برو به محتوای اصلی
  • فکت‌نامه چیست؟
  • روش کار ما
English
پادکست
جستجو
خانهفکت‌خانهدرستی‌سنجی
شبکه‌های اجتماعی

شبکه‌های اجتماعی

تلگرام، توییتر، اینستاگرام، فیسبوک،...

اعتراف صدا و سیما به کشتار ۲۳ هزار نفر در اعتراضات دی ۱۴۰۴

درستی‌سنجی

زمان خواندن: ۲ دقیقه

نادرست

ادعای نادرست درباره اعتراف صدا و سیما به کشتار ۲۳ هزار نفر

اگر وقت ندارید …

  • در شبکه‌های اجتماعی ویدئوی از بک بخش خبری صدا و سیما با عنوان «اعتراف صدا و سیما به کشتار ۲۳ هزار نفر» منتشر شده است.
  • این عنوان برداشت اشتباهی از صحبت‌های گوینده خبر صبحگاهی روز ۲۶ دی ۱۴۰۴ شبکه خبر است.
  • مجری می‌گوید از ابتدای «انقلاب اسلامی تاکنون تعداد شهدای ترور بیش از ۲۳ هزار نفر برآورد شده» و پس از آن به نقل از رئیس بنیاد شهید، می‌گوید «تعداد قابل توجهی» به این آمار اضافه شده.
  • مقام‌ها و رسانه‌های رسمی وابسته به حکومت در ایران، تاکنون به جز اظهارات کلی هیچ آماری از کشته‌شدگان منتشر نکرده‌اند.
  • این آمار «۲۳ هزار شهید ترور» هم آمار ادعایی است که موسسه‌ای به اسم هابیلیون مدعی مستندسازی آن است. این آمار طی سال‌های گذشته بارها در رسانه‌های ایران منتشر شده است.
  • در این میان اعداد و ارقام دیگری هم، بیشتر و کمتر از این ارائه شده، مثلا کاظم غریب‌آبادی سه سال پیش از وجود «۲۵ هزار شهید ترور» صحبت کرده بود.
  • این آمار و و سایر آمار مشابه بدون راستی‌آزمایی مستقل هیچ اعتباری ندارند.
  • از زمان سرکوب شدید اعتراضات مردم ایران در دی ماه ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی ادعا می‌کند که «تروریست‌های مسلح» در خیابان‌های ایران مردم را «ترور» کرده‌اند، در حالی که شواهد غیر قابل انکاری از تیراندازی و کشتار معترضان به دست نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی وجود دارد.

در شبکه‌های اجتماعی، ویدئویی با این عنوان «اعتراف صدا و سیما به کشتار ۲۳ هزار نفر» در اعتراضات اخیر منتشر شده است (لینک یک، لینک دو).

این ویدئو بخشی تقطیع شده از خبر صبحگاهی شبکه خبر است که ساعت ۸ صبح روز جمعه، ۲۵ دی ۱۴۰۴ از صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران پخش شده است. گوینده خبر می‌گوید:

«از انقلاب اسلامی تاکنون تعداد شهدای ترور بیش از ۲۳ هزار نفر برآورد شده است. به گفته رئیس بنیاد شهید انقلاب اسلامی تعداد قابل توجهی شهید ترور هم در اثر حملات تروریست‌های موساد که داعش‌گونه اقدام به کشتار مردم کرده‌اند، به آمار شهدای کشور اضافه شده است. »

چنانکه مشخص است عدد جدیدی از وقایع اخیر ارائه نشده و صرفا گفته شده «تعداد قابل توجهی» به آمار آنچه «شهدای ترور» گفته می‌شود اضافه شده است.

اما ماجرای این آمار «۲۳ هزار شهید ترور» هم جالب توجه است. این آمار به همراه چند عدد و رقم دیگر سال‌ها است که دررسانه‌ها و گفته‌های مقام‌های وابسته به حکومت تکرار می‌شود.

به طور مشخص این عدد ۲۳ هزار نفر، چند ماه پیش، در خرداد ۱۴۰۴ نیز در خبرگزاری مهر هم منتشر شده است. در این گزارش مهر، سیدمحمدجواد هاشمی‌نژاد «دبیرکل بنیاد هابیلیان» مدعی می‌شود: «در طول ۴۵ سال گذشته، ۲۳ هزار نفر در کشور توسط حدود ۳۵ گروهک تروریستی به شهادت رسیده‌اند.»

بنیاد هابیلیان حدود دو دهه پیش با هدف «مستندسازی» آماری تشکیل شده که ادعا می‌شود آمار کسانی است که به دست گروه‌های مخالف جمهوری اسلامی، به‌خصوص سازمان مجاهدین خلق کشته شده‌اند.

مدیرکل این بنیاد، در گزارش خبرگزاری مهر توضیح می‌دهد که این آمار «شهدای ترور» تا سال ۱۳۹۰ حدود ۱۷ هزار نفر برآورد شده و پس از به‌روزرسانی در سال ۱۴۰۳ به ۲۳ هزار نفر افزایش یافته است.

اما این تنها عددی نیست که جمهوری اسلامی به عنوان «آمار شهدای ترور» مطرح می‌کند. سه سال قبل، در تیر ماه ۱۴۰۱، کاظم غریب‌آبادی، معاون وقت رئیس قوه قضائیه از وجود «۲۵ هزار شهید ترور» صحبت کرده بود.

دقیقا مشخص نیست مبنای این آمار چیست و چه اتفاقی افتاده که طی دو سال، ۲ هزار نفر از آمار آنچه «شهدای» ترور خوانده می‌شود کم شده است. اما آنچه مشخص است این آمار و سایر آمارهای مشابه بدون راستی‌آزمایی مستقل معتبر نیستند.

از زمان سرکوب شدید اعتراضات مردم ایران در دی ماه ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی ادعا می‌کند که «تروریست‌های مسلح» در خیابان‌های ایران مردم را هدف قرار داده‌اند. با این حال شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی ایران، با بکارگیری سلاح جنگی، معترضان را کشته‌اند.

مقام‌ها و رسانه‌های رسمی وابسته به حکومت در ایران، تاکنون هیچ آماری از کشته‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ منتشر نکرده‌اند.

با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

نادرست

گفته یا آمار، نادرست است یا دست‌کم سندی معتبر آن را رد می‌کند.

درباره نشان‌های میرزاروش کار ما
پرش به فهرست
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره ایران است.پیشنهاد سوژه

آخرین گزارش‌ها