
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ویدیوی «لحظه اصابت موشک به ناو دنا».

نادرست

ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که ادعا میکند صحنه هدف قرار گرفتن ناو ایرانی دنا در نزدیکی سریلانکا را نشان میدهد. (لینک۱ ، لینک۲)

در این ویدیو چیزی شبیه یک موشک یا پرتابه را میبینیم که روی سطح آب یا با فاصله کمی از آن در حال حرکت به سمت یک ناوچه است و پس از برخورد، آن را منفجر میکند. فضای ویدیو، روز روشن و در یک هوای نسبتا ابری است و زاویه ضبط دوربین از روی عرشه یک قایق یا کشتی در فاصله نسبتا نزدیک با کشتی دیگری است که منفجر میشود.
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که این ویدیو واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.
بامداد ۱۳ اسفند ۱۴۰۴، ناو ایرانی دنا در راه بازگشت از یک ماموریت دریایی، در اقیانوس هند و در نزدیکی سریلانکا مورد اصابت یک اژدر زیردریایی آمریکایی قرار گرفت و غرق شد. جزئیات این حمله، به ویژه با وجود ویدیویی که از صحنه اصابت اژدر به ناو از جانب وزارت جنگ منتشر شده، با آنچه در ویدیوی منتشر شده در شبکههای اجتماعی وجود دارد سازگار نیست.

اسکرینشات از ویدیویی که سنتکام از حمله به ناو دنا منتشر کرد
ناوچه دنا یک ناو کلاس «موج» با ۹۴ متر طول و دارای فضایی برای فرود هلیکوپتر در قسمت عقب عرشه است. دنا به یک توپ ۷۶ میلیمتری در نزدیکی دماغه روی عرشه مجهز بود و یک سازه راداری نسبتا بزرگ داشت. دنا با شماره شناسه «۷۵» شناخته میشد و این عدد روی بدنه آن دیده میشد.

تصویر واقعی ناو دنا با شماره شناسه ۷۵
ناوی که در این ویدیوی ساختگی میبینیم بسیار کوچکتر از دنا به نظر میرسد، توپ ۷۶ میلیمتری فجر روی عرشه آن دیده نمیشود و شماره ۷۵ نیز روی بدنه آن نیست. دکل رادار این شناور کوچکتر و سادهتر به نظر میرسد و با توجه به ابعاد بسیار کوچک آن، عرشهای برای فرود هلیکوپتر در آن وجود ندارد.

شناور دیدهشده در ویدیوی ساختگی که با تصویر واقعی از دنا سازگار نیست
از سوی دیگر آنچه ناو دنا را هدف قرار داد، براساس گزارشهای رسمی یک اژدر مارک ۴۸ بود. اژدر مارک۴۸ یک سلاح زیردریایی است و برای انفجار زیر بدنه کشتی طراحی شده است. آنچه در ویدیوی حاوی این ادعا میبینیم، یعنی موشکی که روی سطح آب یا با فاصله کمی از آن به دماغه دنا برخورد میکند، نمیتواند یک اژدر مارک۴۸ باشد.
مقامات سریلانکایی اعلام کردهاند که در ساعت ۵:۰۸ بامداد پیامی اضطراری برای دریافت کمک دریافت کردهاند. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا نیز زمان حمله را اواخر سهشنبه شب اعلام کرده است. بنا به گزارش گاردین قایقهای امدادی برای کمک به ملوانان ناو دنا در ساعتهای ۶ و ۷ صبح به محل اعزام شدند؛ اما پس از رسیدن به محل واقعه تنها با لکه نفتی باقیمانده روی آب روبهرو شدند.
به وقت محلی در تاریخ ۴ مارس ۲۰۲۶، برابر با ۱۱ اسفند سال گذشته، طلوع خورشید در گاله سریلانکا حدود ۶:۲۲ دقیقه صبح بوده است. بنابراین اگر حمله کمی پیش از پیام اضطراری در ساعت ۵ صبح روی داده باشد، صحنه اصابت موشک باید در تاریکی یا پیش از سپیدهدم باشد؛ اما آنچه در ویدیو میبینیم روز روشن با آسمان ابری است و با زمان واقعی حمله به دنا مطابقت ندارد.
پنتاگون ویدیویی از صحنه اصابت مارک۴۸ به دنا منتشر کرده است. در این ویدئو یک آتشسوزی روی عرشه پیش از اصابت اژدر آمریکایی قابل مشاهده است. همچنین در این ویدیو اصابت اژدر از زیر آب مشخص است؛ به نحوی که دماغه از پایین منهدم و بخشی از ناو از سطح آب جدا میشود. این صحنه نیز با آنچه در ویدیوی حاوی این ادعا میبینیم مغایرت دارد.

صحنه آتشسوزی روی عرشه دنا پیش از اصابت اژدر مارک ۴۸
در ویدیوی حاوی این ادعا، صحنه انفجار طبیعی نیست، دماغه در لحظه انفجار آسیب نمیبیند، چیزهایی در فضای اطراف ناو منفجر میشوند که به کشتی متصل نیستند و حرکت موج آب، دود و آتش، طبیعی به نظر نمیرسد. از این رو به نظر میرسد این ویدیو با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده باشد.

دماغه سالم با وجود انفجار در ویدیوی ساختگی
بنابراین فکتنامه به ویدیوی حاوی صحنه اصابت موشک به ناو دنا، نشان «نادرست» میدهد.