ادعای اصابت موشک به آبراهام لینکلن؛ شواهد چه می‌گویند؟

دریادار جلیل مقدم، معاون هماهنگ‌کننده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایرنا که در برنامه «ایرنا۲۴» پخش شد، ادعاهای تازه‌ای درباره هدف قرار گرفتن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن مطرح کرده است.

مقدم مدعی است که نیروی دریایی ارتش در روزهای نخست جنگ موفق شده موقعیت دقیق این ناو را شناسایی کند و سپس آن را با موشک کروز هدف قرار دهد. او همچنین ادعا کرده که این حمله موجب تلفات جانی شده و فعالیت‌های پروازی ناو را به مدت سه روز متوقف کرده است. مقدم در ادامه، آثار مشاهده‌شده در تصاویر ناو را ناشی از اصابت و انفجار موشک دانسته است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تاکنون هیچ تصویر، ویدئو یا سند مستقلی که اصابت موشک به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن را تایید کند، منتشر نشده است. در طول جنگ و پس از آن نیز رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی چندین‌بار ادعاهایی درباره هدف قرار گرفتن این ناو مطرح کرده‌اند؛ ادعاهایی که تاکنون هیچ شواهد مستقل و قابل راستی‌آزمایی برای تاییدشان ارائه نشده است.

آیا واقعاً موشکی به آبراهام لینکلن اصابت کرده است؟

جدا از اظهارات، تکذیب‌ها و مواضع رسمی مقام‌های نظامی آمریکا درباره ادعاهایی که پیرامون هدف قرار گرفتن آبراهام لینکلن مطرح می‌شود، تاکنون به‌طور مستقل نیز هیچ سند تصویری یا مدرکی که اصابت موشک به ناو آبراهام لینکلن را تایید کند، منتشر نشده است. در گزارش‌های رسانه‌های معتبر بین‌المللی نیز درباره ماموریت این ناو و عملیات نظامی در منطقه، تایید مستقلی مبنی بر وقوع چنین حمله‌ای دیده نمی‌شود.

رسانه‌هایی مانند نیویورک‌تایمز، واشنگتن‌پست و CNN در پوشش تحولات نظامی اخیر، به موضوعاتی از جمله مدت استقرار ناو، مشکلات تدارکاتی، وضعیت روحی خدمه پرداخته‌اند؛ با این حال، در گزارش‌های این رسانه‌ها، هیچ حرفی از اصابت موشک به بدنه یا عرشه پرواز ناو به میان نیامده است.

نکته مهم دیگر، دشواری فنی شناسایی و هدف‌گیری یک ناو هواپیمابر در آب‌های آزاد است. برای هدف قرار دادن یک شناور متحرک در چنین شرایطی، ابتدا باید موقعیت آن با استفاده از ابزارهای شناسایی و رصد، کشف و به‌روزرسانی شود. این فرایند می‌تواند به سامانه‌های راداری، تصاویر ماهواره‌ای، هواگردهای گشت دریایی یا پهپادهای شناسایی با برد بلند متکی باشد. در مرحله بعد نیز اطلاعات هدف باید به شکلی در اختیار سامانه تسلیحاتی قرار گیرد که امکان هدایت موشک به سوی هدف متحرک فراهم شود.

از سوی دیگر، ناوهای هواپیمابر آمریکا به‌تنهایی عملیات انجام نمی‌دهند، بلکه در قالب یک گروه ضربت متشکل از شناورهای رزمی و پشتیبانی فعالیت می‌کنند. ناوشکن‌های همراه ناو هواپیمابر، به‌ویژه شناورهای مجهز به سامانه رزمی ایجیس (Aegis)، با بهره‌گیری از سامانه‌های راداری، تسلیحات پدافندی و تجهیزات جنگ الکترونیک، یک چتر دفاعی چند لایه برای حفاظت از خود و ناو هواپیمابر ایجاد می‌کنند. این شناورها و سامانه‌های دفاعی آن‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که در قالب یک شبکه یکپارچه عمل کرده و با تبادل اطلاعات، تهدیدات هوایی و موشکی را شناسایی و رهگیری کنند.

