ویدیوی ساختگی و انتساب آن به خانواده کشته‌‌شدگان

در چند روز گذشته ویدیویی بارها در اینستاگرام بازنشر شده که پدری را نشان می‌دهد که عکس فرزندش را در آغوش گرفته و در غم از دست دادن او فریاد می‌زند و مردی در کنارش تلاش می‌کند او را آرام کند. (لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴)

روی ویدیو نوشته شده که «این مرد دیشب بهش اعلام کردند فرزندش پیدا شده و فوت شده، بمیرم واسه دلت. حتی هیچکس بهش تسلیت نگفت».

در توضیحات ویدیو به زبان انگلیسی نیز نوشته شده که تصویر مربوط به پدری است که دریافته فرزندش از سوی نیروهای رژیم جمهوری اسلامی کشته شده است.

این ویدیو، ساختگی و به وضوح ساخته هوش مصنوعی سورا (Sora) است و لوگوی سورا که تلاش شده محو شود، با کمی دقت در گوشه چپ تصویر قابل مشاهده است.

سورا یک ابزار هوش مصنوعی است که ایده‌ها و متن‌های متنوع را به تصاویر و ویدیوهای بصری تبدیل می‌کند.

در یک ماه گذشته و پس از کشته شدن تعداد زیادی از افراد و بویژه جوانان معترض در خیابان‌ها، ویدیوهای زیادی از خانواده‌های داغدار منتشر شد که در غم و شوک از دست دادن جوان خود فریاد می‌زنند و مویه می‌کنند. ویدیوهای مربوط به کشته‌شدگان که در صفحه‌های اینستاگرام منتشر می‌شوند اغلب بازدید و بازنشرهای بسیاری دارند و با همدلی و همراهی مردم همراه می‌شوند. در این میان، برخی حساب‌های اینستاگرامی با سوءاستفاده از فضای اندوه عمومی و همدلی جامعه با خانواده‌های داغدار، اقدام به تولید و انتشار ویدیوهای جعلی، قدیمی یا ساخته‌شده با هوش مصنوعی می‌کنند و با نسبت دادن آن‌ها به رویدادهای واقعی، احساسات مخاطبان را برای جلب توجه و افزایش بازدید هدف می‌گیرند. ویدیوی مورد اشاره نیز از همین نوع محتوای ساختگی است.

این‌گونه ویدئوها از جعل‌های کلاسیک خطرناک‌ترند، زیرا با اتکا به صدا و تصویر و انتشار در زمان خشم و سوگ جمعی، باورپذیری بالایی پیدا می‌کنند و حتی پس از تکذیب هم می‌توانند اثر خود را حفظ کنند و همزمان به بی‌اعتمادی نسبت به خبرها و تصاویر واقعی دامن بزنند.

با این توضیحات، فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

[جمع‌بندی]