ویدیوی نادرست تانک و خودروهای زرهی ارتش فرانسه در خیابان‌های پاریس در جریان اعتراضات اخیر

ویدیویی در اکانت‌های نزدیک به جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به رویدادهای اخیر فرانسه است. بر اساس آنچه در تصویر نشان داده می‌شود، به نظر می‌رسد چند دستگاه خودروی زرهی چرخ‌دار و دست‌کم یک دستگاه تانک با سرعت در خیابان‌هایی که گفته‌شده خیابان‌های پاریس است، در حال حرکت هستند. ادعا شده که در پی اعتراضات اخیر فرانسه، دولت تانک و نفربر به خیابان آورده و حکومت نظامی برقرار کرده است (لینک۱، لینک۲، لینک۳).

این ویدیو به صورت گسترده در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی هم منتشر شده است (لینک۱، لینک۲، لینک۳).

خودروهای زرهی دیده‌شده در این ویدیو از نوع VBCI هستند و تانک نیز از نوع Leclerc است که هر دوی آنها در خدمت ارتش فرانسه‌اند. این ادوات به طور معمول در رزمایش‌ها، رژه روز باستیل و ماموریت‌های ارتش فرانسه در خارج از این کشور استفاده می‌شوند.

آیا این ویدیو و ادعا درست است؟

انتشار این ویدیو، بر اساس این خبرِ نادرست بنا شده که در جریان درگیری‌های اخیر در فرانسه، حکومت نظامی اعلام شده و ارتش این کشور با تانک و نفربر وارد شده است.

این ادعا بی‌اساس و نادرست است. با وجود بالا گرفتن درگیری‌ها در فرانسه و تمرکز رسانه‌ها بر آن، تابه‌حال هیچ رسانه‌ای از برقراری حکومت نظامی یا آوردن تانک و نفربر به خیابان گزارشی مخابره نکرده است.

سه روز پیش یعنی ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ رسانه‌های فرانسه اعلام کردند که این کشور در پی خشونت‌های گسترده هفته گذشته و در آستانه اعتراض‌های جدید، از استقرار حدود ۷۰ هزار نیروی پلیس در سراسر کشور خبر داد. به گفته لوران نونز، وزیر کشور فرانسه این استقرار شامل یگان‌های ویژه پلیس، «حدود ۲۰» خودروی زرهی و ۱۵ خودروی مجهز به ماشین آب‌پاش نیز خواهد بود.

بنابر گزارش‌های موجود علاوه بر نیروهایی که به‌طور معمول در چنین ماموریت‌هایی به کار گرفته می‌شوند، نیروهای عملیات موسوم به «سنتینل» نیز به‌طور استثنایی به این ماموریت اضافه شدند که متعلق به نیروهای ارتش فرانسه هستند. این نیروی عملیاتی پس از حملات تروریستی ژانویه ۲۰۱۵ در فرانسه شکل گرفت. ماموریت اصلی سربازان آن حفاظت از اماکن و نقاط حساس، مانند ایستگاه‌ها و ساختمان‌های مهم، و بازدارندگی در برابر حملات احتمالی است. در برنامه اکتبر ۲۰۲۶، هدف از به‌کارگیری این نیروها عمدتا حفاظت ثابت از اماکن بود تا پلیس و ژاندارمری بتوانند نیروهای بیشتری را به مدیریت اعتراض‌ها اختصاص دهند. این نیروها پیاده هستند و تجهیزاتی مانند تانک در اختیار ندارند.

با این وجود، تا لحظه انتشار این گزارش هیچ خبری از حضور ادوات نظامی سنگین مانند تانک Leclerc یا VBCI، که در این ویدیو دیده می‌شود، منتشر نشده است. تنها موارد دیده‌ و گزارش شده، خودروهای حفاظت‌شده ژاندارمری از نوع Centaure هستند که در اطراف نقاط حساس مانند کاخ الیزه و مجلس ملی فرانسه مستقر شده‌اند و از زوایای مختلف از آن فیلم و عکس وجود دارد.

درباره ویدیو چه می‌دانیم؟

منبع اصلی ویدیوی مورد اشاره، مشخص نیست و در هیچ رسانه یا اکانت‌ معتبری منتشر نشده و هیچ عکس یا ویدیوی دیگری از ماشین‌های زرهی ادعایی، مانند تانک و نفربر، در پاریس منتشر نشده است.

مورد دیگری که درباره این ویدیو می‌توان به آن اشاره کرد، سبز بودن کامل و وضعیتِ تابستانی درختان است. در اواخر اکتبر، درختان پاریس معمولا وارد مرحله رنگ‌گیری پاییزی شده‌اند یا حداقل برگ‌هایشان دیگر آن سبز پررنگ و متراکم تابستانی را ندارند. سبز بودن کامل درخت‌ها در این ویدیو با شرایط معمول این فصل سازگار نیست و بیشتر به اواخر بهار یا تابستان شباهت دارد.

ما سابقه‌ای از انتشار این ویدیو در گذشته پیدا نکردیم؛ از این رو این با اطمینان نمی‌توانیم در مورد قدیمی بودن آن اظهارنظر کنیم.

مورد دیگر درباره ویدیو، دیده‌شدن تابلوی فروشگاه فرنپری (Franprix) است.

فرنپری، یک فروشگاه زنجیره‌ای مواد غذایی در فرانسه است که شعبه‌های آن بیشتر فروشگاه‌های محلی و کوچک هستند و به‌ویژه در پاریس و اطراف آن حضور پررنگی دارند.

ما در فکت‌نامه همه فروشگاه‌های فرنپری پاریس را روی نقشه بررسی کردیم و در هیچ‌کدام از جستجوهای خود، شعبه‌ای که در چنین موقعیت مکانی‌ای وجود داشته باشد پیدا نکردیم؛ یعنی فروشگاه نزدیک یک تقاطع با چند چراغ قرمز و خیابان سنگفرش.

این مساله نیز یکی دیگر از ابهام‌هایی است که ساختگی‌بودن این عکس را تقویت می‌کند و همزمان نشان می‌دهد در آن به چه جزئیاتی توجه شده است.

از سوی دیگر، ویدیو جزئیات دقیقی دارد و ایرادات معمول ویدیوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی را ندارد. با وجود این، می‌توان در حرکت فردی که در ویدیو دیده می‌شود و حرکت چرخ‌های ماشین‌های زرهی اثری از آنچه را که به AI Hallucination یا توهم هوش مصنوعی شناخته می‌شود، دید. همچنین با وجود وزش بادی که درخت‌های جلوی تصویر را به حرکت درمی‌آورد، درختان در انتهای تصویر مانند یک عکس، ثابتند.

با وجود این، این نشانه‌های قطعی برای اطمینان از اینکه این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است، کافی نیست؛ اما بی‌اساس بودن ادعا، قطعی است.

در نهایت، با توجه به استدلال‌های ارائه‌شده، فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن درباره اینکه در فرانسه دولت تانک و نفربر به خیابان آورده و حکومت نظامی برقرار کرده است، نشان «نادرست» می‌دهد.