مجتبی خامنه‌ای

رهبر جمهوری اسلامی

ما بدون تعرض به کشورهای همسایه صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم.

نادرست

ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا

اگر وقت ندارید …

مجتبی خامنه‌ای می‌گوید: «ما بدون اینکه تعرّضی به کشورهای همسایه صورت دهیم، صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم.»‌
طبق گزارش «موسسه مطالعات جنگ» از زمان شروع جنگ تا روز انتشار پیام خامنه‌ای، ایران بیش از ۷۰ نقطه را در کشورهای بحرین، امارات متحده عربی، کویت، قطر، عربستان سعودی، اردن، قبرس، عراق، عمان و اسرائیل هدف قرار داده است.
۳۵ مورد از موارد زیرساخت‌های غیرنظامی و تجاری، مانند هتل، اماکن مسکونی، فرودگاه‌های غیرنظامی، اماکن عمومی شهری و زیرساخت‌های انرژی و آب بوده‌اند.
اینها صرفا مواردی است که گزارش موثقی از اصابت پرتابه‌های جنگی ایران وجود دارد. طبیعتا صدها موشک و پهپاد رهگیری و منهدم شده که سه سمت مناطق غیرنظامی شلیک شده‌اند، در این فهرست در نظر گرفته نشده‌اند.
برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، در توجیه حمله به هتل‌ها و تاسیسات غیرنظامی می‌گویند دلیل حمله استفاده نظامیان از این اماکن است.
برخی هم حمله به تاسیسات آب شرب، کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها یا پالایشگاه‌های نفت را تلافی حمله به زیرساخت‌های و امکان غیرنظامی ایران معرفی می‌کنند.
حتی اگر موافق این توجیه باشیم و آن را معتبر بدانیم، باز هم تغییری در وضعیت گفته مجتبی خامنه‌ای ایجاد نمی‌شود.
او بدون اشاره به چنین توجیهاتی، به وضوح گفته ایران «صرفا به پایگاه‌های نظامی» حمله کرده که ادعای درستی نیست.

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در نخستین پیام مکتوب خود پس از انتخاب به سمت رهبری، با اشاره به حملات جمهوری اسلامی ایران به کشورهای منطقه گفته است:

«ما با پانزده کشور همسایگی خاکی یا آبی داریم و همیشه مایل به ارتباط گرم و سازنده با همه‌ی آنان بوده‌ایم و هستیم، لکن دشمن از سال‌ها قبل بتدریج پایگاه‌هایی اعمّ از نظامی و مالی را در بعضی از این کشورها احداث کرده تا تسلّط خود بر منطقه را تأمین نماید. در هجوم اخیر، بعضی از پایگاه‌های نظامی مورد استفاده قرار گرفت که طبعاً ما همان‌طور که هشدار صریح داده بودیم و بدون اینکه تعرّضی به آن کشورها صورت دهیم، صرفاً همان پایگاه‌ها را مورد حمله قرار داده‌ایم. از این پس باز هم بناچار این کار را ادامه خواهیم داد؛ گرچه همچنان معتقد به لزوم دوستی بین خود و آن همسایگانمان می‌باشیم.»

برای درستی‌سنجی این ادعا سراغ گزارش‌های موسسه مطالعات جنگ رفتیم که از روز اول حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، به صورت منظم و روزانه منتشر می‌شوند. لینک ۱۳ گزارش روزانه این موسسه در روزهای ۹ تا ۲۱ اسفند در زیر فهرست شده‌اند.

این گزارش‌ها وقایع و تحولات مهم جنگ، از جمله اهداف حملات دو طرف، بر اساس منابع عمومی و اطلاعات منبع باز در ۲۴ ساعت گذشته بررسی می‌کنند. در واقع اطلاعات درج شده در این گزارش‌ها، بر اساس داده‌های بازی هستند که در فضای عمومی، از جمله در منابع جمهوری اسلامی، گزارش و منتشر شده‌اند.

