افزایش شمار بستری‌ها، نسبت بیماران بستری‌شده‌ای که به مراقبت‌های ویژه نیاز داشتند یا تحت تهویه مکانیکی تهاجمی قرار گرفتند، تفاوت بزرگی با فصل‌های گذشته نداشت.

در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵، حدود ۱۶٫۸ درصد بیماران بستری وارد بخش مراقبت‌های ویژه شدند، ۶٫۱ درصد به تهویه مکانیکی تهاجمی نیاز پیدا کردند و سه درصد در بیمارستان جان باختند. این مقادیر در مجموع نزدیک به دامنه‌های ثبت‌شده در فصل‌های قبلی بودند.

در نتیجه افزایش قابل‌توجه بار بیمارستانی را نباید بدون شواهد بیشتر به افزایش شدت ذاتی ویروس نسبت داد.

آیا گروه‌های سنی خاص بیشتر در معرض بیماری شدید بوده‌اند؟

یکی از یافته‌های مهم این مطالعه، تفاوت شدت آنفلوآنزا در گروه‌های سنی مختلف است.

در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ نرخ بستری در تمام گروه‌های سنی بین ۱٫۸ تا ۲٫۸ برابر میانه تاریخی همان گروه‌ها در دوره بررسی بود.

در افراد ۷۵ ساله و بالاتر، نرخ تجمعی بستری به ۵۹۸٫۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید. این عدد بسیار بالا بود، اما رکورد تاریخی این گروه را نشکست؛ زیرا در فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸ نرخ بستری این گروه به ۷۲۶٫۵ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده بود.

در مقابل، نرخ بستری گروه‌های سنی زیر ۷۵ سال در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ بالاتر از فصل‌های پیشین دوره بررسی قرار گرفت.

این تفاوت نشان می‌دهد که حتی در یک فصل بسیار شدید نیز تجربه گروه‌های سنی متفاوت است. ممکن است آمار کلی بستری‌ها رکورد بشکند، اما گروهی مانند سالمندان بسیار مسن‌تر همچنان در فصل گذشته دیگری نرخ بستری بالاتری تجربه کرده باشند.

این ارقام و مقایسه گروه‌های سنی در مطالعه CDC درباره بستری‌های فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ منتشر شده است.

رکورد مرگ‌ومیر کودکان؛ چرا این بخش مهم است؟

یکی از مهم‌ترین رکوردهای ثبت‌شده در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ مربوط به مرگ‌ومیر کودکان بود.

بر اساس گزارش به‌روزشده CDC در مارس ۲۰۲۶، تا ۱۴ فوریه ۲۰۲۶، تعداد ۲۹۰ مرگ مرتبط با آنفلوآنزا در افراد زیر ۱۸ سال برای فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ ثبت شده بود.

این رقم بالاترین تعداد مرگ کودکان گزارش‌شده در یک فصل عادی آنفلوآنزا از زمان آغاز نظام ملی ثبت این موارد در سال ۲۰۰۴ بود. تنها استثنای قابل‌مقایسه، همه‌گیری آنفلوآنزای H1N1 در سال ۲۰۰۹–۲۰۱۰ است.

برای درک ترکیب این آمار، مطالعه منتشر شده در سپتامبر ۲۰۲۵ اطلاعات ۲۸۰ مرگ ثبت‌شده تا آن زمان را بررسی کرده است.

در میان این کودکان، میانه سن هنگام مرگ هفت سال بود. حدود ۵۶ درصد دست‌کم یک بیماری زمینه‌ای داشتند. بنابراین نزدیک به ۴۴ درصد مرگ‌ها در کودکانی رخ داده بود که بیماری زمینه‌ای ثبت‌شده‌ای نداشتند.

همچنین از میان ۲۰۸ کودک واجد شرایط واکسیناسیون که وضعیت واکسیناسیون آن‌ها مشخص بود، ۸۹ درصد به‌طور کامل علیه آنفلوآنزا واکسینه نشده بودند.

