
مطبوعات و رسانهها
نشریات چاپی و آنلاین
ادعای رهگیری یک جنگنده F-16 آمریکایی

نادرست

رسانههای ایران ادعا کردهاند که «یک جنگنده پیشرفته دشمن» را هدف قرار دادهاند. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵)


این رسانهها ضمن انتشار یک ویدیو با همین ادعا، به نقل از روابط عمومی سپاه نوشتهاند:
«لحظاتی پیش یک جنگنده پیشرفته دشمن، در جنوب جزیره قشم توسط سامانه نوین پدافند پیشرفته نیروی دریایی سپاه و تحت کنترل شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور مورد اصابت قرار گرفت.
این جنگنده پس از اصابت در فاصله جزیره هنگام و جزیره قشم سقوط کرد.»
بررسیهای فکتنامه نشان میدهد که در ویدیوی منتشر شده همراه با این ادعا، رهگیری جنگنده دیده نمیشود و جنگنده از مهلکه خارج میشود.
ویدیو حاوی جزئیاتی مانند زمان و مکان نیست و اصالت این ویدیو بر فکتنامه نامشخص است؛ اما با توجه به اینکه رسانههای داخل ایران این ویدیو را به ادعای اصابت و سرنگونی جنگنده نسبت دادهاند، در ادامه بررسی میکنیم که در این ویدیو چه میبینیم.
به نظر میرسد هواگردی که در ویدیو دیده میشود، یک جنگنده اف-۱۶ نیروی هوایی آمریکا است.

در این ویدیو، یک سامانه پدافندی مادون قرمز غیر فعال (passive) کوتاهبرد ارتش/سپاه قصد دارد روی یک فروند جنگنده F-16CM/CJ فایتینگ فالکن نیروی هوایی آمریکا که در حال انجام عملیات در ارتفاع پایین و بر فراز جنوب ایران است، قفل و به سمت آن موشک شلیک کند.
اما در ادامه، خلبان این جنگنده با اقداماتی چون پرتاب فِلِر و روشن کردن پسسوز، قفل را میشکند و از مهلکه خارج میشود.
تا آخرین فریم ویدیو، هیچ نشانهای از شلیک دیده نمیشود و بر اساس این ویدیو، باید گفت که سامانه پدافندی موفق به شلیک موشک به سمت جنگنده آمریکایی نشده است.
آنچه در لحظات ابتدایی و انتهایی ویدیو شبیه انفجار دیده میشود، استفاده جنگنده از فلر و پسسوز است، نه آسیب آن یا انفجار موشک.


فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) نیز دقایقی بعد از انتشار این ادعا از سوی سپاه و رسانهها، آن را رد کرد.
🚫 CLAIM: Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) says it downed an "enemy" fighter jet over Qeshm Island in the Strait of Hormuz.
— U.S. Central Command (@CENTCOM) April 2, 2026
✅ FACT: All U.S. fighter aircraft are accounted for. Iran's IRGC has made the same false claim at least half a dozen times. pic.twitter.com/bN7HJdLxEr