
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
ویدیوی شیردهی نهنگ در زیر آب

نادرست

ویدیویی در شبکههای اجتماعی بسیار پربازدید شده که ادعا میشود مربوط به شیردهی یک نهنگ آبی مادر به بچهاش در زیر آب است. (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴)
در ویدیو یک نهنگ مادر و نهنگ بچه دیده میشوند و در لحظهای شیر از غدههای شیری مادر با فشار خارج شده و در حالی که نهنگ کوچک از او فاصله دارد شیر به دهان او ریخته میشود.
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که این ویدیو ساخته ابزار هوش مصنوعی است و واقعی نیست.

نشانههای تصویری بسیاری وجود دارد که ساختگی بودن ویدیو را تایید میکند. حرکت غیرطبیعی آب که گاه مانند ژل و گاهی مانند دود حرکت میکند، یکی از این نشانههاست.
شیری که وارد دهان بچهنهنگ میشود گاهی حرکت برعکس دارد؛ یعنی حرکت شیر به جای این که از سمت مادر به سمت دهان نهنگ بچه باشد از دهان نهنگ بچه خارج و به سمت بدن مادر فوران میکند. حرکات نهنگها و جریان شیر در زیر آب بیش از حد نرم و شفاف است که با شرایط واقعی فیلمبرداری زیر آب (به دلیل ذرات معلق و تلاطم) همخوانی ندارد.
همچنین، نورپردازی غیرسازگار و سایههایی که با حرکت بدن هماهنگ نیستند و بافت پوست یا چشم که پلاستیکی به نظر میآید، همه غیرواقعی بودن ویدیو را اثبات میکنند.
با وجود اینکه ویدیو ساختگی است، اما بخش زیادی از اطلاعاتی که برخی صفحهها همراه این ویدیو منتشر کردهاند، از نظر علمی درست است.
شیر نهنگ بسیار پرچرب (حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد) است و همین موضوع باعث رشد سریع نوزاد میشود؛ بهطوریکه میتواند روزانه حدود ۹۰ کیلوگرم وزن اضافه اضافه کنند. همچنین دوره شیردهی معمولا حدود ۶ تا ۷ ماه طول میکشد.
از نظر نحوه تغذیه، نوزاد زیر بدن مادر قرار میگیرد و شیر بهجای مکیده شدن، با انقباض عضلات غدد شیری تقریبا مستقیم به دهان نوزاد تزریق میشود، زیرا مکیدن در زیر آب ممکن نیست.
مطابق این توضیحات در منابع مختلف «پاشیدن شیر به شکل فواره در آب» یا تشکیل ابر سفید گسترده، آنطور که در ویدیو میبینیم اتفاق نمیافتد بلکه شیر مستقیم بدون مکیدن به دهان نهنگ بچه وارد میشود. در واقع این شیر بسیار غلیظ است (چیزی شبیه به بافت خمیردندان) و این غلظت باعث میشود شیر در آب تجزیه نشود و به صورت یک توده منسجم باقی بماند.
شیردهی نهنگها بهندرت بهصورت در لحظه و زنده ثبت شده است؛ چراکه این رفتار زیر آب و بسیار کوتاهمدت است و مشاهده مستقیم و فیلمبرداری از آن در شرایط طبیعی چالشبرانگیز و کمیاب است.
یکی از واضحترین ویدیوهایی که از این لحظه ثبت شده مربوط به سال ۲۰۲۳ است. در گزارش منتشرشده در ScienceAlert توضیح داده میشود که پژوهشگران توانستهاند فیلمی نادر را از شیردهی نهنگ گوژپشت زیر آب ثبت کنند.
در این ویدئو، مادر و بچه نهنگ در حال حرکت در آبهای نزدیک کلمبیا دیده میشوند و در لحظه تغذیه، یک رد سفید کمرنگ در آب باقی میماند که نشان میدهد شیر از مادر به نوزاد منتقل شده است.
با این حال، مقاله تأکید میکند که چنین لحظاتی بسیار کمیاب هستند و با وجود سالها تحقیق، فقط تعداد بسیار محدودی از این نوع تغذیه در طبیعت بهطور مستقیم فیلمبرداری شده است.
وبسایت The Economic Times هم این ویدیوی منتشرشده در شبکههای اجتماعی را بررسی و ساختگی بودن آن را تایید کرده است.
با این توضیحات، فکتنامه به ویدیوی شیردهی نهنگ مادر در زیر آب، نشان «نادرست» میدهد.