آمار گمراه‌کننده رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش تورم ماهانه

پنجم مرداد ۱۴۰۵، یک روز پیش از انتظار رسمی گزارش بانک مرکزی از تورم تیرماه ۱۴۰۵، گفت: «نرخ تورم ماهانه تیرماه نسبت به ماه قبل تقریباً نصف شد.»

عبدالناصر همتی، توضیح داد: «روند مهار تورم و مدیریت نقدینگی با جدیت ادامه دارد.»

شماری از رسانه‌ها (لینک یک، لینک دو) نیز با تاکید بر نصف شدن نرخ تورم تیرماه به استقبال این خبر رفتند، این جمله به نقل از رئیس کل بانک مرکزی به مخاطب این‌طور تلقی می‌کرد که تورم در تمام سطوح کنترل شده و کاهش یافته است در حالی که چنین نبود.

بر اساس گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی ایران از تورم تیرماه ۱۴۰۵، نرخ تورم ماهانه در این ماه نسبت به خرداد کاهش داشته و تقریبا در هر دو گزارش نصف شده است.

بانک مرکزی نرخ تورم ماهانه تیر را ۳/۶ درصد اعلام کرد، این رقم در خردادماه در همین گزارش ۷/۴ درصد برآورد شده بود.

مرکز آمار ایران هم نرخ تورم ماهانه تیر ۱۴۰۵ را ۳/۱ درصد اعلام کرد، این مرکز نرخ تورم ماهانه ماه قبل را ۵/۹ درصد گزارش کرده بود.

ابن کاهش نرخ تورم ماهانه به این معناست که شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی (نرخ تورم ) در این ماه با شتاب کمتری افزایش یافته است.

اما به رغم کاهش نرخ تورم ماهانه تیرماه در گزارش بانک مرکزی، نرخ‌های تورم نقطه به نقطه و سالانه با افزایش همراه بوده و حتی به حدنصاب‌های جدیدی دست یافتند.

بانک مرکزی نرخ تورم نقطه به نقطه تیر ۱۴۰۵ را ۸۳/۹ درصد اعلام کرده که در مقایسه با نرخ تورم نقطه‌ای خرداد ماه ۰/۸ واحد درصد بالاتر است.

تورم دوازده ماهه یا متوسط نرخ تورم هم بر اساس روایت بانک مرکزی در سال منتهی به تیرماه ۱۴۰۵ به ۶۱/۴ درصد افزایش یافت.

روایت مرکز آمار ایران از نرخ تورم کمی متفاوت‌تر است، در این روایت کاهش نرخ تورم ماهانه با افت اندک تورم نقطه به نقطه همراه بود، مرکز آمار نرخ تورم نقطه ای تیرماه را ۸۷/۹ درصد گزارش کرد که ۰/۷ واحد درصد کمتر از تورم نقطه‌ای خرداد ماه بود.

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم سالانه در تیر ۱۴۰۵ با حفظ روند افزایشی به ۶۶ درصد رسید که ۴ واحد درصد بالاتر از خرداد ماه بود.

بررسی روند تغییرات سه سطح نرخ تورم در دوره ۱۳ ماه گذشته نیز نشان می‌دهد به رغم نوسانات نرخ‌ تورم ماهانه در این دوره زمانی، نرخ‌های تورم نقطه به نقطه و سالانه در مجموع روند افزایشی خود را بدون تغییر ادامه داده‌اند.

با این حساب، صرفا استناد به کاهش تورم ماهانه به عنوان سند یا نشانه ای از کنترل و مهار تورم در حالیکه تورم‌های نقطه‌ای و سالانه یا همچنان روند افزایشی را حفظ کرده یا اینکه در سطوح بسیار بالایی در نوسان هستند، «گمراه‌کننده» است.