انتساب نادرست یک ویدیوی قدیمی از «گلباران خیابان محل قتل» به اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴

ادعایی در شبکه‌های اجتماعی به‌طور گسترده منتشر شده که در آن یک زن جوان، محل مرگ پدرش را گلباران می‌کند و گفته می‌شود مربوط به محل جان‌باختن پدرش در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ است. (لینک۱ ، لینک۲‌ ، لینک۳ ، لینک۴ ، لینک۵ ، لینک۶ ، لینک۷ ، لینک۸ ، لینک۹ ، لینک۱۰ ، لینک۱۱ ، لینک۱۲ ، لینک۱۳ ، لینک۱۴ ، لینک۱۵ ، لینک۱۶ ، لینک۱۷)

در شرح این ادعا آمده است که «دختری قتلگاه پدرش» را گلباران کرده و افزوده است: «انتقام می‌گیریم». این ویدیو در کمتر از ۲۴ ساعت ده‌ها بار بازنشر شده و بیش از صدها هزار بار دیده شده است.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد ویدیو قدیمی است و این ادعا نادرست است.

آیا این ویدیو مربوط به محل جان‌باختن یک شهروند در اعتراضات اخیر است؟

خیر. این ویدیو که در آن زنی جوان قسمتی از خیابان را گلباران می‌کند، قدیمی است و ارتباطی به اعتراضات دی‌‌ماه ۱۴۰۴ ندارد.

به نظر می‌رسد یک حساب کاربری در اینستاگرام اولین‌بار این ویدیو را در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر کرده؛ حسابی که مربوط به پوشش رویدادهای شهر قم است.

در شرح ویدیوی اصلی آمده است که دختری جوان، محل جان‌باختن پدرش را که در تصادف درگذشته است، گلباران می‌کند.

در یک ماه گذشته و پس از کشته شدن تعداد زیادی از افراد و بویژه جوانان معترض در خیابان‌ها، ویدیوهای زیادی از خانواده‌های داغدار منتشر شد که در غم و شوک از دست دادن جوان خود فریاد می‌زنند و مویه می‌کنند. ویدیوهای مربوط به کشته‌شدگان که در صفحه‌های اینستاگرام منتشر می‌شوند اغلب بازدید و بازنشرهای بسیاری دارند و با همدلی و همراهی مردم همراه می‌شوند. در این میان، برخی حساب‌های کاربری بخصوص در اینستاگرام با سوءاستفاده از فضای اندوه عمومی و همدلی جامعه با خانواده‌های داغدار، اقدام به تولید و انتشار ویدیوهای جعلی، قدیمی یا ساخته‌شده با هوش مصنوعی می‌کنند و با نسبت دادن آن‌ها به رویدادهای واقعی، احساسات مخاطبان را برای جلب توجه و افزایش بازدید هدف می‌گیرند. ویدیوی مورد اشاره نیز از همین نوع محتوای ساختگی است.

این‌گونه ویدئوها از جعل‌های کلاسیک خطرناک‌ترند، زیرا با اتکا به صدا و تصویر و انتشار در زمان خشم و سوگ جمعی، باورپذیری بالایی پیدا می‌کنند و حتی پس از تکذیب هم می‌توانند اثر خود را حفظ کنند و همزمان به بی‌اعتمادی نسبت به خبرها و تصاویر واقعی دامن بزنند.

فکت‌نامه به ادعای ارتباط ویدیوی وایرال‌شده که در آن دختری قتلگاه پدرش را که در اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ جان‌باخته است گلباران می‌کند، نشان «نادرست» می‌دهد.