تصاویر ماهواره‌ای نادرست منتسب به نیروهای دلتا فورس در اقلیم کردستان

ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید برخی تصاویر ماهواره‌ای از حضور بالگردهای هنگ ۱۶۰ نیروهای ویژه ایالات متحده در پایگاه الحریر اقلیم کردستان خبر می‌دهند. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴، لینک۵، لینک۶، لینک۷، لینک۸، لینک۹، لینک۱۰)

این ادعا علاوه بر شبکه‌های اجتماعی در برخی از رسانه‌های داخلی از جمله همشهری بازنشر شده است.

بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که ارجاع به تصاویر نادرست است.

تصاویر ماهواره‌ای مربوط به چه زمانی هستند؟

تصاویری که ادعا می‌شود مربوط به روزهای اخیر هستند و بالگردهای هنگ ۱۶۰ را نشان می‌دهند، در واقع مربوط به ماه اوت در سال ۲۰۲۲ در پایگاه هوایی الحریر هستند و ارتباطی به روزهای اخیر ندارند:

به نظر می‌رسد یک حساب کاربری در پلتفرم «ایتا» در داخل ایران برای اولین بار این خبر را در روز ۱۴ دی ماه، در روز هفتم اعتراضات ۱۴۰۴، منتشر کرده است. این کانال محتوای نزدیک به مواضع حکومت را بازنشر می‌کند:

یک حساب کاربری دیگر در توییتر هم این تصاویر را با ادعای مشابه منتشر کرده است. در پروفایل این حساب به زبان اندونزیایی نوشته شده: «در کنار ستم‌دیدگان، مبارزه ضداستعماری، مبارزه برای انسانیت است». این حساب که خود را ساکن یمن معرفی می‌کند، احتمالا از اندونزی مدیریت می‌شود.

در این صفحه برخی محتوای فارسی با شرح اندونزیایی منتشر شده است که در مواردی از سیاست‌های جمهوری اسلامی حمایت می‌کند. در این مطلب ویدیوی بازنشر شده لوگوی «مرجع ترویج امنیت سایبری» دیده می‌شود. این نهاد یا سازمان در چند پلتفرم داخلی از جمله ایتا، روبیکا، آپارات و در یوتیوب حساب فعال دارد و محتواهایی درباره‌ «امنیت اطلاعات»، «امنیت ملی»، «مهندسی اجتماعی»، «جاسوسی»، «نفوذ»،… منتشر می‌کند (نمونه پست‌ها: لینک).

از تحرکات اخیر ایالات متحده در نزدیکی مرزهای ایران چه می‌دانیم؟

تسنیم در گزارشی با عنوان «استقرار تیپ ۱۰۱ هوابرد آمریکا در اربیل؛ آدم‌ربایان مقیم عراق» نسبت به عملیات مشابهی مانند بازداشت مادورو در ونزوئلا، هشدار داده است. ایسنا هم به انتقال ۱۵۰ کامیون آمریکایی از عین‌الاسد به تحریر و یک پایگاه دیگر خبر داده و ادعا کرده که مربوط به یک «عملیات مبهم» است.

علاوه بر رسانه‌های داخل ایران، شبکه «کردستان۲۴» در اقلیم کردستان روز ۱۶ دی ماه گزارشی منتشر کرد که ادعا می‌کرد نیروهای دلتا فورس ایالات متحده در پایگاه التحریر به نزدیکی اربیل منتقل شده‌اند. این گزارش که در عنوان آن اشاره شده بود «تحلیل» یک کارشناس سیاسی و نظامی است، پس از مدتی از سایت و شبکه‌های اجتماعی کردستان ۲۴ حذف شد.

از این رو اگر حتی نیروهای دلتا فورس وارد اقلیم کردستان و مرزهای این منطقه شده باشند، این ویدیوها ارتباطی به این موضوع ندارد و نمی‌توان به آنها استناد کرد.

صرف نظر از نادرست بودن ارجاع به تصاویر ماهواره‌ای و این ویدیوها، گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد از سال ۲۰۲۴ روندی رسمی برای «پایان مرحله‌ای ماموریت ائتلاف در عراق» و تغییر آرایش نیروها آغاز شده است.

بنا بر گزارش آسوشیتدپرس، در مرحله‌ اول تا سپتامبر ۲۰۲۵ نیروها برخی پایگاه‌های قدیمی از جمله عین‌الاسد و فرودگاه بغداد را ترک می‌کنند و به «پایگاه حریر در اربیل» منتقل می‌شوند و در مرحله‌ی دوم، آمریکا تا ۲۰۲۶ به شکل محدود برای پشتیبانی از عملیات ضد داعش در سوریه از اقلیم کردستان استفاده خواهد کرد.

رویترز نیز گزارش داده جزئیات دقیق این نقل و انتقال‌ها به دلیل حساسیت‌های نظامی و امنیتی علنی نمی‌شود، با وجود این برنامه کلی شامل ترک عین‌الاسد و کاهش حضور در بغداد و باقی ماندن بخش عمده‌ای از نیروها در اربیل است.

بنابراین، حتی اگر خبرهایی درباره انتقال نیرو و تجهیزات به پایگاه هوایی الحریر در اقلیم کردستان درست باشد، این موضوع به تنهایی ادعای منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی درباره «تصاویر ماهواره‌ای از بالگردهای هنگ ۱۶۰» یا «استقرار دلتا فورس در نزدیکی مرز ایران» و اساسا ارتباط آن با تحولات ایران را تایید نمی‌کند؛ به ویژه که تصاویر مورد استناد، قدیمی هستند و منابع معتبر و رسمی نیز درباره یگان‌های خاص یا برنامه عملیاتی علیه ایران منتشر نکرده‌اند.

در نتیجه فکت‌نامه به این ادعا که تصاویر ماهواره‌ای نشان از استقرار بالگردهای هنگ ۱۶۰ یا تیپ ۱۰۱ نیروهای ویژه آمریکا در اقلیم کردستان دارند، نشان «نادرست» می‌دهد.