آیا بیانیه مجتبی خامنه‌ای، کپی بیانیه سال ۹۷ حسن نصرالله است؟

ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید بیانیه اخیر منتسب به مجتبی خامنه‌ای حاوی ۱۲ عبارت مشابه در بیانیه سال ۱۳۹۷ حسن نصرالله است. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵)

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این ادعا نادرست است.

آیا بیانیه مجتبی خامنه‌ای کپی یک بیانه حسن نصرالله در سال ۱۳۹۷ است؟

روز ۲۷ تیرماه بیانیه‌ای منتسب به مجتبی خامنه‌ای پیرامون نقض تفاهم‌نامه و مراسم تشییع علی خامنه‌ای منتشر شد. پس از آن بود که مجری صدای آمریکا در برنامه تفسیر خبر گفت برخی از عبارات موجود در این بیانیه به سخنان حسن نصرالله در سه سخنرانی او به تاریخ‌های چهارم خرداد، هجدهم خرداد و هشتم تیرماه ۱۳۹۷ شباهت دارد.

بنابراین، صدای آمریکا از ۱۲ عبارت مشابه و کپی نعل به نعل متن بیانیه سخن نگفته بود. با وجود این پس از این برنامه، این ادعا به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی وایرال شد.

ما هر ۱۲ عبارت را بررسی کردیم و متوجه شدیم برخی از آنها نه تنها کپی بدون تغییر سخنان نصرالله نیستند بلکه برخی از آنها اصلا در بیانیه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارند. از سوی دیگر استناد به یک نامه یا یک بیانیه از حسن نصرالله نادرست است. از این رو ما سه سخنرانی که تلویزیون صدای آمریکا به آنها ارجاع داده بود را مبنا قرار دادیم.

بررسی تطبیقی بیانیه مجتبی خامنه‌ای و بیانیه‌های حسن نصرالله

• عبارت اول: تفاهم‌نامه بار دیگر ثابت کرد که امضای رئیس جمهور ایالات متحده هیچ ارزشی ندارد و هیچ اعتباری ندارد.

در بیانیه خامنه‌ای جمله‌ای مشابه آنچه در ادعا آمده وجود دارد: «امضای رئیس‌جمهور آمریکا چقدر بی‌ارزش و نامعتبر است».

این جمله در هیچ یک از سه سخنرانی حسن نصرالله وجود ندارد. با این وجود حسن نصرالله در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ سخنرانی دیگری دارد که در آن می‌گوید: «أي اتفاقيات وعهود ومواثيق ليس لها أي قيمة لا أخلاقية ولا قانونية... لا يمكن لأحد في العالم أن يثق بالتزامات وتعهدات الولايات المتحدة الأميركية». یعنی: «هرگونه توافق، عهد و پیمانی نزد دولت‌های آمریکا هیچ ارزش اخلاقی یا حقوقی ندارد... هیچ‌کس در جهان نمی‌تواند به تعهدات و الزاماتی که ایالات متحده آمریکا می‌پذیرد اعتماد کند».

نصرالله در ادامه توضیح می‌دهد که دولت آمریکا هر زمان بخواهد توافق می‌کند و هر زمان بخواهد از آن خارج می‌شود و به تعهدات و وعده‌های این دولت نمی‌توان اعتماد کرد. بااین‌حال، در این بخش هیچ اشاره‌ای به «امضای رئیس‌جمهور آمریکا» وجود ندارد.

بنابراین این قسمت نیز نه به صورت ضمنی و با شباهت، و نه به صورت کپی دقیق در یک سخنرانی دیگر وجود دارد.

• عبارت دوم: امروز شیطان بزرگ بار دیگر بدون هیچ پوششی چهره واقعی خود را به طور کامل آشکار کرد.

در بیانیه مجتبی خامنه‌ای این عبارت وجود دارد: «امروز شیطان بزرگ بار دیگر چهره‌ی واقعی و بدون نقاب خود را آشکار کرده».

ما در سخنرانی‌های سال ۹۷ عبارت «شیطان بزرگ» را در سخنان نصرالله پیدا نکردیم. با وجود این، در ششم فروردین ۱۳۹۸، نصرالله در پی سفر مایک پمپئو به لبنان در یک سخنرانی می‌گوید: «أن الإدارة الأميركية هي الشيطان الأكبر، وعندما يغضب الشيطان الأكبر منا فهذا يؤشر في مكان ما على رضا الله سبحانه وتعالى علينا» یعنی: «دولت آمریکا شیطان بزرگ است و هنگامی که شیطان بزرگ از ما خشمگین می‌شود، این از جهتی نشانه رضایت خداوند متعال از ماست».

