تصویر ساختگی منتسب به زمان اعلام مرگ کیم‌ جونگ‌اون در تلویزیون کره

در هفته گذشته ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به طور بسیار گسترده منتشر شده که در آن‌ها گفته می‌شود کیم جونگ‌اون، رهبر کره شمالی مرده است.

در شبکه‌های اجتماعی هم تصویری منتشر شد که ادعا می‌شود لحظه اعلام خبر مرگ کیم جونگ‌اون از تلویزیون کره را نشان می‌دهد. این ویدیو هم به اعلام خبر در تلویزیون کره شمالی و هم کره جنوبی نسبت داده شده است. یک مجری در لباس سنتی کره در حال اعلام خبر است و در پشت گوینده، تصویری از رهبر کره شمالی با نوار سیاه دیده می‌شود و زیرنویس شده است «کیم جونگ اون درگذشته است» (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴).

بررسی‌ها نشان می‌دهد این ادعاها بی‌اساس است و تصویر منتشر شده از گوینده زن در حال اعلام خبر مرگ رهبر کره شمالی ساختگی است.

چرا تصویر زن گوینده چینی ساختگی است؟

در تصویری که ادعا می‌شود مربوط به اعلام خبر مرگ کیم جونگ‌اون است، ایرادهایی وجود دارد که نشان می‌دهد این تصویر ساختگی است.

نمی‌توان با اطمینان گفت که فردی که در تصویر به عنوان گوینده دیده می‌شود همان «بانوی صورتی» گوینده کهنه‌کار کره‌شمالی است یا نه. ری چون‌هی در حال حاضر بیش از ۸۰ سال سن دارد و تاکنون حتی در زمان بازنشستگی هر زمان که لازم بوده خبر مهمی خوانده شود به سر کار خود باز گشته است.

با این حال آنچه ایراد اصلی این تصویر به شمار می‌آید رنگ صورتی لباس سنتی او در زمان خواندن خبر مرگ است. در این کشور گوینده خبر هنگام اعلام خبر مرگ یا عزاداری ملی لباس مشکی به تن می‌کند. مانند زمان اعلام مرگ رهبر پیشین کره جنوبی کیم جونگ‌ایل.

علاوه بر این به غیر از همین یک «اسکرین‌شات» هیچ ویدیو و تصویر متفاوتی از لحظه اعلام مرگ رهبر کره جنوبی در رسانه‌ها و یا منابع معتبر پیدا نشد.

منشا پخش خبر مرگ کیم جونگ‌اون کجا بود؟

روز ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۶ مهر ۱۴۰۵)، شی وانجون (Wanjun Xie)، فعال مخالف حکومت چین که در ایالات متحده زندگی می‌کند با انتشار پستی در اکانت ایکس خود مدعی شد کیم جونگ اون دچار خون‌ریزی شدید مغزی شده، به کما رفته و برای درمان به بیمارستان کالج پزشکی اتحادیه پکن در چین منتقل شده است.

کمتر از یک ساعت بعد او در پست دیگری ادعا کرد که کیم در چین در گذشته و جسدش مخفیانه به کره شمالی بازگردانده شده است و نوشته که «حزب کمونیست چین ۹ هزار نیرو را به پیونگ یانگ اعزام کرده است تا به کیم‌جونگ‌اون در تثبیت رژیمش کمک کنند.»

او برای این ادعا هیچ سند و یا مدرک معتبری نه در پست‌های مورد اشاره و نه در روزهای بعد ارائه نکرده است.

واکنش رسانه‌های کره‌شمالی و واکنش‌ رسانه‌ها

روز ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۸ مهر ۱۴۰۵) خبرگزاری رسمی کره‌جنوبی، یونهاپ گزارش داد که رسانه‌های دولتی کره شمالی بدون این که مستقیما به ادعای مرگ کیم جونگ اشاره کنند تصاویری از او منتشر کردند تا نشان دهند زنده و در حال انجام فعالیت‌های روزمره است.

بنا بر این گزارش عکس‌هایی که روزنامه دولتی رودونگ سینمون منتشر کرد رهبر ۴۲ ساله کره شمالی را در حال بازدید از نمایشگاهی که به گفته این روزنامه، نمایشگاه لباس و کفش بوده، به همراه دخترش نشان می‌داد.

البته راهی برای دانستن این که این تصاویر در چه زمانی گرفته شده‌اند و آیا واقعا مربوط به روزهای اخیر است یا نه وجود ندارد. اما در رسانه‌ها به دلایل دیگری برای تردید در ادعای مرگ رهبر کره شمالی اشاره شده است.

بی‌بی‌سی در گزارشی که در این باره نوشته تاکید کرده است که اگر وضعیت سلامتی کیم به طور ناگهانی رو به وخامت بگذارد، احتمالا نشانه‌هایی فراتر از مرزهای کره شمالی وجود خواهد داشت. مثل این که چین امنیت را در امتداد مرز خود تشدید خواهد کرد تا برای بی‌ثباتی احتمالی یا جریان پناهندگان آماده شود. همچنین فعالیت در اطراف نمایندگی‌های دیپلماتیک کره شمالی نیز باید افزایش قابل ملاحظه‌ای پیدا کند. علاوه بر این در چنین مواردی فراریان در کره جنوبی اغلب از طریق شبکه‌های غیررسمی در امتداد مرز چین اطلاعات دریافت می‌کنند و آن را پخش می‌کنند. به نوشته بی‌بی‌سی هیچ یک از این موارد اتفاق نیفتاده است.

همچنین مقامات اطلاعاتی کره جنوبی به یونهاپ گفتند که چیزی برای تأیید این گزارش‌ها نشنیده‌اند.

شایعات مشابه در گذشته

پیش از این هم چند بار شایعاتی درباره مرگ یا وضعیت بحرانی کیم جونگ اون منتشر شده بود. یکی از موارد آن مربوط به سال ۲۰۱۴ رخ داد است که او برای حدود ۴۰ روز از انظار عمومی غایب بود و در مراسم و رویدادهای رسمی دیده نمی‌شد. این غیبت به گمانه‌زنی‌هایی درباره بیماری، جراحی و حتی کودتا منجر شد. روزنامه واشنگتن‌پست در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۴ (۷ مهر ۱۳۹۳) گزارشی درباره ادعای جراحی مچ پای او منتشر کرد. سرانجام، در ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر) رسانه‌های دولتی کره شمالی تصاویر حضور دوباره او را منتشر کردند و خبرگزاری یونهاپ به بازگشت او پس از حدود ۴۰ روز اشاره کرد.

موج گسترده‌تر درباره مرگ کیم در آوریل ۲۰۲۰ شکل گرفت؛ زمانی که او در مراسم سالگرد تولد پدربزرگش، کیم ایل سونگ، در ۱۵ آوریل (۲۷ فروردین ۱۳۹۹) شرکت نکرد. CNN به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که ایالات متحده در حال رصد اطلاعاتی است که نشان می‌دهد رهبر کره شمالی پس از یک عمل جراحی در «خطر جدی» قرار دارد. این گزارش بلافاصله در سراسر جهان بازتاب یافت و به شایعات مرگ او دامن زد.

در اول مه ۲۰۲۰ (۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹)، رسانه‌های دولتی کره شمالی تصاویری از حضور کیم جونگ اون در مراسم افتتاح یک کارخانه کود شیمیایی منتشر کردند و خبرگزاری رویترز نیز بازگشت او به انظار عمومی را گزارش کرد.

با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا که تلویزیون کره مرگ کیم جونگ‌اون را اعلام کرد نشان «نادرست» می‌دهد.