ویدیوی منسوب به نماز جماعت ۷۰۰ میلیونی در هند ساختگی است

ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به نماز جماعت مسلمانان در هند است. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵)

در عکس‌نوشت این ویدیو آمده: «اولین نماز جماعت مردم هند ۷۰۰ میلیون نفر مسلمان شدن» و در توضیح آن آمده است:

«این تصویرِ خیره‌کننده و پرشکوه، اجتماعِ عظیم و بی‌نظیرِ صفوفِ فشرده‌یِ نمازگزاران را در یکی از بزرگ‌ترین تجمعاتِ مذهبی در خیابان‌ها و محوطه‌هایِ بازِ هند به نمایش می‌گذارد؛ جایی که صدها هزار نفر از مسلمانانِ این شبه‌قاره، دوش‌به‌دوشِ یکدیگر در صفوفی منظم و تا افق، سر بر خاک می‌سایند و طنینِ تکبیرهایشان سکوتِ شهر را می‌شکند تا اقتدار و جمعیتِ میلیونیِ این جامعه را به رخ بکشد!»

این ادعا بی‌اساس است و این تصویر ساخت ابزار هوش مصنوعی است.

هیچ رسانه و یا منبع خبری مستقلی از چنین تجمع و برگزاری نماز جماعتی با این ابعاد خبر نداده است در حالی که اگر چنین گردهمایی برپا شده بود تصاویر و خبرهای آن در رسانه‌های متعدد منتشر می‌شد. در حالی که تنها ویدیویی که از نماز جماعت ادعایی منتشر شده همین ویدیوی چند ثانیه‌ای است.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این ویدیو یا به طور کامل یا بخش بزرگی از آن با استفاده از ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است. هوش مصنوعی گوگل (جمنای) هم با بررسی این تصویر تایید کرد که در تصویر سیگنال‌هایی یافت شد که نشان می‌دهد تمام یا بخشی از آن با استفاده از هوش مصنوعی گوگل (Google AI) تولید یا ویرایش شده است.

عدم هم‌خوانی تعداد شرکت‌کنندگان ادعایی و تعداد مسلمانان هند

ادعای مطرح‌شده در این ویدیو که ۷۰۰ میلیون نفر در یک نماز جماعت در هند شرکت کرده‌اند با داده‌های جمعیتی سازگار نیست. بر اساس گزارش جامع Pew Research Center که در ژوئن ۲۰۲۵ منتشر شده، جمعیت مسلمانان هند در سال ۲۰۲۰ حدود ۲۱۳ میلیون نفر بوده که حدود ۱۵٪ جمعیت کشور را تشکیل می‌داده است.

بنابراین عدد ۷۰۰ میلیون نفر بیش از سه برابر کل جمعیت مسلمانان هند در این برآورد است؛ به بیان دیگر، حتی اگر فرض کنیم تمام مسلمانان هند همزمان در یک مکان جمع شده باشند، باز هم به ۷۰۰ میلیون نفر نمی‌رسیم.

این موضوع با آمار رسمی سرشماری هند نیز همخوانی دارد. آخرین سرشماری رسمی هند که داده‌های تفصیلی جمعیت بر اساس دین را منتشر کرده، سرشماری ۲۰۱۱ است و جدول رسمی اداره سرشماری هند، جمعیت مسلمانان را به‌عنوان یکی از شش گروه دینی اصلی کشور ثبت کرده است. در آن سرشماری نیز مسلمانان حدود ۱۴٫۲ درصد جمعیت هند را تشکیل می‌دادند. بنابراین، حتی با در نظر گرفتن افزایش جمعیت هند در سال‌های بعد، هیچ داده معتبر جمعیت‌شناختی وجود ندارد که جمعیت مسلمانان هند را به محدوده ۷۰۰ میلیون نفر حتی نزدیک کند.

تجمع‌های بزرگ مسلمانان در هند

بررسی گزارش‌های معتبر نشان می‌دهد که هند بارها میزبان تجمع‌های بزرگ مسلمانان بوده است. یکی از تازه‌ترین نمونه‌های قابل استناد، اجتماع تبلیغی (Aalami Tablighi Ijtema) در بوپال در نوامبر ۲۰۲۵ بود. تایمز هند در گزارشی نوشته بود که به ادعای برگزارکنندگان تا عصر یکشنبه حدود ۷۰۰ هزار نفر در محل اجتماع حضور داشتند و برای دعای پایانی انتظار می‌رفت که بیش از یک میلیون نفر شرکت کنند.

ولی یکی از بالاترین تجمع‌های مسلمانان مربوط به اجتماع تبلیغی بوپال در سال ۲۰۱۷ است. خبرگزاری آناتولی در گزارش خود از مراسم پایانی اعلام کرد که برآورد می‌شد حدود ۱٫۲ میلیون نفر در آخرین روز اجتماع برای نماز و دعای جمعی حضور داشته باشند.

بنابراین می‌توان با اتکا به گزارش‌های معتبر گفت که حضور حدود یک میلیون نفر در یک اجتماع اسلامی در هند پیش از این تحمین زده شده و گزارش شده (که همان ادعا هم جای درستی‌سنجی دارد) اما این رقم با ۷۰۰ میلیون فاصله بسیار زیادی دارد.

با این توضیحات فکت‌نامه به ویدیوی منسوب به شرکت میلیون‌ها نفر در نمازجمعه‌ای در هند نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.