ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای با استناد به یک دیوارنگاره در مشهد اردهال

برخی از کاربران و صفحات در شبکه‌های اجتماعی رونمایی از یک دیوارنگاره در مشهد اردهال را به مرگ مجتبی خامنه‌ای تعبیر کردند. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵)

این برداشت از این رویداد مختص شبکه‌های اجتماعی نبود و بسیاری خبرگزاری‌ها نیز پس از انتشار این ویدیو پرسش‌های پیرامون آن مطرح کردند. یورونیوز، ایندیپندنت فارسی، منوتو، صدای آمریکا و ایران وایر از جمله رسانه‌هایی بودند که این ویدیو را بازنشر کردند.

علاوه بر ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای، پرسش‌هایی هم پیرامون اصالت ویدیو و احتمال ساختگی بودن آن مطرح شد.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این ویدیو واقعی است و دیوارنگاره واقعی بود، اما وجود تصویر مجتبی خامنه‌ای در آن دلیل کافی برای اثبات ادعای مرگ او نیست.

از ماجرای رونمایی دیوارنگاره مشهد اردهال چه می‌دانیم؟

روز پنجم اردیبهشت سال جاری، یک صفحه اینستاگرام که برخی اخبار و مطالب شهر «مشهد اردهال» را منتشر می‌کند و مواضعی نزدیک به حکومت دارد، ویدیویی از رونمایی یک دیوارنگاره منتشر کرد. در شرح این ویدیو آمده بود: «یک صحن در آستان قدس اردهال به نام رهبر شهید مزین شد». در میان تصاویر کشته‌شدگان جنگ اخیر از جمله علی خامنه‌ای، تصویر پسر و جانشین او، مجتبی خامنه‌ای، منجر به گمانه‌زنی‌ها، شایعات و ادعاهای فراوانی پیرامونی مرگ یا زنده بودن وی شد.

برخی از کاربران این رویداد را به شهری در نزدیکی مشهد نسبت دادند؛ در صورتی که مشهد اردهال شهری در نزدیکی کاشان و در استان اصفهان است. این دیوارنگاره نیز در «امام‌زاده علی ابن محمدباقر» در این شهر رونمایی شده است.

در شرح این ویدیو در صفحه اینستاگرام مشهد اردهال آمده است که در این برنامه از تصویر «۷۹ شهید دو جنگ اخیر» در صحنی که با نام «شهید امام خامنه‌ای» نامگذاری شده، رونمایی شده است.

۷۹ تصویری که در حاشیه این بنر در ابعاد کوچک‌تری به نسبت پنج تصویر در میان آن دیده می‌شوند، احتمالا «شهدای حماسه‌ساز در برابر تجاوز رژیم آمریکایی-صهیونیستی» قلمداد شده‌اند. ابراهیم رئیسی نیز در میدان جنگ کشته نشده اما در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی با عنوان «شهید رئیسی» معرفی می‌شود زیرا بالگرد او در هنگام سفر استانی سقوط کرده است.از سوی دیگر روح‌الله خمینی بنا به تعاریف شیعی و باورهای جمهوری اسلامی، «شهید» محسوب نمی‌شود.

با این وجود، تصویر مجتبی خامنه‌ای در کنار ۷۹ کشته شده جنگ و چهار شخصیت شناخته شده دیگر که هیچ کدام زنده نیستند، به این شائبه که او نیز درگذشته است، دامن زده است.

پیش از این نیز خبرگزاری تسنیم به مجتبی خامنه‌ای لقب «رهبر شهید» داده بود. اگرچه واژه «شهید» پس از انتشار اصلاح و حذف شد.

توالی این دو موضوع، لفظ رهبر شهید برای مجتبی خامنه‌ای و انتشار تصویر او در کنار مجموعه‌ای از افراد که هیچ‌کدام زنده نیستند به شایعه‌ای در رابطه با «مقدمه‌چینی برای اعلام مرگ مجتبی» تبدیل شد.

از سوی دیگر خبرگزاری‌های داخلی هم گزارشی پیرامون حواشی این دیوارنگاره منتشر کردند. خبرگزاری‌ها به نقل از حسین یزدی مدیر امام‌زاده محمدباقر گفته‌اند که هدف از قرار دادن تصویر مجتبی خامنه‌ای در کنار امثال قاسم سلیمانی، ابراهیم رئیسی و علی خامنه‌ای، قرار دادن «عکس رهبر امت» بوده و تعبیر مرگ او را به واسطه این تصویر، «فضاسازی رسانه‌های معاند» عنوان کرد.

همچنین مدیر امام‌زاده اعلام کرده جهت مقابله با «شیطنت‌های رسانه‌ای» این بنر را تغییر داده است:

در تصویر جدیدی که ادعا می‌شود جایگزین شده، عکس سیدحسن نصرالله در بنر بزرگ جایگزین عکس مجتبی خامنه‌ای شده و تصویر مجتبی در بنری جداگانه در سمت راست آن نصب شده است.

آیا مجتبی خامنه‌ای مرده است؟

تا زمان تنظیم این گزارش هیچ سند رسمی، فایل صوتی قابل راستی‌آزمایی یا شاهد مستقلی مبتنی بر منابع باز وجود ندارد که مرگ مجتبی خامنه‌ای را تایید کند. با این حال غیبت طولانی او از انظار عمومی و نبود هرگونه صدا و تصویر جدید، زمینه شکل‌گیری شایعات فراوانی را فراهم کرده است. نیویورک‌تایمز به نقل از چند مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داده که مجتبی خامنه‌ای در حمله آمریکا و اسرائیل به شدت زخمی شده، صورت و لب‌هایش سوخته و یکی از پاهایش چند بار جراحی شده و در انتظار پای مصنوعی است اما در عین حال هوشیار است.

در تازه‌ترین اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، در یک مصاحبه با فاکس‌نیوز گفته واشنگتن نشانه‌هایی دارد که او زنده است و «مدرکی برخلاف آن» ندارد. اگرچه میان «زنده بودن» و «در قدرت بودن» تفاوت قائل می‌شود.

بنابراین فکت‌نامه اصالت ویدیوی رونمایی از دیوارنگاره حاوی تصویر مجتبی خامنه‌ای را در مشهد اردهال تایید می‌کند و به آن نشان «درست» می‌دهد. اما استناد به این ویدیو به عنوان سندی دال بر مرگ مجتبی خامنه‌ای ناکافی است و این ادعا نشان «نادرست» می‌گیرد.