این یافته به‌تنهایی برای محاسبه میزان اثربخشی واکسن کافی نیست، زیرا مطالعه برای مقایسه مستقیم خطر مرگ در جمعیت واکسینه و واکسینه‌نشده طراحی نشده بود. اما اهمیت پیشگیری از بیماری شدید در کودکان را نشان می‌دهد.

نکته دیگر تفاوت میان مرگ‌های گزارش‌شده و مرگ‌های تخمینی است. CDC با استفاده از مدل‌های آماری برآورد می‌کند که تعداد واقعی مرگ‌های مرتبط با آنفلوآنزا در کودکان طی آن فصل ممکن است حدود ۷۹۰ مورد بوده باشد. این عدد را نباید با ۲۹۰ مرگ گزارش‌شده و تأییدشده یکسان دانست.

آیا فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ هم به همان اندازه شدید بود؟

خیر، دست‌کم در ارزیابی کلی شدت بیماری در آمریکا چنین نبود.

بر اساس ارزیابی CDC از فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶، شدت این فصل در مجموع جمعیت آمریکا «متوسط» طبقه‌بندی شد، اما در کودکان صفر تا ۱۷ سال در محدوده «بالا» قرار گرفت.

بنابراین یک فصل ممکن است برای کل جمعیت متوسط ارزیابی شود، اما برای گروهی مشخص مانند کودکان همچنان شدید باشد.

این نکته به‌خصوص در تفسیر خبرهایی که از افزایش موارد شدید بیماری در مدارس یا بیمارستان‌های کودکان حکایت می‌کنند اهمیت دارد. چنین گزارش‌هایی ممکن است درباره یک گروه سنی درست باشند، اما تعمیم آن‌ها به تمام جمعیت تصویری گمراه‌کننده ارائه کند.

نوسان شدت آنفلوآنزا در طول فصل‌های مختلف نیز پدیده جدیدی نیست. ترکیب زیرگونه‌های در گردش، میزان ایمنی جمعیت و اثربخشی واکسن بر شدت هر فصل تأثیر می‌گذارند.

وضعیت آنفلوآنزا در پاییز ۲۰۲۶ چگونه است؟

تازه‌ترین گزارش هفتگی بررسی‌شده CDC در این راستی‌آزمایی مربوط به هفته منتهی به ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ است.

بر اساس گزارش FluView منتشرشده در ۲۳ اکتبر، فعالیت آنفلوآنزا در بسیاری از مناطق آمریکا در حال افزایش بوده است، اما همچنان در سطح ملی پایین ارزیابی می‌شود.

این گزارش به نکته مهم دیگری نیز اشاره می‌کند: افزایش فعالیت آنفلوآنزا در آغاز این فصل نسبت به آنچه معمولاً در همین زمان از سال مشاهده می‌شود، بیشتر بوده است.

در هفته مورد بررسی، از ۵۱ هزار و ۴۹۰ نمونه آزمایش‌شده در آزمایشگاه‌های بالینی، ۲ هزار و ۹۱۸ نمونه، معادل ۵٫۷ درصد، مثبت بودند. حدود ۹۸ درصد نمونه‌های مثبت به آنفلوآنزای A تعلق داشتند.

در شبکه پایش سرپایی نیز ۲٫۲ درصد مراجعات مربوط به علائم شبه‌آنفلوآنزا بود؛ درحالی‌که آستانه پایه ملی ۲٫۹ درصد تعیین شده است.

نرخ تجمعی بستری در FluSurv-NET از آغاز فصل به ۲٫۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده بود. از نظر سطح فعالیت بیماری شبه‌آنفلوآنزا، دو حوزه گزارش‌دهنده در محدوده متوسط و هیچ حوزه‌ای در محدوده بالا یا بسیار بالا قرار نداشت.

