عکس منتسب به بازداشت نیکلاس مادورو، ساختگی است

همزمان با انتشار خبرهایی درباره بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا و همسرش به دست نیروهای آمریکایی، عکسی در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی به شکل گسترده منتشر شده که مدعی است «لحظه بازداشت مادورو» را نشان می‌دهد. (لینک۱، لینک۲، لینک۳، لینک۴)

این ادعا نادرست است و عکس مورد اشاره، ساختگی است.

در نخستین ساعات روز ۳ ژانویه، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد که آمریکا همزمان با حملات گسترده‌ای به ونزوئلا، نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور این کشور را به همراه همسرش بازداشت و از آن کشور خارج کرده است. ترامپ این خبر را در پستی که در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرده بود، اعلام کرد.

با این حال، تا لحظه انتشار این مقاله، هیچ تصویری از لحظه بازداشت یا انتقال مادورو و همسرش منتشر نشده است. بررسی وبسایت‌ها و حساب‌های کاربری رسمی آمریکا از جمله ارتش، وزارت دادگستری و وزارت خارجه ایالات متحده نشان می‌دهد که هیچکدام از آنها تصویری از این رویداد منتشر نکرده‌اند.

همچنین، هیچکدام از رسانه‌های بین‌المللی همچون آسوشیتدپرس، رویترز، AFP، سی‌ان‌ان و … که در حال پوشش لحظه به لحظه تحولات ونزوئلا هستند و پروتکل‌های سختگیرانه‌ای برای بررسی تصاویر جعلی دارند، عکس‌های منتسب به بازداشت مادورو در شبکه‌های اجتماعی را بازنشر نکرده‌اند.

این انتظار، منطقی است که اگر تصویری اینچنین تاریخی ثبت شده باشد، بلافاصله رسانه‌های معتبر و حساب‌های رسمی آن را منتشر کنند. در نتیجه این تصاویر هیچ منبع رسمی و معتبری ندارند و بی‌اساس هستند.

بررسی جزئیات تصاویر، از جمله حالت انگشتان سربازهایی که ظاهرا بازوی مادورو را گرفته‌اند و مشکوک بودن وضعیت سربازی که در آستانه در هواپیما ایستاده نیز ظن ساختگی بودن این تصاویر را بالاتر می‌برد. به نظر می‌رسد ابتدا با استفاده از یک عکس واقعی قدیمی، تصویر جدید بازتولید شده و چهره مادورو به آن اضافه شده و سپس همین عکس ساختگی، به قاب صفحه یک تلویزیون اضافه شده و تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۲۶ هم به آن افزوده شده تا طبیعی‌تر به نظر برسد و بدین ترتیب ورژن‌های جدیدتری نیز از این تصویر جعلی، ساخته و پخش شده است. همچنین، بررسی با کمک ابزارهایی مانند gemini نیز ساختگی بودن این عکس‌های را تایید می‌کند.

نکته سوم این است که مقام‌های آمریکایی به شبکه خبری سی‌بی‌اس گفته‌اند که این «نیروی دلتای ارتش آمریکا» بوده که نیکلاس مادورو را دستگیر کرده است. این در حالی است که در تصاویر ساختگی منتسب با بازداشت مادورو، آرم DEA یعنی «اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا» روی لباس یکی از سربازان دیده می‌شود. نیروی دلتا، واحد ویژه مبارزه با تروریسم در ارتش آمریکا است.

از سوی دیگر، همزمان با انتشار این تصاویر، معاون رئیس‌جمهور ونزوئلا خواستار ارائه مدرکی از سوی آمریکا شده بود که نشان دهد نیکلاس مادورو زنده است. همین خبر نشان می‌دهد که تا این لحظه چنین تصویر و مدرکی دست‌کم به‌طور عمومی منتشر نشده است.

پیش‌تر و همزمان با بالا گرفتن تنش‌ها میان آمریکا و ونزوئلا نیز تصاویر ساختگی مشابهی منتشر شده بود که بیشتر جنبه طنز داشتند و از سوی برخی سایت‌های درستی‌سنجی نیز «نادرست» اعلام شده بودند.

تصاویری که امروز با ادعای «بازداشت مادورو» منتشر شده نیز از سوی برخی فکت‌چکرها بررسی و رد شده است.

فکت‌نامه نیز به طور مستقل این عکس‌ها را بررسی کرده و با این توضیحات، به آنها نشان «نادرست» می‌دهد.