از صدای "جت‌"هایی که در آسمان ایران شنیده شده چه می‌دانیم؟

در شبکه‌های اجتماعی برخی از کاربران به شنیده شدن صدای جت جنگنده در ارتفاع پایین اشاره کرده‌اند. با این حال در ویدیو‌هایی که تا ساعت پایانی شب ۹ اسفند منتشر شده، تصویری از جنگنده آمریکایی یا اسرائیلی دیده نمی‌شود. یک مورد ویدیو مشاهده شده هم جنگنده میگ-۲۹ نیروی هوایی ارتش بود.

بیشتر صداهایی که شنیده‌شده، براساس فایل‌های منتشر شده متعلق به موشک‌های کروز BGM-109 تاماهاوک است که از موتور توربوفن بهره می‌برد. دلیل اصلی این ارتفاع پایین پروازی در موشک تاماهاوک، عملکرد بهینه سامانه هدایتی تطبیق کانتور زمین (TARCOM) است. TERCOM با مقایسه داده‌های ارتفاع‌سنج راداری موشک (که تغییرات ارتفاع زمین زیر آن را اندازه می‌گیرد) با نقشه‌های ارتفاعی از پیش ذخیره‌شده در حافظه موشک کار می‌کند. برای دقت بالا در این مقایسه و اصلاح مسیر، موشک باید نزدیک به سطح زمین معمولا در همین محدوده ۳۰ تا ۱۰۰ متری پرواز کند. اگر ارتفاع خیلی بیشتر باشد، رزولوشن داده‌های ارتفاعی کاهش پیدا می‌کند و سیستم TERCOM نمی‌تواند به‌خوبی کار کند یا خطا زیاد می‌شود.

همچنین سامانه سیستم تطبیق صحنه دیجیتال (DSMAC) هم در فاز نهایی (نزدیک هدف) از دوربین برای تطبیق تصویر واقعی زمین با عکس‌های ذخیره‌شده استفاده می‌کند و این هم به پرواز پایین نیاز دارد تا تصاویر واضح و با زاویه مناسب گرفته شود.

دلیل دیگر پرواز در ارتفاع پایین این موشک، پنهان ماندن از دید رادارهای دشمن است. با پرواز نزدیک به سطح زمین (یا دریا) و دنبال کردن پستی‌و‌بلندی‌های زمین (Terrain Following)، امواج راداری به‌سختی می‌توانند موشک را تشخیص دهند، چون عوارض طبیعی مثل تپه‌ها، دره‌ها و ساختمان‌ها جلوی دید رادار را می‌گیرند. این ویژگی باعث می‌شود موشک تا لحظات آخر تقریباً نامرئی بماند و سامانه‌های پدافندی فرصت کمی برای واکنش داشته باشند.