در نتیجه، داده‌ها دو واقعیت را هم‌زمان نشان می‌دهند: فعالیت آنفلوآنزا در آمریکا زودتر و بیشتر از معمولِ این زمان سال افزایش یافته است، اما هنوز نمی‌توان آن را با اوج فصل‌های شدید تاریخی مقایسه کرد یا از رکوردشکنی فصل تازه سخن گفت.

آیا افزایش آنفلوآنزا در تمام جهان یکسان است؟

خیر. وضعیت کشورها و مناطق مختلف یکسان نیست.

در گزارش شماره ۶۰۱ سازمان جهانی بهداشت، منتشرشده در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، فعالیت ویروس‌های تنفسی در هفته منتهی به ۱۸ اکتبر بررسی شده است.

بر اساس این گزارش، درصد نمونه‌های مثبت آنفلوآنزا در سطح جهانی کمتر از ۱۰ درصد بود. بااین‌حال، در برخی کشورهای غرب، جنوب و جنوب‌شرق آسیا و همچنین شماری از کشورهای آفریقا، میزان مثبت‌شدن آزمایش‌ها از ۳۰ درصد فراتر رفته بود.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که زیرگونه‌های غالب در مناطق مختلف متفاوت‌اند. در برخی مناطق آسیایی H1N1pdm09 غالب بود، درحالی‌که در شرق آسیا H3N2 سهم بیشتری داشت. در بعضی مناطق دیگر نیز ویروس آنفلوآنزای B غالب بود.

بنابراین نمی‌توان با مشاهده افزایش بیماری در یک کشور نتیجه گرفت که تمام جهان وارد موجی با همان شدت شده است.

در مورد ایران نیز برای اثبات رکوردشکنی تاریخی به داده‌های قابل مقایسه درباره آزمایش‌های مثبت، بستری‌ها و مرگ‌ومیر در فصل‌های پیشین نیاز داریم. صرف گزارش افزایش مراجعه بیماران تنفسی یا عبور از آستانه هشدار در تعدادی از مناطق، چنین نتیجه‌ای را ثابت نمی‌کند.

کدام سویه‌های آنفلوآنزا در گردش هستند؟

آنفلوآنزای فصلی انسان عمدتاً توسط ویروس‌های نوع A و B ایجاد می‌شود.

در گروه A، دو زیرگونه H1N1pdm09 و H3N2 اهمیت بیشتری دارند. این ویروس‌ها سال‌هاست در جمعیت انسانی گردش می‌کنند، اما در طول زمان تغییرات ژنتیکی پیدا می‌کنند و زیرشاخه‌های جدیدی از آن‌ها به وجود می‌آید.

در فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶، گسترش زیرشاخه K از ویروس H3N2 در شماری از کشورها مورد توجه قرار گرفت. این زیرشاخه در برخی مناطق با افزایش و آغاز زودهنگام فعالیت آنفلوآنزا همراه بود.

اما ترکیب ویروس‌ها در آغاز فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ آمریکا تغییر کرده است.

بر اساس گزارش CDC برای هفته منتهی به ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، از ۷۹۸ نمونه آنفلوآنزای A که از آغاز فصل زیرگونه آن‌ها تعیین شده بود، ۷۸۰ نمونه، معادل ۹۷٫۷ درصد، به H1N1pdm09 تعلق داشتند و ۱۶ نمونه H3N2 بودند.

از سوی دیگر، CDC گزارش کرده است که در میان ویروس‌های H1N1pdm09 بررسی‌شده از اواخر مه ۲۰۲۶، زیرشاخه ژنتیکی D.3.1.1 سهم غالبی داشته است.

اما این داده‌ها هنوز برای پیش‌بینی اینکه کدام ویروس در تمام فصل غالب خواهد شد یا تغییرات ژنتیکی چه اثری بر کارایی واکسن خواهند داشت کافی نیستند.

