ادعای نادرست استفاده از زندانیان به عنوان سپر انسانی با استناد به یک ویدیو

ویدیویی به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی بازنشر می‌شود که ادعا می‌کند مربوط به استفاده از زندانیان به عنوان سپر انسانی، در جنگ اخیر است. (لینک۱ ، لینک۲ ، لینک۳ ، لینک۴ ،‌ لینک۵ ، لینک۶ ، لینک۷ ، لینک۸ ، لینک۹ ، لینک۱۰ ، لینک۱۱ ، لینک۱۲ ، لینک۱۳ ، لینک۱۴ ، لینک۱۵ ، لینک۱۶ ، لینک۱۷ ، لینک۱۸ ، لینک۱۹ ، لینک۲۰ ، لینک۲۱ ، لینک۲۲ ، لینک۲۳ ، لینک۲۴ ، لینک۲۵ ، لینک۲۶ ، لینک۲۷ ، لینک۲۸ ، لینک۲۹ ، لینک۳۰ ، لینک۳۱)

براساس این ادعا گروهی از زندانیان از زندان اوین یا زندان‌های دیگر، از زندان خارج می‌شوند تا به پایگاه‌های سپاه منتقل شوند و در آنجا به عنوان «سپر انسانی» مورد استفاده قرار گیرند. این مطلب که صدها بار بازنشر شده به یک ویدیو استناد می‌کند. شبکه ایران اینترنشنال نیز این ویدیو را در شبکه‌های اجتماعی خود منتشر کرده که احتمالا منجر به باورپذیری آن شده است.

بررسی‌های فکت‌‌نامه نشان می‌دهد ویدیوی مرجع این ادعا ساختگی است.

آیا ویدیوی انتقال زندانیان واقعی است؟

در این ویدیو دو مینی‌بوس می‌بینیم که شباهتی با مدل‌های موجود و مورد استفاده در ایران ندارد. پشت سر افرادی که ادعا شده زندانی هستند، یک بنر وجود دارد که نوشته روی آن بی‌معنی است. تابلوی سمت راست نیز علاوه بر متن نامفهوم، حاوی یک نشان است که شباهتی به نشان هیچ کدام از نهادهای نظامی، انتظامی،‌ قضایی و امنیتی ایران ندارد. علاوه بر اینها فرم حرکت افراد عادی نیست و با وجود چند بار زوم، چهره هیچ انسانی در ویدیو مشخص نیست. یک تابلوی راهنمایی بی‌معنا هم در بین دو مینی‌بوس دیده می‌شود.

این ویدیو با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده و واقعی نیست.

آیا جمهوری اسلامی در شرایط جنگی از زندانیان به عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند؟

در روزهای اخیر نگرانی‌های فراوانی نسبت به جان و امنیت زندانیان، از جمله احتمال اعدام زندانیان سیاسی و معترضان بازداشتی، منتشر شده است. همچنین گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد حکومت ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه از زندانیان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده است. اما در مورد هیچ کدام از این موارد ویدیو یا تصویری منتشر نشده است.

همچنین هیچ گزارش معتبری که نشان دهد در جریان جنگ اخیر جمهوری اسلامی از زندانیان به عنوان سپر انسانی استفاده کرده وجود ندارد. ای بسا در صورت صحت چنین خبری، استناد به ویدیوهای ساختگی و جعلی تنها منجر به باور ناپذیری واقعیت خواهد شد.

بنابراین فکت‌نامه به ادعای استفاده از زندانیان سیاسی به عنوان سپر انسانی با استناد به یک ویدیو، نشان «نادرست» می‌دهد.