برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی
مطبوعات و رسانه‌ها

مطبوعات و رسانه‌ها

نشریات چاپی و آنلاین

تصاویر ماهواره‌ای از حمله به تاسیسات گازی قطر در راس‌لفان

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۲ دقیقه

نادرست

تصویر منتسب به حمله به راس‌لفان قطر واقعی نیست

اگر وقت ندارید …

  • پس از حمله به تاسیسات پارس جنوبی، تصویری ماهواره‌ای منتشر شد که ادعا می‌کرد حمله متقابل ایران به راس‌لفان قطر را نشان می‌دهد.
  • بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصویر دستکاری شده است.
  • منبع آن حسابی ناشناس بود که بعدا حذف شد.
  • همچنین ویژگی‌های فنی تصویر با فناوری SAR سازگار نیست زیرا این نوع تصویربرداری امکان نمایش دود ندارد.
  • به نظر می‌رسد هرچند بخش‌هایی از تصویر با موقعیت واقعی تطابق دارد، اما دود و جلوه‌های انفجاری غیرطبیعی‌اند.
  • نتیجه اینکه تصویر بر پایه یک نمای واقعی از محل ساخته شده اما عناصر جعلی به آن افزوده شده است.

روز ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ و پس از حمله به تاسیسات گازی پارس جنوبی در عسلویه، در مطبوعات و رسانه‌ها تصویری ماهواره‌ای منتشر شد که ادعا شده‌بود آثار حمله متقابل جمهوری اسلامی ایران به تاسیسات گازی قطر واقع در راس‌لفان است (مهر، ایسنا).

بررسی شواهد موجود نشان می‌دهد این تصویر به احتمال زیاد بر پایه یک نمای واقعی از محل ساخته شده، اما دودها و جلوه انفجار به آن افزوده شده‌اند و انتساب آن به منبعی معتبر نیز محل تردید جدی دارد. این تصویر را حساب کاربری در توییتر منتشر کرد که عنوانش Mizar Vision بوده و مدعی بود مربوط به یک مرجع تصاویر ماهواره‌ای چینی است. با این حال این حساب کاربری، ساعاتی بعد کلا از توییتر خارج شد.

اما پیش از حذف حساب هم وقتی کاربرانی، ساختگی‌بودن این تصویر را تذکر دادند، بلاک می‌شدند.

اما مهم‌تر از منبع تصویر، اشکالات فنی خود تصویر است. تصاویر SAR (رادار دهانه ترکیبی) اصلا امکان نمایش دود ندارد. در تصویربرداری راداری، آنچه ثبت می‌شود بازتاب امواج تابیده از ماهواره، از سطح و ساختارهای زمینی است.

با توجه به طول موج تصویربرداری SAR اصلا امکان ثبت ستون‌های دود به شکلی که شبیه تصاویر اپتیکی یا حرارتی است، وجود ندارد. به بیان دیگر، ظاهر تصویر با ادعای ضمنی آن درباره ماهیت فنی تصویر همخوان نیست

سومین نشانه، از مقایسه مکانی به دست می‌آید. بخش‌هایی از زمینه تصویر با نمای واقعی تاسیسات راس لفان و آرایش مخازن آن تطابق دارد (نقشه گوگل). بنابراین تصویر کاملا بی‌ارتباط با محل نیست. اما درست همین نکته، دستکاری را محتمل‌تر می‌کند. اگر سازه‌های ثابت، مخازن و الگوی کلی سایت با محل واقعی جور درمی‌آید، اما دودها، سایه‌ها و جلوه‌های انفجاری غیرعادی به نظر می‌رسند، محتمل ترین توضیح این است که یک تصویر واقعی از محل گرفته شده و سپس عناصر جعلی به آن افزوده شده‌اند.

حساب رسمی کاربری شرکت Soar که پروژه‌ای جهانی در حوزه نقشه و تصاویر ماهواره‌ای است هم توضیح داده بود که چرا این تصاویر ساختگی است و به دود غیرعادی در عکس‌ها اشاره کرده است.

بنابراین هرچند اصل حمله به تاسیسات راس‌لفان اتفاق افتاده است، اما این تصاویر جعلی است. فکت‌نامه نیز به این ادعا که این عکس واقعی است نشان «نادرست» می‌دهد.

نادرست

گفته یا آمار، نادرست است یا دست‌کم سندی معتبر آن را رد می‌کند.

درباره نشان‌های میرزاروش کار ما
پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه