ویدیوهای ساختگی و قدیمی از «شروع جنگ»

اگر وقت ندارید …

در پی افزایش تنش‌ها بین آمریکا و ایران و مطرح شدن احتمال جنگ، ویدیوهای متعددی در اینستاگرام با ادعای آغاز جنگ یا حمله آمریکا منتشر شده‌اند.
این ویدیوها اغلب برای جلب توجه و لایک بیشتر، بدون ذکر منبع و جزئیات بازنشر می‌شوند و قدیمی یا ساختگی هستند.
مثلا ویدیویی از تهران و برج میلاد که دود و انفجار را نشان می‌دهد و ادعا می‌کند مربوط به «تهران، ۱۰ بهمن ماه، ساعت ۶:۳۰ دقیقه صبح» است.
این ویدیو ساختگی است و یک سطح بودن خانه‌ها و همچنین شکل حرکت‌ دودها جعلی بودن ویدیو را اثبات می‌کند.
در ویدیویی دیگر لحظه انفجار و فرار مردم نشان داده می‌شود که کسی با صدای لرزان می‌گوید مربوط به حمله اسرائیل است.
این ویدیو واقعی اما قدیمی است و مربوط به جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل است.
ویدیویی دیگری هم منتشر شده که نشان می‌دهد در شب انفجاری در دوردست رخ می‌دهد و سپس صدای گریه کودکی شنیده می‌شود و ادعا می‌کند «همین الان تهران، جنگ شروع شد».
این ویدیو هم هم ساختگی است. در آن صدا قبل از نور انفجار شنیده می‌شود، که به دلیل سرعت بالاتر نور نسبت به صدا، از نظر فیزیکی اشتباه است.

در هفته‌های گذشته و با افزایش تنش‌های میان آمریکا و ایران و گمانه‌زنی‌ها درباره حمله آمریکا به ایران، ویدیوهای بسیاری در اینستاگرام منتشر شد که ادعا می‌کنند تصویرهای مربوط به آغاز جنگ و یا حمله آمریکا را نشان می‌دهند.

این ویدیوها اغلب قدیمی یا ساختگی هستند و برای جلب توجه و لایک بیشتر، بدون ذکر منبع و جزئیات بازنشر می‌شوند.

ادعای انفجار در آسمان تهران ۱۰ بهمن

یکی از ویدیوهایی که به دفعات در هفته گذشته در صفحات اینستاگرام منتشر شده، ویدیویی است که نمایی از شهر تهران و برج میلاد را نشان می‌دهد که در قسمت‌های مختلف آن دودهای غلیظ و انفجار دیده می‌شود.

در عکس‌نوشت ویدیو آمده است که مربوط به «تهران، ۱۰ بهمن ماه، ساعت ۶:۳۰ دقیقه صبح» است.

این ادعا نادرست است و ویدیو منتشر شده ساختگی است. با توجه به این که در ویدیو برج میلاد در پیش‌زمینه قرار دارد و کوه‌های البرز در پشت آن دیده می‌شود، فیلمبردار باید از سمت جنوب یا جنوب غربی در راستای دید به سمت شمال تصویر را گرفته باشد.

مقایسه تصاویری که از جهت مشابه گرفته شده‌اند با ویدیوی مورد بحث نشان می‌دهد که خانه‌ها کاملا هم سطح نیستند و در میان‌ آن‌ها ساختمان‌های بلند و چندین طبقه وجود دارد.

عکس از روزنامه همشهری

همچنین شکل حرکت‌ دود در برخی نقاط تصویر و ثابت ماندن بعضی از آن‌ها در تمام طول ویدیو نشان می‌دهد فیلم ساختگی و جعلی است.

علاوه بر این، دهم بهمن ۱۴۰۴، هیچ خبری در رسانه یا خبرگزاری‌های معتبر و یا گزارش مردمی درباره انفجارهایی پی‌درپی در تهران وجود ندارد.

«همین الان تهران»؟

ویدیوی دیگری که با ادعای «آغاز جنگ» بارها در اینستاگرام منتشر شد تصویری از نمای دور شهر در شب است که در نقطه پایانی آن در سیاهی، انفجاری صورت می‌گیرد؛ لحظاتی پس از آن صدای گریه کودکی شنیده می‌شود.

در توضیح این ویدیو که روز اول فوریه (۱۲ بهمن) به اشتراک گذاشته شده، نوشته شده «همین الان تهران» و «جنگ شروع شد».

این ادعا نادرست است و ویدیو ساختگی است.

در ویدیو به وضوح مشخص است که در هنگام انفجار ابتدا صدا به گوش می‌رسد و بعد نور ناشی از آن دیده می‌شود در صورتی که به دلیل بالاتر بودن سرعت نور، باید برعکس آن اتفاق بیفتد. علاوه بر این هیچ گزارشی از انفجار در شهر تهران در شب وجود منتشر نشده است.

آیا حمله آمریکا و اسرائیل شروع شد؟

یکی دیگر از این ویدیوها که روز ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ منتشر شده، لحظاتی از انفجار و دویدن هراسان مردم را نشان می‌دهد که صدایی ترسیده و لرزان روی آن می‌گوید: «موشک همین الان. اسرائیل حمله کرد. موشک زدن. احتمالا کشته داده اینجا».

در توضیح این ویدیو نوشته شده است که «وضعیت خیلی خرابه. فوری. حمله اسرائیل و آمریکا به ایران. جنگ شروع شد».

این ادعا نادرست است و ویدیو مربوط به جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل است. خبرگزاری مهر، ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ این ویدیو را با توضیح «لحظاتی پس از انفجار در قصرشیرین» منتشر کرده بود.

با این توضیحات فکت‌نامه به ویدیوهای مربوط «آغاز جنگ» نشان «نادرست» می‌دهد.