برای سهولت کار تمام داده‌های مرتبط با حملات ایران به کشورهای منطقه را در جدول زیر جمع‌آوری کردیم.

FC-ISW-Iran_attacks-FEB_MAR2026
Infogram

با تجزیه و تحلیل اطلاعات فوق می‌توان به سوالات زیر پاسخ داد.

چند کشور/منطقه هدف قرار گرفتند؟

از زمان شروع جنگ تا روز انتشار پیام مجتبی خامنه‌ای، در مجموع ۱۰ کشور مجزا به همراه آب‌های بین‌المللی مستقیماً هدف قرار گرفتند: بحرین، امارات متحده عربی، کویت، قطر، اردن، عراق، عمان، قبرس، عربستان سعودی و اسرائیل. علاوه بر این ایران در آب‌های بین‌المللی، به ویژه تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان نیز به اهدافی حمله کرده است.

چند مکان دقیق هدف قرار گرفتند؟

طبق گزارش‌های روزانه موسسه صلح بیش از ۷۵ مکان دقیق، تاسیسات یا کشتی مشخص به عنوان هدف در گزارش‌ها ذکر شده است. این موارد را می‌توان به دسته‌های زیر تقسیم کرد:

پایگاه‌های هوایی و اردوگاه‌های نظامی: پایگاه هوایی علی السالم (کویت)، کمپ عریفجان (کویت)، پایگاه هوایی العدید (قطر)، پایگاه هوایی موفق السلطي (اردن)، پایگاه هوایی حریر (عراق)، پایگاه هوایی شاهزاده سلطان (عربستان سعودی) و پایگاه هوایی اکروتیری نیروی هوایی سلطنتی (قبرس).
پایگاه‌های دریایی و بنادر دو منظوره: مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا (بحرین)، بندر جبل علی (امارات)، بندر سلمان (بحرین) و بندر دقم (عمان).
اماکن دیپلماتیک: سفارت‌های آمریکا در کویت و ریاض، کنسولگری آمریکا در دبی، و سفارت اسرائیل در ابوظبی.
شهرها و مناطق باز: تل‌آویو، بنی براک، بیت شمش، موشاو برکت، و اورشلیم در اسرائیل؛ دوحه در قطر؛ و الخرج در عربستان سعودی.
زیرساخت‌های غیرنظامی و دارایی‌های تجاری: در بخش بعدی به تفصیل توضیح داده می‌شوند.
مکان‌های نامشخص: حملات متعددی نیز به سمت «سایت‌های نظامی و امنیتی نامشخص» در سراسر اسرائیل، قبرس، عراق و امارات هدایت شدند.

چه تعداد از آن‌ها اهداف غیرنظامی بودند؟

۳۵ مورد از اهداف فهرست شده ماهیت غیر نظامی یا تجاری به این معنی که جمعیت گسترده غیرنظامی، زیرساخت‌های تجاری و صنایع خصوصی در معرض خطر قرار می‌گیرند.

هتل‌ها و مناطق مسکونی: هتل فرمونت در دبی، هتل حیات پالاس در منامه، ساختمان‌های مسکونی در دبی، ساختمان‌های مسکونی در منامه، و یک منطقه مسکونی در الخرج (عربستان سعودی).
فرودگاه‌های غیرنظامی: فرودگاه بین‌المللی کویت و مجاورت فرودگاه بین‌المللی دبی.
زیرساخت‌های انرژی و آب: پالایشگاه راس تنوره، میدان نفتی بری و میدان نفتی شیبه در عربستان سعودی؛ میدان نفتی سرسنگ در عراق؛ پالایشگاه پاپکو در بحرین؛ و یک کارخانه آب‌شیرین‌کن در بحرین.
کشتیرانی تجاری و کشتی‌ها: دستکم ۱۳ کشتی تجاری در آب‌های بین‌المللی مورد اصابت یا هدف قرار گرفتند، از جمله نفتکش Athe Nova با پرچم هندوراس، کشتی Gold Oak با پرچم پاناما، کشتی Safeen Prestige با پرچم مالت، نفتکش Sonangol Namibe با پرچم باهاما، و کشتی SOURCE BLESSING با پرچم لیبریا (متعلق به دولت چین) به همراه چندین کشتی دیگر و یک قایق یدک‌کش غیرنظامی.
شهرها و مراکز شهری: برخوردها و اصابت‌های مستقیم متعددی در مناطق پرجمعیت غیرنظامی در سراسر اسرائیل (از جمله تل‌آویو، بنی براک، بیت شمش و اورشلیم) به ثبت رسید که تلفات غیرنظامی متعددی به همراه داشت و همچنین یک اصابت در دوحه، قطر رخ داد.