در کنار این موارد، هواگردهای مستقر در ناو نیز بخشی از توان دفاعی گروه ضربت را تشکیل می‌دهند. مجموعه این قابلیت‌ها، شناسایی، هدف‌گیری و اجرای موفق حمله علیه ناو هواپیمابر را به عملیاتی بسیار پیچیده تبدیل می‌کند. با این حال، وجود چنین سامانه‌هایی به معنای غیرممکن بودن اصابت موشک یا نفوذناپذیری کامل دفاع گروه ضربت نیست، بلکه صرفاً احتمال موفقیت حمله را کاهش می‌دهد و اجرای آن را به‌مراتب دشوارتر می‌کند.

در مورد ناو آبراهام لینکلن، گزارش‌ها و تصاویر منتشرشده از فعالیت‌های رزمی ناو تا بازگشتش به بندر سن‌دیگو، شواهد مستقلی از وارد آمدن خسارت رزمی یا انجام تعمیرات اضطراری در پی حمله‌ای که ادعا شده، ارائه نمی‌کنند؛ هرچند، ادامه فعالیت ناو در روزها و ماه‌های بعد نیز به‌تنهایی نمی‌تواند ادعای توقف سه‌روزه پروازها را تایید یا رد کند. برای بررسی این بخش از اظهارات دریادار مقدم، دسترسی به اطلاعات دقیق‌تر درباره فعالیت پروازی بال هوایی ناو در بازه زمانی مورد ادعا، ضروری است.

از سوی دیگر، تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از آبراهام لینکلن در طول ماموریت و هنگام بازگشت به آمریکا، امکان بررسی وضعیت ظاهری بخش‌هایی از بدنه و عرشه پرواز ناو را فراهم می‌کند. در این تصاویر، نشانه آشکاری از آسیب جنگی مانند سوراخ‌های بزرگ ناشی از اصابت، تغییر شکل گسترده سازه یا آثار مشخص سوختگی، دیده نمی‌شود و تنها آثار ظاهریِ قابل مشاهده، رنگ‌پریدگی و چسبیدن جلبک‌ها به بدنه ناو است که در نتیجه ماه‌ها حضور در آب‌های گرم منطقه ایجاد شده‌اند.

مأموریت ۳۲۱ روزه لینکلن؛ عملیات و شایعات

این نخستین‌بار نیست که مقام‌های نظامی جمهوری اسلامی ادعاهایی درباره هدف قرار دادن ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن مطرح می‌کنند. پیش از این نیز فرهاد فتاحی، معاون عملیات نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، ادعای مشابهی درباره اصابت موشک به این ناو مطرح کرده بود. همچنین سپاه پاسداران در جریان جنگ مدعی شلیک موشک‌های بالستیک و کروز به سمت آبراهام لینکلن شده بود.

ناو هواپیمابر هسته‌ای آبراهام لینکلن (CVN-72) از کلاس نیمیتز، در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ از سن‌دیگو عازم منطقه اقیانوس هند-آرام شد. با تغییر شرایط امنیتی و تشدید تنش‌ها در خاورمیانه، ناو و گروه ضربت همراه آن تغییر ماموریت دادند و به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا منتقل شدند.

با آغاز عملیات خشم حماسی (Operation Epic Fury) در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، گروه ضربت آبراهام لینکلن در عملیات نظامی آمریکا مشارکت کرد. بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی وزارت جنگ آمریکا، این گروه ضربت در جریان ماموریت خود ۳۶۹۳ سورتی رزمی انجام داد، ۷۷ پهپاد تهاجمی یکطرفه و ۲۱ موشک کروز ضدکشتی را رهگیری و منهدم کرد و ۴۵۰ موشک کروز تاماهاوک علیه اهداف زمینی به کار گرفت. همچنین بر اساس همین آمار، ۶۴ شناور ایرانی غرق شدند و مجموع مهمات به‌کاررفته توسط گروه ضربت به حدود ۱٫۳۷ میلیون پوند رسید. ما به طور مستقل نمی‌توانیم این ادعاها را تایید یا تکذیب کنیم.

این آمار در جریان اعطای نشان افتخار Presidential Unit Citation به گروه ضربت آبراهام لینکلن از سوی مقامات ارشد وزارت دفاع آمریکا در اکتبر ۲۰۲۶ اعلام شد.

