ویدیوی نادرست منتسب به فرار سپاهیان به سمت عراق

این روزها، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به فرار گسترده نیروهای نظامی سپاه پاسداران به خاطر ترس از شرایط جنگی است. (لینک۱ ، لینک۲، لینک۳ ، لینک۴ ،‌ لینک۵)

در متنی که روی ویدیو دیده می‌شود نوشته شده: «ده‌ها هزار خانواده از اعضای شبه‌نظامیان سپاه پاسداران و عوامل آنها با سلاح‌های شخصی خود در حال فرار به سمت عراق هستند». تقریبا روی تمام نسخه‌های این ویدیو لوگوی شبکه تلویزیونی «احوازنا» دیده می‌شود که یک حساب کاربری هم در اینستاگرام دارد.

پیشتر هم یک اکانت توییتر متعلق به یک فعال رسانه‌ای لبنانی به نام ریموند حکیم این ویدیو را با همان توضیح در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ منتشر کرده بود. روی ویدیو لوگوی شبکه تلویزیونی احوازنا را می‌بینیم. اما این خبر در وبسایت آن‌ها وجود ندارد. هم‌چنین شبکه‌های اجتماعی این شبکه نیز یا این ویدیو را منتشر نکرده‌ و یا آن را پس از انتشار حذف است.

در همان زمان هم برخی از حساب‌های کاربری فارسی، این ویدیو را بازنشر کرده بودند.

گروهی از بازنشرکنندگان مدعی هستند که خبرگزاری‌های رویترز، العربیه، اسکای نیوز، فاکس نیوز و نیویورک پست، آن را تایید کرده‌اند.

آیا این ویدیو مربوط به این روزهاست؟

ویدیویی که همراه این ادعا منتشر شده ارتباطی به فرار ماموران سپاه پاسداران ندارد. این ویدیو با عکس‌ها و ویدیوهایی که از مقابل آرامستان آیچی در سقز گرفته شده و مربوط به مراسم چهلم مهسا ژینا امینی است مطابقت دارد؛ مراسمی که در ۴ آبان ۱۴۰۱ برگزار شد.

روزنامه هم‌میهن در آن زمان گزارشی منتشر کرد که از این تصویر در آن استفاده شده است که با جزییات ویدیویی که این ادعا را مطرح کرده مطابقت دارد؛ خط سمت چپ از سقز به سمت بانه به خاطر ترافیک بالا عملا مسدود است، سمت چپ چند ردیف اتومبیل به سمت شهر بازمی‌گردند. تابلو آرامستان در این عکس واضح است و قسمت کوچکی از آن در ویدیوی این ادعا دیده می شود.

همچنین ویدیوهای دیگر از مراسم چهلم مهسا امینی نیز در ۴ آبان ماه به صحنه موجود در این ویدیو شباهت دارند.

تصویر بالا مربوط به چهلم ژینا امینی که در آن شیب جاده، ترافیک خط سمت چپ و تپه سمت چپ با ویدیوی قدیمی در این ادعا مطابقت دارد.

این تپه و شیب جاده در نقشه نیز قابل مشاهده است.

تا امروز هیچ خبر رسمی از فرار نیروهای سپاه پاسداران یا نیروهای نظامی و امنیتی ایران منتشر نشده است و هیچ کدام از رسانه‌های رویترز، فاکس‌نیوز، نیویورک پست، اسکای‌نیوز و العربیه این خبر را پوشش نداده‌اند.

از طرف دیگر پایانه مرزی سیران‌بند در نزدیکی بانه، فاصله نزدیکی به شهر سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق دارد. به فرض درستی این ادعا، اعضای سپاه پاسداران نه از مرزهای اقلیم کردستان بلکه از مرزهای مهران و سایر پایانه‌های مرزی نزدیک به مناطق شیعه نشین عراق می‌بایست کشور را در این تعداد ترک کنند.

بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که یک ویدیو، فرار نیروهای نظامی و شبه‌نظامی سپاه را به خاطر شرایط جنگی نشان می‌دهد، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.