ادعای شاخ‌دار وزیر ارتباطات درباره اینکه در دولت چهاردهم هیچ پلتفرم‌ بین‌المللی‌ای بسته نشد

ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، روز سه‌شنبه ۲۴ شهریور در ویدیویی که با عنوان «گفت‌وگو با مردم» در سایت دولت منتشر شد، درباره عملکرد دولت چهاردهم در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات صحبت کرد. او در بخشی از این گفتگو، (دقیقه ۶:۴۴) ادعا کرد: «در دولت چهاردهم سکو و پلتفرم‌های بین‌المللی، دیگر بسته نشدند». او در ادامه تاکید کرد که این اتفاق با وجود همه فشارها و شرایط حاکم بر کشور و در وضعیتی افتاد که در جلسات مختلف از دولت انتقاد می‌شد که چرا به دنبال فراهم کردن دسترسی مردم به سکوهای مختلف هستند. او در این گفتگو از تلاش‌های دولت برای رفع فیلتر و استدلال‌هایی که به نفع آن وجود دارد هم سخن گفت.

این ادعای وزیر ارتباطات شاخ‌دار است و یک مثال نقض بسیار مهم دارد.

پلتفرم‌ بین‌المللی واتس‌اپ در دی‌ماه ۱۴۰۴ و با اوج‌گیری اعتراضات سراسری در ایران فیلتر شد و تا زمان نوشتن این گزارش هنوز رفع فیلتر نشده است.

این در حالی بود که واتس‌اپ یک سال پیش از آن در دی ماه ۱۴۰۳ با رای مثبت اعضای شورای عالی فضای مجازی رفع فیلتر شده بود.

پلتفرم‌هایی مانند واتساپ و حتی گوگل‌پلی پیش از آن در جریان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ فیلتر شده بودند و در سال ۱۴۰۳، حدود چهار ماه بعد از سرکار آمدن دولت پزشکیان از این دو پلتفرم رفع فیلتر شدند.

این اظهارنظر وزیر ارتباطات در حالی بیان شد که او همین هفته پیش، ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به مجلس فراخوانده شده بود تا به نمایندگان درباره اینکه چرا حتی پیش از آن، در دی ۱۴۰۳، واتس‌اپ رفع فیلتر شده بود، پاسخ دهد. نادرقلی ابراهیمی نمایند‌ه‌ای که از وزیر ارتباطات سوال کرده بود، در پاسخ به سوال زومیت در این باره که آیا پس از این تنش‌ها نباید دوباره واتس‌اپ رفع فیلتر می‌شد، گفته بود:

«شرایط جنگ نشان داد بیشترین ضربات ما در تلگرام و واتس‌اپ بود. شناسایی جایگاه‌های نظامی، انتظامی و امنیتی ما، شناسایی فرماندهان و عزیزان ما در مسئولیت‌های علمی، هسته‌ای بیشتر در واتس‌اپ و تلگرام رقم خورده بود. به همین دلیل ما باید تدبیر می‌کردیم که بعد از جنگ ۱۲روزه هم همین پلتفرم در اختیار دشمن و یا به استخدام دشمن درمی‌آید و اطلاعات آن مجددا ضربات بعدی را به ما می‌زند».

سخنان این نماینده مجلس خود نیاز به درستی‌سنجی جداگانه دارد، اما به هر روی نشان از این دارد که بحث فیلتر بودن و فیلتر ماندن واتس‌اپ بعد از دی ماه ۱۴۰۴ بحثی در جریان در سطح حاکمیتی و واضح است.

از سوی دیگر این تاکید وزیر در وضعیتی اتفاق می‌افتد که اکثر شبکه‌های اجتماعی پرکاربرد در ایران مانند اینستاگرام، تلگرام، یوتیوب و X فیلتر هستند و امکان دسترسی عمومی به آن وجود ندارد.

قطع کامل اینترنت در دولت چهاردهم

هر چند ستار هاشمی در این ویدیو درباره تلاش‌های دولت چهاردهم برای رفع فیلتر و دسترسی به اینترنت آزاد صحبت می‌کند، اما طولانی‌ترین زمان‌های قطع دسترسی به اینترنت در همین دولت اتفاق افتاده که نه تنها پلتفرم‌ها، که اینترنت بر روی عموم مردم در ایران بسته بود. می‌توان از سه مقطع اصلی قطع اینترنت در این دولت نام برد:

1. مقطع اول در اواخر خرداد ۱۴۰۴ در هفته اول جنگ ایران و اسرائیل، در ایران دسترسی به اینترنت در سراسر کشور برای بیش از یک هفته قطع شد.
2. مقطع دوم از دی تا بهمن ۱۴۰۴: از ۱۸ دی ۱۴۰۴ تا هشت بهمن ۱۴۰۴ (به مدت ۲۰ روز) اینترنت سراسری قطع شد. همچنین در ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ هم‌زمان با چهلم کشته‌شدگان اعتراضات، اختلالات و قطعی‌های مجددی در چندین شهر رخ داد.
3. مقطع سوم از اسفند ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵: از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۵ خرداد ۱۴۰۵ به مدت دو ماه و ۲۷ روز (۸۸ روز متوالی) اینترنت ایران قطع بود. این دوره به‌عنوان طولانی‌ترین قطعی سراسری اینترنت در تاریخ ایران و جهان ثبت شده است.

بنابراین با توجه به همه اطلاعات موجود فکت‌نامه به این ادعای وزیر ارتباطات که «در دولت چهاردهم سکو و پلتفرم‌های بین‌المللی دیگر بسته نشدند» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.