ادعای نادرست در مورد ویدیو مانور جنگنده در میان دره‌ها

در اینستاگرام ویدیویی منتشر شده (لینک۱، لینک۲) که مانور یک جنگنده را در نزدیک سطح‌زمین، در میان دره‌ها و کوه‌ها نشان می‌دهد و روی آن نوشته شده (بایگانی):

مانور بسیار خطرناک کبرا توسط خلبان ارتش ایران با جنگنده J20 چینی در مرزهای غرب کشور

۱) ارتش ایران J-20 چینی ندارد

ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هیچ جنگنده J-20 در اختیار ندارند. J-20 یک جنگنده نسل‌پنجم کاملا محرمانه و انحصاری ارتش آزادیبخش خلق (PLAAF) تحت کنترل حزب کمونیست چین است و پکن نه‌تنها آن را به هیچ کشور خارجی صادر نکرده، بلکه موضع رسمی وزارت دفاع چین، عدم صادرات آن است. زیرا فلسفه J-20 تامین برتری هوایی داخلی است و پولیتبورو (کمیته دائمی سیاسی حزب) و کمیسیون نظامی مرکزی حزب (CMC) نهادی مشابه شورای عالی امنیت ملی در ایران، هر دو به ریاست شی جین‌پینگ، J-20 را به دلایل راهبردی و فناورانه، در فهرست صادرات نظامی جمهوری خلق چین قرار ندادند.

هیچ قرارداد دفاعی، بیانیه رسمی، گزارش بودجه‌ای یا سند سازمان‌های اطلاعاتی انتقال J-20 به هر کشوری از جمله ایران را تایید نمی‌کند. افزون بر این، زیرساخت عملیاتی، لجستیک، آموزش، رادارگریزی و پیشرانه J-20 در ایران وجود خارجی ندارد. استقرار این جنگنده در ایران نیازمند توسعه زیرساخت‌هایست اما هیچ تصویری از حضور آن در پایگاه‌های هوایی ایران منتشر نشده است.

۲) ویدیو از جنگنده J-20 چین نیست

جنگنده در ویدیو یک دم عمودی باریک و بلند دارد در حالی که J-20 دو دم مورب دارد. آنچه در ویدیو می‌بینیم شبیه داسو رافال فرانسه نیز هست اما این جنگنده هم یک دم عمودی کوتاه‌تر و پهن‌تر با انحنای مشخص در لبهٔ بالایی. کاناردها (بالچه‌های کوچک جلو برای هدایت هوا) در این ویدیو درست در امتداد ورودی هوا و چسبیده به ریشه بال قرار دارند؛ الگویی که تنها در یوروفایتر تایفون دیده می‌شود، زیرا رافال کاناردهای بزرگ‌تری دارد که جلوتر و نزدیک‌تر به دماغه نصب شده‌اند و J-20 کاناردهای بسیار بلند و کاملا مجزا در موقعیت متفاوتی دارد.

بال دلتا با نوک صاف و زاویه پس‌گرایی متوسط نیز مختص تایفون است، در حالی که نوک بال رافال انحنا دارد و به‌سمت بالا کشیده است. فرم دماغه کشیده و تیز تایفون نیز با دماغه کوتاه‌تر و گردتر رافال و دماغه بلند و حجیم J-20 تفاوت آشکار دارد. بنابراین این جنگنده Eurofighter Typhoon است و ادعای Chengdu J-20 چین نادرست است. جنگنده به‌احتمال زیاد متعلق به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) یا یکی از کاربران اروپایی این هواپیماست.

تصویر پایین: سمت راست: یوروفایتر تایفون، سمت چپ: J-20

۳) این مکان در مرزهای غرب کشور نیست

این ویدیو در Mach Loop ثبت شده که نام مجموعه‌ای زنجیره‌ای از دره‌های باریک در منطقه Snowdonia در ولز در جنوب غرب بریتانیا است و از دهه ۱۹۷۰ یکی از مشهورترین میدان‌های پرواز کم‌ارتفاع تمرینی نیروی هوایی بریتانیا بوده‌است. در این مسیر، جنگنده‌ها تنها چند ده متر بالای سطح زمین عبور می‌کنند و همین ویژگی Mach Loop را به مقصدی جهانی برای هواپیما‌نگاران (اسپاترها) تبدیل کرده است. (صدای شاترهای دوربین در این ویدیو هم شنیده می‌شود).

گروهی از عکاسان و علاقه‌مندان هوانوردی که ساعت‌ها روی ارتفاعات Cad West و Cad East می‌نشینند تا عبور لحظه‌ای تایفون، رافال یا F-15 را ثبت کنند.

۴) این حرکت مانور کبرا نیست

مانور کبرا (Pugachev's Cobra) یک حرکت آیرودینامیکی نمایشی است که در آن جنگنده ناگهان دماغه را تا حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ درجه بالا می‌کشد، سرعت افقی تقریبا به صفر می‌رسد و هواپیما لحظه‌ای می‌ایستد (Stall). مانور در شرایطی انجام می‌شود که یک جنگنده شکاری از پشت، روی جنگنده جلویی قفل راداری می‌کند و توان انهدام آن را پیدا می کند، در این لحظه جنگنده جلویی با این مانور قفل رادار را برهم می‌زند و از شکاری پشت سر خود، عقب می‌افتد. به این ترتیب در عرض چند ثانیه، جای شکار و شکارچی عوض می‌شود. سوخو‌ها در این مانور توانا هستند. تاکنون در هیچ رویارویی نظامی هوایی واقعی، هیچ خلبانی مانور کبرا انجام نداده‌است.

مانور کبرای نمایشی، در نمایشگاه‌های هوایی برای نمایش توان کنترل و کیفیت جنگنده در زوایای حمله بسیار بالا انجام می‌شود. اما در ویدیو چنین چیزی دیده نمی‌شود: جت نه سرعت افقی را از دست می‌دهد، نه زاویه حمله بحرانی دارد و نه وارد حالت توقف لحظه‌ای می‌شود. آنچه دیده می‌شود یک مانور high-G nose-up climb برای خروج از دره است؛ مانوری کاملا عملیاتی و رایج که جنگنده پس از پرواز کم‌ارتفاع برای ترک مسیر یا تغییر ارتفاع انجام می‌دهد و هیچ‌کدام از ویژگی‌های مانور کبرا را ندارد.

ویدیو: اجرای نمایشی مانور کبرا، با سوخو-۲۷ نیروی هوایی ارتش سرخ شوروی به‌دست ویکتور ج پوگاچف در نمایشگاه هوایی پاریس، ۱۹۸۹

بنابراین ویدیو «مانور کبرای خلبان ایران با جنگنده J20 چینی در مرزهای غرب کشور» نشان نادرست می‌گیرد.