بنابراین ادعای کپی عبارت دوم نادرست است.

• عبارت سوم: در این روزها شجاعت رزمندگان اسلام و جوانان مناطق جنوبی نمونه‌هایی از این درس‌ها را نشان داده‌اند.

این جمله با کلمات مشابه در بیانیه مجتبی خامنه‌ای وجود دارد: «ملّت عزیز ایران و جبهه‌ مقاومت، درس‌های فراموش‌نشدنی برای او (آمریکا) دارد که رشادت‌های رزمندگان اسلام و غیرت مردمان شجاع خطّه‌ جنوب در این روزها نمونه‌هایی از آن را نشان داده است».

حسن نصرالله در سخنرانی چهارم خردادماه به مناسبت آنچه «عید مقاومت» خوانده شده در بخشی از سخنانش در چند جمله متوالی از این عبارات استفاده می‌کند؛ «این مناسبت «مليئة بالدروس والعبر» است؛ یعنی سرشار از درس‌ها و عبرت‌ها؛ باید از «المقاومون، المجاهدون، المضحون» یاد کرد؛ یعنی نیروهای مقاومت، مجاهدان و فداکاران؛ سپس از مردم روستاهای مناطق اشغالی و «الجنوب كل الجنوب» سخن می‌گوید؛ یعنی سراسر جنوب».

بنابراین سه مولفه اصلی جمله خامنه‌ای در یک بخش تقریبا پیوسته سخنرانی وجود دارند. اما کپی کامل این جمله وجود ندارد.

• عبارت چهارم: ملت‌های منطقه امروز بیدارتر و آگاه‌تر از هر زمان دیگرند.

این عبارت اساسا در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

در سه سخنرانی نصرالله نیز عبارتی که بگوید ملت‌های منطقه «امروز بیدارتر و آگاه‌تر از هر زمان دیگری هستند» یافت نمی‌شود. نصرالله از ملت‌های منطقه، حضور مردم در راهپیمایی‌ها و گسترش حمایت از قدس سخن می‌گوید، اما گزاره آگاهی یا بیداری بیش از پیش، به این شکل وجود ندارد.

بنابراین ادعا در مورد عبارت چهارم نادرست است.

• عبارت پنجم: تجربه ثابت کرده است که مقاومت تنها راه حل در برابر زیاده‌خواهی‌ها و ظلم‌های آمریکا و صهیونیست‌هاست.

این عبارت هم در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

در سخنرانی ۸ تیر ۱۳۹۷، نصرالله می‌گوید نمی‌توان به قوانین بین‌المللی یا معیارهای اخلاقی امید بست و تجاوز نباید بدون پاسخ و مجازات بماند؛ زیرا دشمنان تنها منطق پاسخ را می‌فهمند. او نتیجه می‌گیرد اگر ملت‌ها از خود دفاع نکنند و متجاوزان را مجازات نکنند، تجاوز ادامه خواهد یافت. اما جمله‌ای که در ادعای یادشده آمده است به طور دقیق و بدون تغییر در سخنان او هم وجود ندارد.

بنابراین ادعا در مورد عبارت پنجم نادرست است.

• عبارت ششم: خداوند متعال وعده نصرت داده و وعده او حق است.

این عبارت هم در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

نصرالله در همان سخنرانی می‌گوید پیروزی بعد الهی دارد، خدا آن را با شرایطی عطا می‌کند و هنگامی که صداقت، فداکاری و پایداری مردم را دید، پیروزی را بر آنان نازل کرد. اما جمله‌ای که در ادعای یادشده آمده است به طور دقیق و بدون تغییر در سخنان او هم وجود ندارد.

بنابراین ادعا در مورد عبارت ششم نادرست است.

• عبارت هفتم: رژیم صهیونیستی رو به زوال است و آینده‌ای جز نابودی ندارد.

این عبارت نیز در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد. با این وجود در بیانیه دیگری منتسب به مجتبی خامنه‌ای به تاریخ پنجم خرداد ماه به نابودی زودهنگام اسرائیل اشاره شده است اما جمله او دقیقا کپی آنچه در این ادعا آمده، نیست.

نصرالله در سخنرانی ۱۸ خردادماه جمله‌ای با مضمون مشابه می‌گوید قدس به مردمش بازمی‌گردد، فلسطین آزاد می‌شود و اشغالگران باید آنجا را ترک کنند. اما واژه «زوال» در این سخنرانی در رابطه با گروه‌های مسلح در سوریه استفاده شده و ارتباطی به اسرائیل ندارد.

بنابراین ادعا در مورد عبارت هفتم نادرست است.

• عبارت هشتم: اتحاد و همبستگی امت اسلامی، توطئه‌های دشمن را خنثی خواهد کرد.

