آیا عکس‌های محمد محبی در حال کندن پوستر مهسا امینی واقعی است؟

همزمان با برگزاری جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ و حضور تیم ملی ایران در این مسابقات، عکس‌هایی منتسب به محمد محبی، بازیکن این تیم منتشر شده که او را در حال کندن پوستر «زن، زندگی، آزادی» از دیوار نشان می‌دهد. (لینک۱، لینک۲، لینک۳)

چهار عکس با این ادعا در سطحی بسیار گسترده منتشر و در توضیحات عکس‌ها نوشته شده که محبی «عکس ‎مهسا امینی را از دیوار محل اقامت پاره کرد».

این چهار عکس پس از آن منتشر و به‌شدت وایرال شد که محبی بعد از به ثمر رساندن گل دوم ایران به نیوزلند در نخستین بازی‌اش در جام جهانی، هنگام خوشحالی بعد از گل، دستش را با حالتی شبیه اسلحه به سمت تماشاگران گرفت؛ اقدامی که حواشی و انتقادات زیادی به همراه داشت.

تا کنون نشانه‌های قطعی برای قضاوت درباره واقعی‌بودن یا نبودن عکس‌های محبی در حال پاره‌کردن پوستر مهسا امینی منتشر نشده اما نشانه‌هایی در عکس‌ها وجود دارد که این احتمال را که عکس‌ها واقعی نباشد، تقویت می‌کند.

• بررسی دقیق‌تر عکس‌ها نشانه‌هایی از ساخت آن با هوش مصنوعی را در خود دارد. در تصاویر ساخته با AI معمولا انگشت‌ها ساختار آناتومیک درستی ندارند و در هم ادغام می‌شوند، یا مرز آنها با محیط اطراف نامشخص است. در این عکس‌ها هم الگوی مشابهی قابل مشاهده است.

در صحنه‌ای که انداختن پوستر به سطل آشغال را نشان می‌دهد، دست سوژه در کاغذ ادغام شده است.

در سایر عکس‌هایی هم که دست سوژه در آن دیده می‌شود، مشابه همین ایراد وجود دارد. با وجود اینکه سایر بخش‌های تصویر با جزییات بالا، قابل مشاهده است، دست‌ها در تصویر نامتناسب هستند و انگشت‌ها در هم فرو رفته‌‌اند و قابل تفکیک نیستند.

• ناهماهنگی بصری دیگری که در تصویر جلب توجه می‌کند، سایز پوستر و نوع کنده شدن آن است. با وجود اینکه در تصویر دوم به نظر می‌رسد بخشی از پوستر کنده شده اما همچنان ناهماهنگی در ابعاد پوستر به چشم می‌آید، طوری که گویا بخشی از پوستر در محل تماس دست محبی به کلی محو شده و از بین رفته است. همچنین با وجود سایه‌های واضحی که در تصویر و حتی در چین‌های لباس سوژه وجود دارد بخش کنده شده پوستر سایه‌ای روی دیوار ندارد.

در ضمن تصویر صورت و دست مهسا امینی در پوستر هم که از روی عکس شناخته‌شده او ساخته شده، به شیوه تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی دفرمه شده است.

• مورد دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد، انحنای نامتناسب در گوشه دیوار در دو تا از عکس‌ها است. در عکس‌هایی که محبی را کنار پوستر و در حال کندن آن نشان می‌دهد، این‌طور به نظر می‌رسد که او در نبش دیوار ایستاده؛ با وجود این، الگوی شکست سنگ در گوشه دیوار، در سنگی که دقیقا پشت سر او قرار دارد رعایت نشده است.

این نوع خطا در حفظ پیوستگی سطوح و الگوهای معماری از ایرادهای رایج تصاویر تولید‌شده با هوش مصنوعی است.

هتل‌های محل اقامت تیم ملی

علاوه بر این ایرادها تصویری، نمای ساختمانی که در عکس‌ها نشان داده می‌شود نیز با هیچ‌یک از هتل‌های محل اقامت تیم فوتبال ایران سازگار نیست.

تیم ملی در مکزیک در هتل ماریوت تیخوانا (Tijuana Marriott Hotel) اقامت دارند. هرچند نمای هتل ماریوت تیخوانا هم با سنگ سفید کار شده، اما بندکشی و اندازه سنگ‌هایی که در نما به کار رفته به‌کلی با آنچه در این عکس‌ها دیده می‌شود متفاوت است. در ساختمان‌های اطراف هتل هم ساختمانی با این نما وجود ندارد. بنابراین عکس‌های ادعایی نمی‌تواند مربوط به هتل محل اقامت محبی در مکزیک باشد.

عکس‌های بیشتری هم از نمای هتل در بخش‌های مختلف آن وجود دارد که در همه آنها نما با سنگ‌های بزرگ مستطیلی منظم پوشانده شده، نه آنطور که در تصاویر ادعایی دیده می‌شود با مستطیل‌های کوچک و نامنظم.

هتل دیگر محل اقامت تیم ملی در ایالات متحده هم هتل وست دریفت (Westdrift) در شهر لس‌آنجلس است. نمای این هتل هم هیچ شباهتی به عکس‌های منتشر شده ندارد. در اطراف هتل هم ساختمانی با نمای مشابه عکس‌ها دیده نمی‌شود.

تکذیب بخش رسانه‌ای تیم ملی فوتبال

صبح امروز، جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵ نیز بخش رسانه‌ای تیم ملی فوتبال در واکنش به انتشار و فراگیر شدن این تصاویر، با انتشار توضیحی رسمی اعلام کرد «این تصاویر هیچ‌گونه ارتباطی با محمد محبی نداشته و انتساب آن‌ها به این بازیکن ملی‌پوش کاملاً نادرست است». این بیانیه می‌گوید تصاویر، جعلی و ساخته ابزارهای هوش مصنوعی است.

منبع تصاویر مشخص نیست

ضمن اینکه در بسیاری از ویدیوها و عکس‌های واقعی که از کاروان تیم ملی در جام جهانی در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، می‌توان ویدیو یا عکس اصلی را در حساب کاربری شخصی که آن تصویر را ثبت و منتشر کرده، پیدا کرد؛ هر چند گاهی عکس‌های واقعی وجود دارد که مشخص نیست چه کسی آنها را گرفته و منتشر کرده است.نکته‌ای که تا کنون درباره این چهار عکس وجود دارد این است که هیچ شخص یا حساب کاربری مشخصی نیست که ادعا کرده باشد این عکس‌ها را ثبت و منتشر کرده است؛ شرایطی که تحقیق و قضاوت درباره واقعی‌بودن یا نبودن تصاویر را دشوارتر می‌کند. ضمن اینکه به جز این چهار عکس، هیچ تصویر مشابهی نیز منتشر نشده است که بتوان جزئیات را در آنها مقایسه کرد.

با وجود ایرادهایی که به این تصاویر وارد است، عکس‌ها جزییات مهم و دقت بالایی دارند که آنها را از تصاویری که هر روزه با هوش مصنوعی ساخته می‌شود و تشخیص آن چندان دشوار نیست متمایز می‌کند. به همین دلیل ما ضمن برشمردن این ایرادها و تاکید بر اینکه تصاویر به احتمال زیاد واقعی نیستند، این مقاله را بدون نشان قطعی منتشر می‌کنیم.