
صدا و سیما
رسانه
حمله، آسیبزدن و توقیف کشتی اماراتی با نام جعلی «ایران کرمان» در خلیج فارس به دست نیروهای نظامی جمهوری اسلامی

نادرست

ادعایی در صداوسیما و سپس در شبکههای اجتماعی منتشر شده که میگوید امارات تلاش کرده با فریب سپاه پاسداران از طریق تغییر اسم یک کشتی از تنگه هرمز عبور کند اما موفق نشده است. بر اساس این ادعا، نیروهای نظامی ایران به این کشتی حمله کردهاند و پس از آسیب رساندن به آن، کشتی را متوقف کردهاند. (لینک۱، لینک۲، لینک۳)

شخصی به اسم «وحید خضاب» که مترجم و پژوهشگر معرفی شده در برنامهای به نام «به وقت ایران» در شبکه خبر صداوسیما مدعی شد:
«اماراتیها سعی کرده بودند زرنگی کنند. یک کشتی بزرگ که کشتی در واقع اقیانوسپیما محسوب میشده، این را تغییر میدهند و جعل هویت میکنند. علاوه بر این، به صورت فیزیکی هم رنگ زده بودند. اسم این کشتی اقیانوسپیما را هم ایران کرمان گذاشته بودند».
او میگوید یک کشتی بزرگ اقیانوسپیمای اماراتی، اقدام به «جعل هویت» کرده بوده تا سامانههای راداری و الکترونیکی نتوانند هویت واقعی آن را تشخیص دهند. او میگوید هویت جعلی کشتی بهصورت فیزیکی هم روی بدنه اعمال شده بوده، یعنی اسم قبلی را رنگ زده و نام جدید روی آن نوشته بودند.
بر اساس این ادعا، نام جعلی کشتی «ایران کرمان» بوده و تلاش کرده از مسیر ساحل جنوبی خلیج فارس عبور کند بدون اینکه شناسایی شود.
او در ادامه میگوید نیروهای ایرانی متوجه این موضوع شده بودند و به کشتی هشدار داده بودند که توقف کند و نیروهای ایرانی تهدید کرده بودند که اگر کشتی نایستد، به آن شلیک میکنند.
بنا بر این روایت، در نهایت، نیروهای ایران به کشتی شلیک کردهاند، کشتی در اثر شلیک آسیب دیده و دیگر قادر به ادامه حرکت نبوده است. او میگوید این اتفاق در نقطهای با آبهای عمیق رخ داده و نیروهای نظامی ایران سوار کشتی شدهاند و کنترل آن را در دست گرفتهاند.
به گفته او، این حادثه «در هفته گذشته» رخ داده اما خبر آن تازه در یکی دو روز اخیر منتشر شده است.
برخی رسانهها از جمله همشهری و خبرگزاری فارس نیز بخشی از این ویدیو و ادعا را بازنشر کردهاند.
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که این ادعا بیاساس است.
منبع اصلی این ادعا، برنامهی تلویزیونی «به وقت ایران» در شبکه خبر صداوسیما است. برنامهای که بنا به ادعای برخی گزارشهای دولتی، در جریان جنگ اخیر به یکی از برنامههای پرمخاطب و محوری صداوسیما برای تحلیل خبرهای جنگ، مسائل نظامی و دادههای منتشرشده در منابع باز تبدیل شد. خبرگزاری مهر این برنامه را کار مشترک سازمان اوج و شبکه خبر صدا و سیما معرفی کرده است. این خبرگزاری نیز از «به وقت ایران» به عنوان برنامهای «پرمخاطب» یاد کرده که از آغاز «جنگ رمضان» یا همان جنگ ۱۲ روزه شروع به پخش کرده است.
«به وقت ایران» دو کارشناس ثابت دارد؛ نیما اکبرخانی که با عنوان کارشناس مسائل نظامی معرفی میشود و وحید خضاب که با عنوان «مترجم و پژوهشگر» در این برنامه حاضر میشود. اکبرخانی که پیشاز این به عنوان نویسنده و داستان نویس شناخته میشد برخی آثار منتشر شده در انتشاراتی همچون «سازمان انقلاب اسلامی» دارد. عنوان «کارشناس مسائل نظامی» عمدتا پس از آغاز جنگ در تابستان گذشته به او منتسب میشود.
به جز نام وحید خضاب که در «به وقت ایران» مدعی شده امارات با رنگ کردن بدنه یک کشتی و تغییر اسم به «ایران کرمان» سعی داشته از تنگه هرمز عبور کند، هیچ منبع معتبری این خبر را منتشر نکرده است. خود وحید خضاب نیز در این برنامه، منبع خبر را «افراد و دستاندرکاران نیروی دریایی ارتش و سپاه» معرفی میکند.
آنچه خبرگزاریهای رسمی از حمله به نفتکش یا کشتی بزرگ اماراتی منتشر کردهاند به ۱۴ اردیبهشت و در جریان تنشها در تنگه هرمز برمیگردد. در این روز اخباری از اصابت پهپاد به نفتکش «برکه» امارات منتشر شد. خبرگزاریهای نزدیک به حکومت ایران آن را «انفجار مشکوک» با «پرتابه ناشناس» خواندند اما امارات اقدام را به ایران نسبت داد و آن را محکوم کرد. (لینک)
هیچ گزارشی از تلاش برای تغییر اسم این نفتکش یا حضور نیروهای ایرانی در آن برای «اعمال قانون» منتشر نشده است.
«ایران کرمان» نام پیشین یک کشتی کانتینربر ایرانی بود که بعدها به «سیلور کرافت» و پس از آن به «پرارین» تغییر نام داد. از سال ۱۴۰۳ پرارین به ناو پهپادبر سپاه تغییر کاربری داد و از آن زمان به نام «شهید باقری» شناخته میشود. بر اساس آخرین گزارش گاردین این کشتی پس از آسیب در جریان حملات جنگ اخیر در تنگه خوران زمینگیر شده است.

ناو پهپاد بر شهید باقری (پرارین و ایران کرمان سابق) - عکس از دویچهوله برگرفته از آسوشیتدپرس
بنابراین ادعای تلاش امارات برای عبور از تنگه هرمز با جعل نام کشتی و همچنین حمله، توقف و اعمال قانون نسبت به آن، بیاساس است و فکتنامه به آن نشان «نادرست» میدهد.