بیانیه اخیر منتسب به مجتبی خامنه‌ای، جملاتی با مضمون نسبتا مشابه دارد اما تاکید در آن هم بر اتحاد داخلی مردم و مسئولان است و کپی عبارت موجود در ادعا نیست: «اصولی‌ترین امور در این برهه، اصرار بر وحدت کلمه و اتحاد مقدّس در همه‌ی سطوح مردم و مسئولان و در تمام عرصه‌ها برای تحقّق آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی و تأمین عزّت و استقلال ایران عزیز خصوصاً در برابر دشمن جنایتکار و حیله‌گر آمریکایی است».

نصرالله در مواردی به وحدت نظر پیرامون موضوع قدس اشاره کرده است اما این جمله در سخنرانی‌های سال ۹۷ او وجود ندارد.

بنابراین ادعا در مورد عبارت هشتم نادرست است.

• عبارت نهم: جوانان مومن و انقلابی پیشگامان این مسیر و آینده‌سازان امت اسلامی هستند.

این عبارت در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

نصرالله در۴ خرداد ۱۳۹۷ از ضرورت معرفی فرماندهان مقاومت به «نسل‌های جدید» سخن می‌گوید. در سخنرانی ۱۸ خرداد ۱۳۹۷ نیز می‌گوید: ««الرهان هو على الأجيال»، یعنی: «یعنی امید و تکیه امروز بر نسل‌ها و حضور آنان در میدان است. » اما کپی کامل آنچه در ادعا آمده در سخنان او در سال ۹۷ دیده نمی‌شود.

بنابراین ادعا در مورد عبارت نهم هم نادرست است.

• عبارت دهم: پیروزی از آن ملت‌ها و مجاهدان حق است انشاالله.

این عبارت در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

نصرالله در سخنرانی چهارم خردادماه در جمله: ««أتحدث بيقين عن النصر» از پیروزی قطعی سخن می‌گوید اما عبارتی مانند مجاهدان حق در آن دیده نمی‌شود.

بنابراین ادعا در مورد عبارت دهم نادرست است.

عبارت یازدهم: دشمن به دنبال تفرقه‌افکنی میان ملت‌ها و نابودی مقاومت است.

این عبارت در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

نصرالله در سخنرانی چهارم خرداد ماه اهداف آمریکا را فشار بر حامیان جبهه مقاومت، ارعاب متحدان و قطع منابع مالی عنوان می‌کند. از این رو می‌توان گفت مضمون سخنان او با این بخش شباهت دارد اما کپی کامل این جمله در سخنان نصرالله نیز نیست.

بنابراین ادعا در مورد عبارت یازدهم نادرست است.

• عبارت دوازدهم: آینده از آن اسلام و مقاومت است و وعده خداوند حتمی است.

این عبارت در بیانیه ۲۷ تیرماه مجتبی خامنه‌ای وجود ندارد.

در هجدهم خرداد ماه نصرالله از آینده آزادی فلسطین، بازگشت قدس و «رسالة الإسلام ورسالة المقاومة» سخن می‌گوید. در سخنرانی تیرماه نیز با اتکا به خدا از یقین به پیروزی آینده صحبت می‌کند. اما کپی کامل عبارت موجود در سخنان او نیست.

بنابراین ادعا در مورد عبارت آخر نیز نادرست است.

از این رو چنانچه نشان دادیم بررسی جداگانه هر کدام از عبارات موجود در این ادعا نشان می‌دهد که تنها سه مورد از جملات یاد شده، آن هم نه دقیقا آن طور که در ادعا آمده‌اند، در بیانیه اخیر منتسب مجتبی خامنه‌ای وجود دارد. همچنین در سه سخنرانی حسن نصرالله که مبنای بررسی صدای آمریکا بوده، هیچ یک از این جملات به طور دقیق در ترجمه عربی وجود ندارند. با این وجود برخی از موارد از نظر مضمون و محتوا شباهت نسبی دارند.

از سوی دیگر نزدیکی ایدئولوژیک جمهوری اسلامی و جریان‌های منسوب به جبهه مقاومت در منطقه از جمله حزب‌الله لبنان به نزدیکی ادبیات و در مواردی انتخاب واژگان مشترک منجر می‌شود. از این رو شباهت نسبی در برخی بیانیه‌ها چندان غیرعادی نیست.

بنابراین فکت‌نامه به این ادعای شبکه‌های اجتماعی که ۱۲ عبارت در بیانیه مجتبی خامنه‌ای برگرفته بدون تغییر از نامه یا بیانیه حسن نصر‌الله در سال ۱۳۹۷ است، نشان «نادرست» می‌دهد.