
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
تصاویر گوشیهای آیفونی که در پی غرق شدن یک کانتینر از آبهای خلیج فارس گرفته شدند

نادرست

در شبکههای اجتماعی عکس و ویدیوهای متعددی منتشر شده که ادعا میشود مربوط به «صید گوشیهای آیفون» از خلیج فارس است که در پی غرق شدن یک کانتینر در آبهای خلیج فارس پخش شدهاند (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵).
یکی از این ویدیوها حجم زیادی از گوشی را نشان میدهد که روی آب شناورند و به چندین قایق منتهی میشود که به نظر میرسد سرنشینان قصد دارند گوشیها را از آب بیرون بکشند.

همچنین در عکسی که به طور گسترده در شبکههای اجتماعی و سایتهای خبری مانند خبرآنلاین و تابناک منتشر شده هم تعداد زیادی گوشی آیفون دیده میشود که جلوی یک قایق ریخته شده و ادعا شده که از آب بیرون کشیده شدهاند (لینک۱، لینک۲، لینک۳).

بررسیهای فکتنامه نشان میدهد هر دو این تصاویر جعلی و ساخت ابزار هوش مصنوعی است.
ویدیو و عکسهای ساخت هوش مصنوعی بیشتری هم با همین ادعا منتشر شده که ساختگی بودن آنها بدیهی است، یا سازنده به آن اشاره کرده و بیشتر به نظر میرسد جنبه طنز و سرگرمی دارند (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴).
ویدیوی آیفونهای پراکنده روی آب، با استفاده از تصاویر موجود در ویدیوهای واقعی ساخته شده است و نشانههای تصویری متعددی دارد که غیرواقعی بودن آن را تایید میکند. از جمله نحوه حرکت گوشیها روی آب، خشک و بدون حرکت ماندن افراد روی قایقها به رغم تکان خوردن و شناور بودن گوشیها و سطح آب و نوع پراکندگی غیر منطقی و تمیز و بینقص بودن جعبههای گوشی.

تصویر دیگری هم که به طور گسترده در شبکههای اجتماعی با عنوان جمع کردن آیفون از خلیج فارس دست به دست میشود و تعداد زیادی گوشی آیفون را در جلوی یک قایق نشان میدهد، ساخت هوش مصنوعی است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳)

این تصویر نیز ایرادهای زیادی دارد که نشان میدهد ساخت هوش مصنوعی است. جعبهای با دو طرح دوربین یکی در بالا و یکی در پایین، جعبههای مربعی شکل به جای مستطیل و نوشتههای دفرمه و غیر قابل خواندن از نشانههای بارز جعلی بودن این تصویر هستند.
به گفته مقامات سنگاپوری، روز ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶/ ۲۱ مهر ۱۴۰۵ یک کشتی کانتینری با پرچم سنگاپور هنگام عبور از تنگه هرمز، بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس غرق شده است.
سازمان بنادر و دریانوردی سنگاپور اعلام کرد که در پی این حمله هر ۲۱ خدمه کشتی «GFS Pride» تخلیه شدند و هیچ آسیبی به آنها نرسیده است.
این سازمان افزود یک کشتی کانتینری دیگر با پرچم سنگاپور به نام «GFS Giselle» نیز روز چهارشنبه بر اثر اصابت پرتابه دچار آسیب در بدنه شد، اما توانست همراه با تمام ۲۲ خدمه خود خود را به لنگرگاهی امن برساند.
سپاه پاسداران هم در بیانیهای اعلام کرد یک کشتی هنگام عبور از آنچه مسیر «غیرمجاز» در تنگه هرمز خواند، با مینهای دریایی برخورد کرده و غرق شده است.
در ویدیوها و تصاویری تایید شده عملا امکان تشخیص این که بستههای شناور چه کالایی هستند وجود ندارد. در خبرهای معتبر منتشر شده هم به محموله این کشتی در سفر اخیر اشاره نشده است و مشخص نیست که کانتینرها چه باری جابهجا میکردند. با این حال خبرگزاری رویترز یک تصویر ماهوارهای منتشر کرده که میگوید شناور بودن کانتینرها و اقلام شناور در آب را پس از غرق شدن کشتی نشان میدهد.

تصویرهای واقعی از این حادثه در خبرگزاریهای مختلف داخلی مانند فارس و فرارو و خارجی از جمله بیبیسی، ایبیسی، رویترز و سیانان منتشر شده است و در این ویدیوها بستههای شناور زیادی روی آب دیده میشوند اما در هیچ کدام از آنها نمیتوان تصویر یا خبری درباره «آیفونها»ی پخش شده در آب پیدا کرد.


در برخی تصاویری که در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته شده و قدیمی و ساخته هوش مصنوعی هم نیستند و به نظر میرسد مربوط به همین حادثه باشند، قایقی دیده میشود که پر از بستههای عطر است اما حتی در این تصویر هم خبری از گوشیهای آیفون نیست.
کشتی GFS Pride که ظرفیتی معادل ۲۸۲۴ واحد کانتینر بیست فوتی (TEU) داشت از سوی شرکت مدیریت کشتی GFS مستقر در امارات متحده عربی اداره میشد. این کشتی امکان حمل انواع متفاوتی از بارها مانند کالاهای بسته استاندارد مانند قطعات صنعتی، لوازم الکترونیکی، پوشاک، لوازم خانگی، مواد شیمیایی بستهبندیشده همچنین کالاهای یخچالی مانند مواد غذایی فاسد شدنی، داروها و میوهها و کالاهای خطرناک یا خاص مانند مواد شیمیایی را داشت. با وجود این ما دقیقا نمیدانیم بار کشتی در زمان وقوع این اتفاق چه بود.
با این توضیحات فکتنامه به تصاویر منتسب به گوشیهای آیفونی که در پی غرق شدن یک کانتینر از آبهای خلیج فارس گرفته شدند نشان «نادرست» میدهد.