آیا توجیه استفاده نظامی از تاسیسات غیرنظامی معتبر است؟

برخی مقام‌های جمهوری اسلامی می‌گویند دلیل حمله به اماکن غیرنظامی، استفاده نظامی است. مثلا عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی می‌گوید:

«این‌که پایگاه‌های آمریکا در منطقه تخلیه شوند و نیروهای آن‌ها مثلاً در هتل‌ها مستقر شوند، خود به‌تنهایی موضوعیت پیدا می‌کند… از منظر ما این پایگاه‌ها هدفی مشروع محسوب می‌شوند.»

ممکن است برخی در توجیه حمله به تاسیسات آب شرب، کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها یا پالایشگاه‌های نفت نیز بگویند این حملات تلافی حمله به انبارهای نفت ایران است. یا گفته شود حمله به مناطق شهری و عمومی در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل است که باعث کشته شدن صدها شهروند از جمله کودکان شده است.

حتی اگر این توجیهات را معتبر بدانیم تغییری در وضعیت گفته مجتبی خامنه‌ای به وجود نمی‌آورد، چراکه او بدون اشاره به چنین توجیهاتی گفته ما «صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم» که ادعای درستی نیست.

جمع‌بندی

مجتبی خامنه‌ای، رهبر جدید جمهوری اسلامی،‌در اولین پیام مکتوب خود گفته است: «ما بدون اینکه تعرّضی به کشورهای همسایه صورت دهیم، صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم.»‌
طبق گزارش «موسسه مطالعات جنگ» از زمان شروع جنگ تا روز انتشار پیام خامنه‌ای، ایران بیش از ۷۰ نقطه را در کشورهای بحرین، امارات متحده عربی، کویت، قطر، عربستان سعودی، اردن، قبرس، عراق، عمان و اسرائیل هدف قرار داده است. ۳۵ مورد از موارد زیرساخت‌های غیرنظامی و تجاری، مانند هتل، اماکن مسکونی، فرودگاه‌های غیرنظامی، اماکن عمومی شهری و زیرساخت‌های انرژی و آب بوده‌اند. اینها صرفا مواردی است که گزارش موثقی از اصابت پرتابه‌های جنگی ایران وجود دارد. طبیعتا صدها موشک و پهپاد رهگیری و منهدم شده که سه سمت مناطق غیرنظامی شلیک شده‌اند، در این فهرست در نظر گرفته نشده‌اند.
برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، در توجیه حمله به هتل‌ها و تاسیسات غیرنظامی می‌گویند دلیل حمله استفاده نظامیان از این اماکن است. برخی هم حمله به تاسیسات آب شرب، کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها یا پالایشگاه‌های نفت را تلافی حمله به زیرساخت‌های و امکان غیرنظامی ایران معرفی می‌کنند.
حتی اگر موافق این توجیه باشیم و آن را معتبر بدانیم، باز هم تغییری در وضعیت گفته مجتبی خامنه‌ای ایجاد نمی‌شود، چراکه او بدون اشاره به چنین توجیهاتی به وضوح گفته ایران «صرفا به پایگاه‌های نظامی» حمله کرده که ادعای درستی نیست.
با این اوصاف فکت‌نامه به ادعای مجتبی خامنه‌ای نشان «نادرست» می‌دهد.