برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی

«خانواده یک سپهر دیگر»؛ مروری بر ویدیوی اعتراف اجباری صداوسیما از خانواده کشته‌شدگان اعتراضات

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۲ دقیقه

اگر وقت ندارید …

  • صداوسیمای جمهوری اسلامی بارها با استفاده از مصاحبه‌ها و اعترافات اجباری، در کارزارهای سازمان‌یافته‌ی دروغ‌پراکنی مشارکت کرده است.
  • یکی از تازه‌ترین نمونه‌ها به ویدیوی مشهور «سپهر بابا کجایی؟» مربوط می‌شود؛ ویدیویی که در آن پدری در میان پیکر کشته‌شدگان اعتراض‌ها به دنبال فرزندش می‌گردد.
  • پس از انتشار این ویدیو، برخی حساب‌ها به‌اشتباه آن را به سپهر ابراهیمی نسبت دادند.
  • صداوسیما با سوءاستفاده از همین سردرگمی، گزارشی پخش کرد و مدعی شد ویدیو ساختگی است و با «پدر سپهر» مصاحبه کرده، در حالی که این مصاحبه اجباری با خانواده «سپهر ابراهیمی» بوده و ویدیو در واقع مربوط به «سپهر شکری»، جان‌باخته دیگری در اعتراض‌ها، است.
  • با انتشار نسخه کامل و توضیحات وحید آنلاین، این جعل هویت و تحریف واقعیت افشا شد.

مصاحبه‌های اجباری و اعترافات تلویزیونی یکی از روش‌های صداوسیمای جمهوری اسلامی برای کارزارهای دروغ‌پراکنی و انتشار سازمان‌یافته اطلاعات ساختگی است.

یکی از نمونه‌های مشهور آن، مصاحبه با خانواده‌هایی است که اعضای خود را در اعتراض‌های خیابانی در ایران از دست داده‌اند.

بارها پیش آمده که دوربین صداوسیما به سراغ اعضای خانواده‌ها رفته و آنها را مجبور کرده به اجبار، روایت گزارشگران صداوسیما را تکرار کنند.

تلاش برای تحریف ویدیوی «سپهر بابا کجایی؟»

صداوسیما در یکی از جدیدترین کارزارهای دروغ‌پراکنی خود به دنبال جعل واقعیت درباره کشته‌شدن فردی به نام «سپهر» است.

ابتدا، وحید آنلاین، که در توییتر و تلگرام خود، ویدیوهای دریافتی از ایران را بازنشر می‌کند، ویدیویی ۱۲ دقیقه‌ای پخش کرد که در آن یک پدر، میان انبوه جنازه‌های کشته‌شدگان اعتراض‌های اخیر به دنبال پسر خود «سپهر» می‌گردد. صدای او در طول ویدیو شنیده می‌شود که می‌گوید: «سپهر بابا کجایی؟» و این جمله بارها در پست‌های مختلف شبکه‌های اجتماعی و حتی در اعتراض‌های خیابانی ایرانیان بیرون از کشور نیز بازتاب داشت.

برخی از حساب‌ها در شبکه‌های اجتماعی، عکس یکی دیگر از کشته‌شدگان به نام سپهر ابراهیمی را به عنوان فردی منتشر کردند که پدرش او را در این ویدیو صدا می‌زند؛ عکسی که مشخص شد مربوط به «یک سپهر دیگر» است.

مثلا در این پست این «گمانه‌زنی» مطرح شده که شاید آن ویدیو مربوط به پدر «سپهر ابراهیمی» باشد.

پس از این اتفاق‌ها، صداوسیما گزارشی را منتشر کرد که در آن ادعا می‌شد با «پدر سپهر» مصاحبه کرده است. ابتدای این گزارش تلویزیونی، ویدیوی وحید آنلاین (سپهر بابا کجایی) پخش می‌شود و سپس گزارشگر اعلام می‌کند که به خانه «سپهر ابراهیمی» رفته است. در این گزارش تلویزیونی ادعا می‌شود که آن ویدیو ساختگی است.

پس از پخش این گزارش، وحید آنلاین، نسخه کامل ویدیو را منتشر می‌کند و توضیح می‌دهد: «در پی گزارش دروغ صدا و سیما درباره این ویدیو و انتساب این ویدیو به خانواده داغداری دیگر، نسخه اصلی ویدیو رو در بالا جایگزین کردم و اسم سپهر شکری رو به توضیح بالا اضافه کردم.»

در واقع گزارشگر صداوسیما از خانواده «سپهر ابراهیمی» دیگر کشته‌شده در اعتراض‌ها اعتراف اجباری گرفته در حالی که ویدیو مربوط به پیدا کردن پیکر «سپهر شکری» جوان دیگری بوده که در اعتراض‌ها جان خود را از دست داده است.

حسین باستانی روزنامه‌نگار بی‌بی‌سی در شبکه اجتماعی X می‌نویسد:

فرزاد صیفی‌کاران از بخش درستی‌سنجی بی‌بی‌سی فارسی دو عکس را منتشر کرده که مربوط به سپهر شکری است:

پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه

آخرین گزارش‌ها