ناو در ۲۲ اوت ۲۰۲۶ منطقه عملیاتی خاورمیانه را ترک کرد و پس از ۳۲۱ روز ماموریت، در ۸ اکتبر همان سال به سن‌دیگو بازگشت. این استقرار شامل ۲۶۵ روز حضور پیوسته در دریا، بدون توقف در بندر، بود؛ دوره‌ای که از زمان خروج ناو از گوام تا ورود آن به بندر لام چابانگ تایلند ادامه داشت و رکوردی کم‌سابقه در تاریخ عملیات ناوهای هواپیمابر آمریکا محسوب می‌شود.

در جریان این ماموریت، چندین ناوشکن نیروی دریایی آمریکا گروه ضربت آبراهام لینکلن را همراهی کردند. از جمله این شناورها می‌توان به فرانک ای. پترسن جونیور (USS Frank E. Petersen Jr.)، اسپورانس (USS Spruance) و مایکل مورفی (USS Michael Murphy) اشاره کرد.

هواگردهای بال هوایی نهم (CVW-9)، شامل جنگنده‌های F/A-18E/F سوپر هورنت و F-35C لایتنینگ ۲ و جنگنده‌های جنگ الکترونیک/سرکوب پدافند E/A-18G گراولر در عملیات رزمی مشارکت داشتند. این بال هوایی همچنین از هواگردهای پشتیبانی و شناسایی و بالگردهای چندمنظوره تشکیل شده بود.

در کنار عملیات رزمی، استقرار طولانی‌مدت ناوگروه مشکلاتی را نیز برای خدمه به همراه داشت. گزارش‌های رسانه‌ها از فشارهای تدارکاتی، مشکلات مربوط به تامین برخی اقلام، کاهش موقت تنوع غذایی و افزایش فشارهای روانی بر خدمه حکایت داشتند. این گزارش‌ها توجه خانواده‌های ملوانان و برخی نمایندگان کنگره را به شرایط خدمت و وضعیت رفاهی و روانی نیروهای مستقر در ناوگروه جلب کرد.

هانگ کائو، سرپرست وزارت نیروی دریایی آمریکا، در نامه‌ای رسمی به سناتور دموکرات کریستن گیلیبرند، هشت مورد اقدام به خودکشی در میان نیروهای وابسته به گروه ضربت آبراهام لینکلن را تایید کرد. بر اساس این نامه، هیچ‌یک از این موارد موفق نبوده است. این آمار به کل گروه ضربت، شامل خدمه ناو هواپیمابر، بال هوایی و ناوشکن‌های اسکورت، مربوط می‌شود و صرفاً به خدمه خود ناو محدود نیست.

در مقابل، دنیل کیلر (Daniel Keeler)، فرمانده ناو آبراهام لینکلن، پس از بازگشت به سن‌دیگو درباره شرایط ماموریت طولانی این ناو توضیحاتی ارائه کرد. او گفت که با وجود فشارهای تدارکاتی، تامین غذا به‌طور کامل متوقف نشده بود؛ هرچند در برخی مقاطع تنوع گزینه‌های غذایی کاهش یافت. کیلر همچنین بخشی از این مشکلات را با محدودیت حرکت و تغییر مسیر شناورهای پشتیبانی در شرایط جنگی مرتبط دانست.ناخدا دن کیلر، فرمانده ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در مأموریت اخیر

مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد مأموریت طولانی ناو آبراهام لینکلن، علاوه بر ابعاد نظامی، فشارهایی را بر خدمه و ساختار پشتیبانی گروه ضربت وارد کرده بود. با این حال، گزارش‌های منتشرشده درباره مشکلات تدارکاتی و وضعیت خدمه، حاوی اطلاعاتی درباره وقوع یا عدم وقوع حمله موشکی به ناو نبوده است.

بنابراین با وجود گزارش‌های متعدد رسانه‌های معتبر درباره وضعیت این ناو و خدمه آن و همچنین حساسیت بالای سیاسی نسبت به این موضوع، تا کنون گزارشی درباره هدف قرار گرفتن این ناو منتشر نشده و این موضوع، ابهام‌ها درباره درستی ادعاهای معاون هماهنگ‌کننده ارتش جمهوری اسلامی را تقویت می‌کند.