همچنین باید میان گسترش یک زیرشاخه و افزایش خطرناک‌بودن ویروس تفاوت گذاشت. تغییر ژنتیکی به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که ویروس بهتر منتقل می‌شود، شدیدتر بیماری ایجاد می‌کند یا کشنده‌تر شده است. اثبات این موارد به مطالعات اپیدمیولوژیک، بالینی و آزمایشگاهی نیاز دارد.

چرا آنفلوآنزا در برخی فصل‌ها بیشتر می‌شود؟

افزایش آنفلوآنزا معمولاً نتیجه ترکیب چند عامل است، نه یک علت واحد.

ویروس آنفلوآنزا در طول تکثیر تغییرات ژنتیکی پیدا می‌کند. بعضی از این تغییرات بر پروتئین‌های سطح ویروس اثر می‌گذارند و می‌توانند باعث شوند پادتن‌های ایجاد شده در نتیجه عفونت یا واکسیناسیون قبلی، ویروس جدید را با کارایی کمتری شناسایی کنند.

این فرایند «رانش آنتی‌ژنی» نام دارد و یکی از دلایلی است که ترکیب واکسن آنفلوآنزا مرتب به‌روزرسانی می‌شود.

عامل دیگر وضعیت ایمنی جمعیت است. ایمنی ناشی از عفونت و واکسیناسیون در طول زمان تغییر می‌کند و شدت محافظت آن در برابر زیرگونه‌های مختلف یکسان نیست. همچنین ترکیب سنی جمعیت و میزان واکسیناسیون می‌توانند بر بار بیماری تأثیر بگذارند.

شرایط محیطی و اجتماعی نیز در این زمینه نقش دارند. در فصل سرد، حضور طولانی‌تر افراد در فضاهای بسته، تماس‌های نزدیک و تهویه ناکافی می‌توانند احتمال انتقال ویروس را افزایش دهند. دما و رطوبت نیز ممکن است بر پایداری ویروس و الگوهای انتقال آن تأثیر بگذارند.

بازگشایی مدارس و افزایش تماس میان کودکان نیز می‌تواند به گردش ویروس در خانواده‌ها و جامعه کمک کند.

بااین‌حال، بدون مطالعه اختصاصی نمی‌توان تعیین کرد که سهم هر یک از این عوامل در یک فصل یا کشور مشخص چقدر بوده است.

همچنین نمی‌توان تمام افزایش‌های آنفلوآنزا پس از همه‌گیری کرونا را تنها با اصطلاح «بدهی ایمنی» توضیح داد. کاهش مواجهه با ویروس‌های تنفسی در دوره محدودیت‌های همه‌گیری ممکن است در تغییر الگوهای بعدی گردش ویروس نقش داشته باشد، اما برای توضیح رکوردهای مشخص به شواهد بیشتری نیاز است.

آیا واکسن‌های آنفلوآنزا هنوز مؤثرند؟

تغییر سویه‌های آنفلوآنزا یکی از دلایلی است که واکسن این بیماری هر سال بر اساس داده‌های جهانی پایش ویروس بازنگری می‌شود.

سازمان جهانی بهداشت در توصیه منتشرشده در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، ترکیب واکسن فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ نیمکره شمالی را اعلام کرد.

واکسن‌های سه‌ظرفیتی این فصل شامل اجزایی برای مقابله با H1N1pdm09، H3N2 و ویروس آنفلوآنزای B از دودمان ویکتوریا هستند. سویه‌های مرجع بسته به روش تولید واکسن اندکی تفاوت دارند.

واکسن آنفلوآنزا نمی‌تواند از تمام موارد ابتلا جلوگیری کند. میزان اثربخشی آن به سن فرد، وضعیت سلامت، نوع واکسن و شباهت ویروس‌های در گردش با سویه‌های واکسن وابسته است.

اما واکسن می‌تواند خطر ابتلا و پیامدهای شدید بیماری را کاهش دهد.

برای نمونه، CDC برآورد می‌کند واکسیناسیون در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ آمریکا از حدود ۱۰ میلیون مورد بیماری، پنج میلیون مراجعه پزشکی، ۱۸۰ هزار بستری و ۱۲ هزار مرگ جلوگیری کرده است.

