ویدیوی منتسب به آزمایش مین هوایی سپاه، نادرست است

ویدیویی با این ادعا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که سپاه پاسداران آزمایش «مین هوایی» را در یکی از جزایر ایرانی در خلیج فارس انجام داده است.

پس از انتشار این ویدیو، تعداد زیادی از حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی آن را با همین ادعا بازنشر کردند و برخی رسانه‌ها از جمله خبرگزاری فارس نیز آن را با عنوان آزمایش تسلیحاتی برای مقابله با پیاده‌سازی نیرو از بالگرد بازتاب دادند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیو هیچ ارتباطی با «آزمایش مین هوایی» ندارد و در واقع مربوط به ویدیوی یک آتش‌بازی در روز است که پیش‌تر در شبکه اجتماعی اینستاگرام و حساب کاربری مربوط به جشن‌های محلی جزیره مالت منتشر شده بود. در این تصاویر، انفجارهای سفید و پراکنده‌ای در آسمان آبی دیده می‌شود که در مالت به آن‌ها «مورتالی» یا «براق» می‌گویند و بخشی از مراسم سنتی جشن روستاهاست.

مفهوم مین ضد بالگرد

جدا از ارتباط‌ نداشتن ویدیو به این ادعاها، ببینیم اساسا مین هوایی و ضدبالگرد چیست.

مین ضد بالگرد سلاحی زمین‌پایه است که برای تهدید پرنده‌های کم‌ارتفاع، به‌ویژه بالگرد در حال نزدیک‌شدن به محل فرود یا پرواز نزدیک به سطح، طراحی شده است. برخلاف مین دریایی یا ضدنفر، هدف آن روی زمین نیست. حسگرهای صوتی و فروسرخ صدای موتور و نشانه حرارتی را تشخیص می‌دهند و وقتی هدف وارد برد مؤثر شد، خرج جهت‌دار یا بدنه جهنده فعال می‌شود. در نوع جهت‌دار، خرج به شکل یک پرتابه متمرکز به سمت بالگرد شلیک می‌شود. در نوع جهنده، بدنه مین نخست به هوا پرتاب و سپس منفجر می‌شود تا ترکش در مسیر پرنده یا نیروی در حال پیاده‌شدن پخش شود.

نمونه شناخته‌شده آن، مین روسی PVM یا «تمپ-۲۰» است که حدود ۱۲ کیلوگرم وزن دارد و برای درگیری با اهداف کم‌سرعت تا حدود ۱۵۰ متر معرفی شده است. صنایع دفاعی ایران نیز در کاتالوگ‌های خود مین ضد بالگردی با شناسه J-AHM عرضه کرده‌اند و رسانه‌های داخلی از نمونه‌هایی مانند «صیاد» به‌عنوان سلاح زمین‌پایه ضد بالگرد نام برده‌اند.

با این توضیح، فکت‌نامه به ادعای مرتبط بودن ویدیو با ادعای آزمایش مین هوایی سپاه در خلیج فارس نشان «نادرست» می‌دهد.