
شبکههای اجتماعی
تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...
عکسی که ماموران شهرداری در آن مشغول شستوشوی خون از سطح شهر هستند

نادرست

در چند روز گذشته، عکسی به سرعت در شبکههای مجازی مانند اینستاگرام و ایکس بازنشر میشود که در آن عدهای که بیشترشان لباس نظامی بر تن دارند مشغول شستن آسفالت خیابان هستند که به وضوح خونین است (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴، لینک ۵، لینک ۶، لینک ۷).

گرچه در توضیحات این ویدیو به زمان و مکان دقیق آن اشاره نشده اما ادعا میشود که مربوط به روزهای پس از حوادث و کشتار دی ماه است.
این عکس با توضیحاتی مانند «شستن خونِ ما، جنایت شما را پاک نخواهد کرد!»، «یک تصویر، هزار حرف میزند»، «حتی اگر زمین رو لیس بزنی ما که یادمان نمیرود» و «این خونها را به یاد خواهیم داشت.» بارها و بارها منتشر شده و میلیونها بازدید داشته است.
در بعضی نسخههای منتشر شده عکس، کادر بستهای دارد و نکات زیادی در آن قابل مشاهده نیست. اما در نسخههایی که کادر بازتری دارند میتوان تشخیص داد که عکس غیرواقعی و ساخته هوش مصنوعی است و ادعای مطرح شده همراه عکس نادرست است.
با کمی دقت در تصویر، تابلوی مغازهها با حروف فارسی نوشته شده اما بیمعنی است و در بعضی از تابلوها کاملا غیر قابل خواندن و به هم ریخته است. این یکی از متداولترین ویژگیهای تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی است.
پای سربازی که در حال رد شدن از جوی آب است، با سطح آب و سطح جوی آب ناهماهنگ است و پرسپکتیو به واضح نادرستی دارد. همچنین سربازی که در کنار تابلوی راهنمایی و رانندگی ایستاده بدنش در بخشی با تابلو در هم رفته و غیر قابل تشخیص است؛ در بدن و پای افرادی که اطراف تصویر و به عنوان تماشاگر ایستادهاند هم به همریختگی زیادی وجود دارد و در تمام تصویر با وجود تعداد بالای افراد هیچ چهرهای که اجزای صورت حتی به شکل حداقلی قابل تشخیص باشد وجود ندارد.

پس از کشتار و سرکوب گسترده در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه، تصاویر بسیاری از خونهای ریخته شده بر آسفالت خیابان در شبکههای مجازی به اشتراک گذاشته شد و تا روزها بعد از شستوشوی خیابان همچنان جای خون در خیابان قابل تشخیص بود، اما این ویدیو واقعی نیست.
با این توضیحات فکتنامه به ویدیوی نسبت داده شده به شستوشوی خون از خیابانها، نشان «نادرست» میدهد.