این اعداد حاصل مدل‌سازی آماری‌اند، نه شمارش مستقیم موارد پیشگیری‌شده. بااین‌حال، نشان می‌دهند که حتی در یک فصل شدید نیز واکسیناسیون می‌تواند اثر مهمی بر کاهش بار بیماری داشته باشد. گزارش CDC درباره اثر واکسیناسیون در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵.

چگونه می‌توان خطر ابتلا و انتقال را کاهش داد؟

پیشگیری از آنفلوآنزا تنها به واکسیناسیون محدود نمی‌شود.

در محیط‌های بسته، افزایش ورود هوای تازه و بهبود تهویه می‌تواند احتمال تجمع ذرات تنفسی آلوده را کاهش دهد. استفاده از ماسک‌های باکیفیت و متناسب با صورت، به‌ویژه در محیط‌های شلوغ یا هنگام تماس با افراد آسیب‌پذیر، نیز اقدامی مکمل است.

رعایت بهداشت دست‌ها، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه و پرهیز از حضور در جمع هنگام بیماری می‌توانند به کاهش انتقال کمک کنند.

کودکان خردسال، سالمندان، زنان باردار، افراد دارای بیماری‌های مزمن و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیشتر در معرض عوارض شدید آنفلوآنزا هستند.

برای این گروه‌ها، ارزیابی پزشکی زودهنگام اهمیت دارد. داروهای ضدویروسی تجویزی مانند اوسلتامیویر معمولاً در صورت شروع طی ۴۸ ساعت نخست بیماری بیشترین فایده را دارند، اما در افراد بستری یا پرخطر حتی پس از این زمان نیز ممکن است مؤثر باشند.

آنتی‌بیوتیک‌ها درمان عفونت ویروسی آنفلوآنزا نیستند و تنها زمانی کاربرد دارند که عفونت باکتریایی همراه وجود داشته باشد یا پزشک به آن مشکوک باشد.

تنگی نفس، درد یا فشار مداوم قفسه سینه، گیجی، کم‌آبی شدید یا بدترشدن دوباره علائم پس از بهبود اولیه از نشانه‌هایی هستند که نیازمند ارزیابی فوری پزشکی‌اند.

برای توصیه‌های مربوط به واکسیناسیون، گروه‌های پرخطر و درمان می‌توان به راهنمای CDC درباره آنفلوآنزای فصلی مراجعه کرد.

آیا باید منتظر آنفلوآنزای شدیدتری در سال‌های آینده باشیم؟

داده‌های تاریخی نشان می‌دهند شدت آنفلوآنزا از یک فصل به فصل دیگر نوسان قابل‌توجهی دارد.

فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ نمونه‌ای از یک فصل شدید با رکوردهای مهم در ابتلا، بستری و مرگ کودکان بود. در مقابل، فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ در کل جمعیت آمریکا در محدوده شدت متوسط ارزیابی شد، هرچند در کودکان شدت بالایی داشت.

بر اساس چشم‌انداز CDC برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷، در زمان انتشار این ارزیابی شواهدی وجود نداشت که نشان دهد احتمال یک فصل شدید، بیش از الگوی تاریخی معمول است.

این ارزیابی پیش‌بینی قطعی نیست. شرایط می‌تواند با تغییر ویروس‌های غالب، ایمنی جمعیت و میزان اثربخشی واکسن دگرگون شود.

بنابراین شواهد فعلی از این نتیجه پشتیبانی نمی‌کنند که آنفلوآنزا الزاماً در حال تبدیل‌شدن به بیماری‌ای شدیدتر و کشنده‌تر در هر سال است. آنچه داده‌ها نشان می‌دهند، امکان وقوع فصل‌های بسیار شدید در میان نوسان‌های طبیعی و همه‌گیرشناختی بیماری است.

پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه