
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ویدیو با ادعای همبستگی ارتش آذربایجان با دختران محجبه اخراج شده

نادرست

ویدیویی در شبکههای اجتماعی فارسی و غیرفارسی دست به دست میشود که ادعا شده مربوط به پیوستن یک واحد از ارتش آذربایجان در همبستگی دختران دانشآموزی است که به خاطر داشتن حجاب از مدرسه اخراج شدند (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴).
در توضیح این ویدیو نوشته شده است:
«پیوستن ارتش آذربایجان به مردم معترض. پس از ممنوعیت حجاب در مدارس، دانشگاهها و اماکن عمومی در آذربایجان در بحبوحه خشم فزاینده مردم یک واحد نظامی در ارتش آذربایجان با صدای بلند و واضح اذان پخش میکند. از یک پایگاه نظامی در همبستگی با دختران دانشآموز آیا ارتش پیامی به الهام علیاف میفرستد؟! آیا سیاست محدود کردن حجاب حتی بر تشکیلات نظامی نیز تاثیر گذاشته است؟ یک پیام هشدار دهنده آشکار به رژیم مبنی بر اینکه دستکاری هویت و باورهای جامعه میتواند عواقبی فراتر از محاسبات صاحبان قدرت داشته باشد. آیا علیاف قبل از گسترش دایره خشم، این پیام را درک خواهد کرد؟»

جستوجوی معکوس تصاویر اسکرینشات ویدیو نشان میدهد که این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است.
خبرگزاری ینیشفق ترکیه، این ویدیو را روز ۲۰ اکتبر ۲۰۲۰ (۲۹ مهر ۱۳۹۹) در وبسایت خود به اشتراک گذاشت و در توضیح آن نوشت که در روستایی در منطقه قرهباغ که نیروهای آذربایجان بهتازگی کنترل آن را به دست گرفته بودند، اذان برای نخستین بار پس از ۲۷ سال خوانده شده است.

در جنگ دوم قرهباغ در پاییز ۲۰۲۰ (۱۳۹۹)، نیروهای آذربایجان بخشهایی از مناطقی که ارمنستان در جنگ قرهباغ اول (۱۹۸۰ تا ۱۹۹۴) تصرف کرده بود را باز پس گرفتند و در هر منطقهای که ارتش آذربایجان تصرف میکرد اذان پخش میشد تا نمادی از بازگشت به سنتهای آذربایجان در آن منطقه باشد (لینک۱، لینک۲).
اجرای مقررات جدید پوشش در مدارس دولتی جمهوری آذربایجان که به جلوگیری از حضور برخی دانشآموزان و معلمان محجبه در کلاسهای درس منجر شد اعتراضهایی گستردهای را در باکو و چند شهر دیگر در پی داشت.
دولت جمهوری آذربایجان روز ۳۰ شهریور تغییراتی در مقررات لباس فرم دانشآموزان تصویب کرد که بر اساس آن، استفاده از پوششی که با یکپارچگی لباس فرم یا «اصل سکولار بودن آموزش» مغایرت داشته باشد، مجاز نیست. اگرچه در این مقررات بهصراحت از حجاب نام برده نشده اما اجرای آن در برخی مدارس به جلوگیری از ورود دانشآموزان محجبه به کلاسهای درس منجر شده است.
در پی اجرای این مقررات و جلوگیری از ورود دانشاموزان و معلمان محجبه به مدارس گروههای مختلفی از جمله دانشآموزان و خانوادههای آنان دست به اعتراض زدند و خواستار رفع این محدودیت شدند. ویدیوهای متفاوتی از این اعتراضها در خبرگزاریها و شبکههای اجتماعی منتشر شده است (لینک۱، لینک۲، لینک۳). مانند ویدیویی که نشان میدهد شماری از دانشآموزان پسر در آذربایجان درهای ورودی مدرسهای را شکستند تا به دختران بتوانند وارد مدرسه شوند. اما ویدیوی مورد اشاره هیچ ارتباطی به این اعتراضهای اخیر در آذربایجان ندارد.
علاوه بر این هیچ رسانه معتبر و یا منبع قابل اعتمادی اعلام همبستگی یا حمایت ارتش از معترضان به منع حجاب در مدارس را تایید نکرده است.
با این توضیحات فکتنامه به ویدیوی منسوب به پیوستن یک واحد ارتش به اعتراضات مردم در حمایت از دانشآموزانی که به خاطر محجبه بودن از ورود به مدرسه منع شدهاند نشان «نادرست» میدهد.