
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ارسال ۱۶ فروند هواپیمای چین به ایران در روزهای اخیر

نادرست

ویدیویی در شبکههای اجتماعی بازنشر و پربیننده شده که در آن ادعا میشود چین در کمتر از سه روز گذشته ۱۶ فروند هواپیمای ترابری نظامی را به منظور تجهیز ناوگان هوایی کشور، به ایران فرستاده است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵)
در این ویدئو یک هواپیمای در حال پرواز دیده میشود و در توضیح این ادعا نوشته شده است:
«چین در کنار ایران؛ آغاز فصل تازهای از اتحاد قدرتها!بر اساس گزارشهای منتشرشده، چین طی ۵۰ ساعت گذشته با اعزام ۱۶ فروند هواپیمای ترابری نظامی، یکی از گستردهترین و بیسابقهترین عملیاتهای انتقال تجهیزات نظامی به ایران را آغاز کرده است. اقدامی که نشان میدهد پکن در عمل، نه در شعار، پشت ایران ایستاده است. این همکاری، فقط یک جابهجایی نظامی نیست؛ نمایش قدرت و اعتماد متقابل میان دو کشور است. چین با این اقدام، عملاً پیام روشنی به جهان فرستاد: ایران تنها نیست، و هر تهدیدی علیه تهران، پاسخی از شرق خواهد داشت. تحلیلگران این تحرکات را نشانهای از افزایش آمادگیها و شکلگیری محور جدید قدرت در منطقه میدانند؛ محوری که میتواند معادلات جهانی را در یک لحظه تغییر دهد. هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی این خبر را تایید نکرده، اما برخی تحلیلگران این تحرکات را نشانهای از افزایش آمادگیها و احتمال تشدید تنشها در منطقه ارزیابی میکنند.»
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که این ادعا بیاساس است و ویدیو قدیمی است.

هیچ رسانه و یا منبع معتبر چینی، ایرانی و یا غربی در هفتههای گذشته این ادعا را منتشر و یا تایید نکرده است.
به نظر میرسد شایعه اصلی مربوط به دی ماه ۱۴۰۴ است که دوباره در شبکههای اجتماعی پخش شده است.
جستوجوی معکوس ویدیو نشان میدهد که نسخهی کمی طولانیتر آن روز ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ (۳۰ دی ۱۴۰۴) در یک اکانت شبکه ایکس منتشر شده بود. همراه این ویدیو که مربوط به اکانت یک فعال توییتر ترکیهای است ادعای مشابهی نوشته شده است: «شانزده هواپیمای باری نظامی متعلق به چین تنها در ۵۶ ساعت در ایران فرود آمدند؛ این بزرگترین انتقال ثبت شده در چنین مدت کوتاهی بود».

این ادعا در آن زمان در فضای غیر فارسی زبان به دفعات منتشر شده بود. در همان روزها شبکههای خبری و سایتهای راستیآزمایی با بررسی رادارها و روند پروازها این ادعا را نادرست تشخیص داده و آن را رد کردند. چرا که در عمل جابهجایی در این حجم نمیتواند دور از دید سازمانهای اطلاعاتی، دادههای راداری و سامانههای زنده ردیابی پرواز انجام شود.
سایت خبری Defence Security Asia در گزارشی که روز ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ منتشر کرد بهطور ویژه دادههای سامانههای ردیابی پرواز و رادارهای منطقهای را در روزها و هفتههای مطرحشده ارزیابی کرد. گزارش تایید میکند که الگوی پروازها بین چین و ایران هیچگونه انحراف یا پرواز ترابری سنگین نظامی را نشان نمیدهد و تمامی پروازهای عبوری و فرود آمده مطابق با مجوزهای خطوط تجاری معمول بودهاند.
با این توضیحات فکتنامه به ویدیو و خبر مربوط به فرستادن ۱۶ هواپیمای ترابری چینی به ایران در روزهای اخیر نشان «نادرست» میدهد.